ହନୁମାନ୍, ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ପ୍ରଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ଏବଂ ଶ୍ରୀମୟ, ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କ ଜନ୍ମଭୂମି ଲଙ୍କାର ଶୋଭାମୟ ପ୍ରାଚୀର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଙ୍ଗର ଦ୍ୟୁତିମାନ୍ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିବା ସେହି ଦୟାଳୁ ଦୁର୍ଗ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ପାଳନ କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ମହାବନକୁ ସିଂହମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ହନୁମାନ୍, ମନ୍ଦ୍ରମୁଦ୍ରା ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେହି ଅଶୋକବନର ରୂପରେ ଅପୂର୍ବ ରାଜପ୍ରସାଦକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠାରେ ରଜତ ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ଦ୍ୱାରମଣ୍ଡପ, ଶୋଭାମୟ ଅନେକ କୋଠା, ଅଲଂକୃତ ସୁନ୍ଦର ଦ୍ୱାର ଦେଖିଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହସ୍ତୀରୋହୀ, ଅଦମ୍ୟ ଯୋଦ୍ଧା, ଅପରାଜିତ ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ଚାଳକମାନେ ସେଠି ସଦା ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅସନମାନେ ଓ ରଥସାରଥିମାନେ ସେଠି ଥିଲେ। ସେଠି ଚାରିପଟେ ଅନେକ ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ, ନାନା ପ୍ରଜାତିର ପଶୁପକ୍ଷୀ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା। ସୁନିଅନୁଶାସିତ ରାକ୍ଷସ ଓ ଅନ୍ତଃପୁର ରକ୍ଷକମାନେ ଦ୍ୱାରରେ ପାଳନ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସେଠି ସର୍ବତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀମାନେ ଥିଲେ। ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କ ରାଜପ୍ରସାଦ ହସ୍ତିନାଦ ଭଳି ଦ୍ୱନିତ, ଶୋଭାମୟ ନାରୀମାନେ ଏଠି ଉଲ୍ଲାସରେ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଭରିଦେଇଥିଲେ। ତାହା ଶ୍ରୀରାଜଧର୍ମରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚନ୍ଦନର ସୁଗନ୍ଧରେ ମନ୍ମୁଗ୍ଧ, ମହାପୁରୁଷମାନେ ତାହାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଭରିଦେଇଥିଲେ। ଡ଼ୋଲ, ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ଶଂଖ ଧ୍ୱନିରେ ଆକାଶ ମୁଡ଼ିଯାଉଥିଲା, ପର୍ବପର୍ବଣିରେ ସେଠି ନିତ୍ୟ ପୂଜା ହେଉଥିଲା, ରାକ୍ଷସମାନେ ସଦା ମାନ୍ୟତା ଦେଉଥିଲେ। ସେ ରାଜପ୍ରସାଦ ସାଗର ଭଳି ଗମ୍ଭୀର, ତାଳ ଭଳି ଗର୍ଜନାମୟ, ଅପାର ଧନଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ମହାବନର ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରତ୍ନମାନେ ଥାଏ, ସେପରି ରାବଣଙ୍କ ମହାପ୍ରସାଦ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରତ୍ନ, ହସ୍ତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥମାନେ ଦେଖିଲେ। ଏହା ଲଙ୍କାର ମୁଖ୍ୟ ଅଲଂକାର ବୋଲି ହନୁମାନ୍ ଚିନ୍ତା କଲେ, ଏବଂ ରାବଣଙ୍କ ସମୀପରେ ଅଭୟଭାବରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଦେଖିଲେ। ସେ ଘରୁଘର, ଉଦ୍ୟାନ ଉପବନ ମାନେ ଭିତରେ ନିର୍ଭୟ ଚରିଲେ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜପ୍ରସାଦ ଅବଲୋକନ କଲେ। ତାପରେ ଅତିଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପ୍ରହସ୍ତଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସେଠାରୁ ମହାପର୍ଶ୍ୱଙ୍କ ଘରକୁ ଲାଘୁ ଦେଲେ। ପୁନି ସେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମେଘସଦୃଶ ଘରକୁ ଲାଘୁ କଲେ, ତେଣୁ ଭିଭୀଷଣଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଲେ। ତାହାପରେ ସେ ମହୋଦର, ବିରୂପାକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟୁଜ୍ଜିହ୍ୱ, ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଳିଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ ବଜ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ର, ଶୁକ, ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ସାରଣ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଘରକୁ ଲାଘୁ କଲେ। ଏବେ ମହାବାନର ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ମହାଲକୁ ଗଲେ, ତାପରେ ଜମ୍ବୁମାଳି ଓ ସୁମାଳିଙ୍କ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହିପରି ରଶ୍ମିକେତୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟଶତ୍ରୁ, ବଜ୍ରକାୟଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ, ସମ୍ପାତି, ବିଦ୍ୟୁଦ୍ରୂପ, ଭୀମ, ଘନ, ବିଘନଙ୍କ ଘରକୁ ଲାଘୁ କଲେ। ଶୁକନାଭ, ଚକ୍ର, ଶଠ, କପଟ, ହ୍ରସ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ଦଂଷ୍ଟ୍ର, ଲୋମଶ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇଲେ। ଏହିପରି ଯୁଦ୍ଧୋନ୍ମତ୍ତ, ମତ୍ତ, ଧ୍ୱଜଗ୍ରୀବ ଘୋଡ଼ାରୋହୀ, ବିଦ୍ୟୁଜ୍ଜିହ୍ୱ, ବିଜିହ୍ୱା, ହସ୍ତିମୁଖଙ୍କ ଘରକୁ ଲାଘୁ କଲେ। ଏଭଳି ଏକ ପରେ ଏକ ଘର ଉପରେ ଲାଘୁ କରି, ହନୁମାନ୍ କରାଳ, ପିଶାଚ, ଶୋଣିତାକ୍ଷଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ସେହି ଶୋଭାମୟ ମହାଲରେ ସେ ସେମାନଙ୍କ ଶ୍ରୀସମୃଦ୍ଧି ଦେଖିଲେ। ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଘର ଦେଖି, ଶେଷରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହନୁମାନ୍ ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କ ରାଜପ୍ରସାଦକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ବାନରମୁକୁଟମଣି ହନୁମାନ୍, ସିଂହ ଭଳି ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସରେ, ରାବଣଙ୍କ ଅନେକ ରାନୀମାନେ ଓ ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁର ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଶୁଅଥିବା ଦେଖିଲେ। ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ଘରେ ଅନେକ ସେନା, କେହି ଶୂଳ ଏବଂ ମୁଷଳ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, କିଛି ଶକ୍ତି ଓ ତୋମର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଦେଖିଲେ। ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ରାକ୍ଷସ, ଲାଲ, ଧଳା, ପୀତ ଓ ଦୃତ ଗତିର ବାନରମାନେ ଦେଖିଲେ। ସେଠି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜାତିର, ରୂପବାନ୍, ଯୁଦ୍ଧ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହସ୍ତୀମାନେ, ଶତ୍ରୁ ହସ୍ତୀଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିବା, ଏବଂ ଏୟାରାବତଙ୍କ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଖିଲେ। ସେଠି ଶତ୍ରୁ ଶେଣ୍ଡାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ଦଳ, ମେଘ ଭଳି ପ୍ରବାହିତ ଓ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ଦେଖିଲେ। ଏଠି ସେନା ଶତଧା ଦେଖିଲେ, ମେଘ ଭଳି ଗର୍ଜନା, ଶତ୍ରୁଦ୍ୱାରା ଅପରାଜିତ, ସୁନାରେ ଶୋଭିତ। ରାବଣଙ୍କ ରାଜପ୍ରସାଦରେ ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଦ୍ୟୁତିମାନ, ସୁନାର ଜାଲରେ ଅବିରତ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା। ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ନାନା ଆକୃତିର ପାଳଙ୍କ, ଅପୂର୍ବ ଲତାମଣ୍ଡପ, ଚିତ୍ରାଙ୍କିତ ମହଲ ଦେଖିଲେ। ଖେଳସ୍ଥଳ, କାଠର ପାହାଡ଼ ମଡ଼େଲ, ରମ୍ୟ ଶୃଙ୍ଗାର ଗୃହ, ଦିବାସଭା ଦେଖିଲେ। ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କ ରାଜପ୍ରସାଦରେ ସେ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ସମାନ ଉଚ୍ଚ, ମୟୂରାସନରେ ଭରିଥିବା ମହଲ ଦେଖିଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧ୍ୱଜାମଣ୍ଡପ, ଚାରିପଟେ ଅପାର ରତ୍ନର ଭଣ୍ଡାର, ଦୃଢ଼ ଶିଳ୍ପରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ମହଲ ପ୍ରାଣୀଶ୍ୱରଙ୍କ ଘର ସମାନ ଦୃଢ଼ ଓ ଶୋଭାମୟ। ରତ୍ନର ଦ୍ୟୁତି ଓ ରାବଣଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ସେହି ପ୍ରସାଦ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ସ୍ଫୁରିଥିଲା। ହନୁମାନ୍ ସୁନାରେ ତିଆରି ଶଯ୍ୟା, ଆସନ, ଚମକୁଥିବା ପାତ୍ର ଦେଖିଲେ। ରତ୍ନମୟ ପାତ୍ର, ମଧୁ ଓ ମଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ମନୋହର ଓ ବିଶାଳ, କୁବେରଙ୍କ ମହାଲ ସମାନ ଦେଖିଲେ। ଏହିପରି ହନୁମାନ୍ ଲଙ୍କାର ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କ ରାଜପ୍ରସାଦର ଅପୂର୍ବ ଶୋଭା, ସମୃଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି ଓ ରତ୍ନର ଭଣ୍ଡାର ଦେଖି ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଚାଲିଗଲେ।