ଲଙ୍କାପୁରୀର ମଧ୍ୟରେ ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ରାଜପ୍ରାସାଦ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେହି ମହାଲ ଚମତ୍କାର ଚାନ୍ଦି ଛୋଟା ଦ୍ୱାର ଓ ସୁନା ରେ ଶୋଭିତ ତଥା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମଣ୍ଡପ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦ୍ୱାରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ରହିଥିଲା। ସେଠାରେ ବଳଶାଳୀ ହାତୀଚାଳକ ଓ ଅଦମ୍ୟ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ତଥା ଅଜୟ ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥଚାଳକମାନେ ଏକଠା ହୋଇ ରହୁଥିଲେ। ସେହି ମହାଲ ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା, ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟର ଆସନ ଓ ରଥଚାଳକ ତଥା ରାଜସିଂହାସନରେ ଭିତରେ ଭିଡ଼ ଲାଗିଥିଲା। ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶୋଭାମୟ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ପଶୁପକ୍ଷୀମାନେ ସେଠି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଅନ୍ତଃପୁର ଓ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମହାଲ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ରକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଓ ସୁନ୍ଦର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭରିଯାଇଥିଲେ। ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ଏହି ନିବାସ ରୂପ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ଏବଂ ଆନନ୍ଦମୟ ନାରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆଲୋକିତ ହୋଇଥିଲା। ଏଠାରେ ମହାଳଙ୍କ ଅଳଙ୍କାରର ରଣ୍ଧନି ଧ୍ୱନି ସମୁଦ୍ର ରବ ଭଳି ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉଥିଲା। ଏହି ମହାଲ ରାଜସିକ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚନ୍ଦନର ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ମନୋହର ହୋଇ ଥିଲା। ବଡ଼ ବଡ଼ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏଠି ଜମା ହୋଇଥିଲେ, ଏକ ବିପୁଳ ବନରେ ସିଂହମାନେ ଯେପରି ଥାନ୍ତି। ଢୋଳ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ଧ୍ୱନିରେ ମହାଲ ଗଞ୍ଜିଉଥିଲା, ଶଂଖ ଧ୍ୱନିରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା, ପର୍ବପର୍ବଣୀ ଦିନରେ ସେଠି ପୂଜା ହେଉଥିଲା ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ସମ୍ମାନ ଦେଉଥିଲେ। ସମୁଦ୍ର ପରି ଗଭୀର ଓ ତା’ର ରବ ପରି ଗଜ୍ଜନ କରୁଥିବା ଏହି ମହାଲ ଅପାର ଧନ-ପାର୍ଜନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ହନୁମାନ୍ ସେଠି ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିବା, ଚମକୁଥିବା ଏବଂ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ଦ୍ୱାରା ଭିଡ଼ ଥିବା ମହାଲ ଦେଖିଲେ। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ—“ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଲଙ୍କାର ଅଳଙ୍କାର।” ଏଭଳି ହନୁମାନ୍ ରାବଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଏଠିଏଠି ଚାଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ଏକ ଘରରୁ ଅନ୍ୟ ଘରକୁ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ପ୍ରାସାଦ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ଛାଡ଼ି ଦେଖୁଥିଲେ। ତେବେ ସେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପ୍ରହସ୍ତର ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏଠାରୁ ମହାପାର୍ଶ୍ୱଙ୍କ ଘରକୁ ଲାଫିଲେ। ତା’ପରେ ସେ ମହାବଳୀ ହନୁମାନ୍ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଘରକୁ, ଯାହା ମେଘପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଲେ। ସେ ଏଭଳି ମହୋଦର, ବିରୂପାକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟୁଜ୍ଝିହ୍ୱ, ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳିଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଲେ। ଏହିପରି ହିଁ ସେ ବଜ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ର, ଶୁକ, ଦ୍ରୁତଗାମୀ ସାରଣ, ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଘରକୁ ଲାଫିଲେ। ସେ ମନ୍ଦ୍ରି ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍, ଏବଂ ଜମ୍ବୁମାଳି, ସୁମାଳିଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଲେ। ରଶ୍ମିକେତୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟଶତ୍ରୁ, ବଜ୍ରକାୟଙ୍କ ଘରକୁ ଲାଫିଲେ। ତା’ପରେ ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ, ସମ୍ପାତି, ବିଦ୍ୟୁଦ୍ରୂପ, ଭୀମ, ଘନ, ବିଘନଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ଶୁକନାଭ, ଚକ୍ର, ଶଠ, କପଟ, ହ୍ରସ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ଦଂଷ୍ଟ୍ର, ଲୋମଶ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଲେ। ଯୁଦ୍ଧୋନ୍ମତ୍ତ, ମତ୍ତ, ଧ୍ୱଜଗ୍ରୀବ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ବିଦ୍ୟୁଜ୍ଝିହ୍ୱ, ବିଜିହ୍ୱା, ହସ୍ତିମୁଖଙ୍କ ଘରକୁ ଲାଫିଲେ। ପରସ୍ପର ଘରକୁ ଲାଫିଲାପରେ, ହନୁମାନ୍ କରାଳ, ପିଶାଚ, ଶୋଣିତାକ୍ଷଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ସେଠି ଏହି ଶୋଭାମୟ ମହାଲମାନେ ଭିତରେ ସେ ସେମାନଙ୍କ ଧନ-ଏଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଘର ଦେଖି ଶେଷରେ ତା’ର ତେଜସ୍ୱୀ ଶରୀର ନେଇ ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ମହାଲକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ବନରେ ସିଂହ ଯେପରି ଚାଲିଥାଏ, ଏହିପରି ମକର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ୍ ରାବଣଙ୍କ ଘରେ ରାବଣଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଶୋଇଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ରାକ୍ଷସପତିଙ୍କ ଘରେ ବିଭିନ୍ନ ଦଳ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ତୀର, ଗଦା, ଶକ୍ତି, ତୋମର ଧାରଣ କରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏଠି ଅନେକ ରକ୍ଷସମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ରକ୍ତ, ଧଳା, ଓ ପାଣ୍ଡୁରଙ୍ଗ ଦେହରେ, ତଥା ଦ୍ରୁତ ଗତିର ବାନରମାନେ ଥିଲେ। ସେଠି ଉତ୍ତମ ବଂଶର ଦେଖଣା ହାତୀ, ଯୁଦ୍ଧ କଳାରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ, ଶତ୍ରୁ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ଯେଉଁମାନେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିଲେ, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏୟାରାବତ ସମାନ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଘର ଭିତରେ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରୁଥିବା, ମେଘପରି ବର୍ଷା କରୁଥିବା, ପାହାଡ଼ ଭଳି ଗଭୀର ସେନା ଦେଖିଲେ। ସେଠି ଅଜୟ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଦମ୍ୟ ଏକ ହଜାର ସେନା ତୁରୀ ମେଘ ଧ୍ୱନିରେ ଚମକୁଥିଲା, ସୁନା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା। ରାବଣଙ୍କ ଘରେ ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଚମକୁଥିବା, ସୁନାର ଜାଲରେ ଅବିରତ ଅବରୁଦ୍ଧ ନ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଥିଲେ। ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ଏଠି ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଶୋଭାମୟ ପାଳଙ୍କି, ଚମତ୍କାର ଲତାମଣ୍ଡପ ଓ ଚିତ୍ର ଶାଳା ଦେଖିଲେ। ସେଠି ଅନ୍ୟ ଖେଳ ଗୃହ, କାଠର ପାହାଡ଼ ମଡେଲ, ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ ଶୃଙ୍ଗାର ଗୃହ ଓ ଦିବାଶାଳା ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣଙ୍କ ମହାଲ ମଧ୍ୟରେ ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ସମାନ ଉଚ୍ଚ ଏକ ମହାଲ ଥିଲା, ଯେଉଁଠି ମୟୂର ସିଂହାସନ ଭିତରେ ଭିଡ଼ ଲାଗିଥିଲା। ଉତ୍ତମ ମହାଲ ଧ୍ୱଜଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା, ସମସ୍ତ ପାଖରେ ଅସଂଖ୍ୟ ରତ୍ନ ର ଢେର ଥିଲା, ଏହାର ଗଠନ ଦୃଢ଼ ଓ ନିଶ୍ଚୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଥିଲା, ଯେପରି ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଘର। ତା’ର ରତ୍ନର ଚମକ ଓ ରାବଣଙ୍କ ତେଜରେ ସେଠି ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା। ବାନର ନାୟକ ହନୁମାନ୍ ସୁନାରେ ତିଆରି ଶଯ୍ୟା, ଆସନ ଓ ଚମକୁଥିବା ପାତ୍ର ଦେଖିଲେ। ମଣିମାଣିକ୍ୟର ପାତ୍ର, ମଧୁ ଓ ମଦ ଦ୍ୱାରା ଭିଜିଥିବା, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ବିଶାଳ, କୁବେରଙ୍କ ମହାଲ ସମାନ ଦେଖିଲେ। ପାୟଁଜଣ ଝଣ୍କାର, କମରବନ୍ଧର ଘଣ୍ଟି ଓ ଢୋଳ ର ଗମ୍ଭୀର ଧ୍ୱନିରେ ସେଠି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରୁତିମଧୁର ଶବ୍ଦ ଭରି ଯାଇଥିଲା। ହନୁମାନ୍ ସେହି ମହାଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ମହାଲ ଓ ଶତଶଃ ସୁନ୍ଦର ନାରୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହିଥିଲେ, ଏବଂ ଅନ୍ତଃପୁର ଶୃଙ୍ଖଳା ଭଲଭାବେ ବିନ୍ୟାସିତ ଥିଲା।