ଲଙ୍କାର ଦେଖା ଯିବା ପାଇଁ ଆସିଥିବା ଶୂର ଓ ଧୈର୍ୟଶୀଳ ବାନର ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ହନୁମାନ୍, ଏକ ଅଜାନା ଅସ୍ତ୍ରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏଠାକୁ ଲଙ୍କା ନଗର, ତାହାର ଦୁର୍ଗ, ପ୍ରାଚୀର, ଦ୍ୱାର ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆସିଛି; ମୋର ଏହି ନଗର ବିଷୟରେ ବହୁତ ଉତ୍ସୁକତା ଅଛି। ମୁଁ ଏଠାର ଜଙ୍ଗଲ, ଉଦ୍ୟାନ, ମୁଖ୍ୟ ଘର ଏବଂ ଲଙ୍କାର ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ।” ହନୁମାନଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଲଙ୍କା, ଯେଉଁ ଚାହେଁ ତାହା ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିଥିଲେ, ଖରା ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ବାନର ମଧ୍ୟରୁ ଅତି ନିମ୍ନ, ଆଜି ରାକ୍ଷସ ଦେବତା ରାବଣଙ୍କ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଏହି ନଗର ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରଥମେ ଜିତିନାହିଁ, ତାଲେ ଦେଖିପାରିବନାହିଁ। ମୁଁ ଅପବିତ୍ର ଚିତ୍ତ ଧାରଣ କରିଛି।” ତାପରେ ହନୁମାନ୍, ରାତିରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ଏହି ଅସ୍ତ୍ରୀକୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ନଗର ଦେଖି, ଶ୍ରୀମତୀ, ଆଗକୁ ଯାହା ଆସିଥିଲି, ସେହିପରି ଫେରିଯିବି।” ଏହାପରେ ଲଙ୍କାର ଭୟଙ୍କର ରକ୍ଷକ, ବଡ଼ ହଙ୍ଗା ଶବ୍ଦ କରି, ତ୍ରୁତିକ୍ଷଣ ହନୁମାନ୍କୁ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଚାପି ଦେଇଲେ। ହନୁମାନ୍, ବାୟୁପୁତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶୂର, ଲଙ୍କାର ଏହି ଅତିକ୍ରୁର ଆକ୍ରମଣରେ ବଡ଼ ହଙ୍ଗା ଶବ୍ଦ କଲେ। ତାପରେ ହନୁମାନ୍, କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ବାମ ହାତର ଆଙ୍ଗୁଠି ଭିତରେ ଗୁଞ୍ଚି, ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଇ ଚାପି ଦେଇଲେ। ହନୁମାନ୍ ଚିନ୍ତା କଲେ, “ଏଉଁ ଏକ ଅସ୍ତ୍ରୀ,” ଏହି ଭାବରେ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେନାହିଁ; ତାଙ୍କର ଚାପିରେ ଏହି ରାତିରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ଅସ୍ତ୍ରୀ, ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ମୁହଁ ବିକୃତ ହୋଇ, ଭୂମିରେ ଚିହ୍ନିପଡ଼ିଲେ। ହନୁମାନ୍, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରୀକୁ ଭୂମିରେ ଚିହ୍ନିପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ ଏକ ଅସ୍ତ୍ରୀ ଭାବି, ଦୟା ଦେଖାଇଲେ। ତାପରେ ଲଙ୍କା, ବଡ଼ ଭୟରେ, ହନୁମାନ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓ ଗର୍ବିତ କଥା କହିଲେ, “ଦୟା କର, ଶୂରବାହୁ, ରକ୍ଷା କର, ବାନର ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଧର୍ମିକ ଲୋକମାନେ ସଦା ନିଜ ସୀମା ରଖନ୍ତି, ଉନ୍ମଦ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଲଙ୍କା ନଗର ଅପେ, ବାନର। ତୁମେ ମୋତେ ତୁମ ଶୂରତା ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଜିତିଛ। ଏବେ ମୁଁ ଏକ ସତ୍ୟ କଥା କହିପାରିବି; ନିଜ ଶୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମୋତେ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ବାନର ତାଙ୍କର ଶୂରତାରେ ମୋତେ ଜିତିପାରିବେ, ସେତେବେଳେ ରାକ୍ଷସମାନେ ପାଇଁ ବିପଦ ଆସିଛି। ଏହି ଶରତ୍ ଏବେ ପୂରଣ ହୋଇଛି, ତୁମ ଆସିବାରେ। ଏହା ଶୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ, ଏହା ସତ୍ୟ ଓ ଅଟୁଟ। ଶୀତା ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତ ରାବଣ ପାଇଁ, ଏବେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ବିନାଶ ଆସିଛି। ଏହିପରି, ବାନରମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ରାବଣଙ୍କ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଏହି ନଗରକୁ ଯାଉ, ଏଠାରେ ତୁମ ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ କାମ ସାଧନ କର। ଶ୍ରୀମତୀ ଲଙ୍କା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଏହି ନଗର, ଶାପ ଦ୍ୱାରା ପିଡିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ; ଏଠାରେ ଜନକନନ୍ଦନୀ ଶୀତାକୁ ଚାହିଁ ଅନ୍ୱେଷଣ କର।” ଏହି ଭାବରେ, ଶୂର ଓ ଶୂରତାରେ ଅତିଶୟ, ବାନରମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହନୁମାନ୍, ନିଜ ପ୍ରଭାବ ଓ ଶୂରତାରେ ଲଙ୍କା ନଗର ଓ ତାହାର ରୂପ ବଦଳାଇବା ରକ୍ଷକକୁ ଜିତି, ରାତିରେ ଦ୍ୱାର ଦେଇ ନୁହେଁ, ପ୍ରାଚୀର ଉପରେ ଦୂର୍ଗ ଉପରେ ଲାଫି, ଲଙ୍କାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବାନର ରାଜାଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଲଙ୍କାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ତାଙ୍କର ବାମ ପାଦ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖିଲେ। ଏହାପରେ, ହନୁମାନ୍, ହସି ଓ ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦର ଗଞ୍ଜନା ସହିତ, ଲଙ୍କାର ସୁନ୍ଦର ନଗରକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଲଙ୍କା ନଗର ରତ୍ନ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ମହଲ ଓ ହିରା ତାରରେ ଶୋଭିତ ଘର, ଆକାଶର ମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେ ଦେଖିଲେ ଲଙ୍କା ନଗର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଶ୍ବେତ ମେଘ ସମ ଘର, ପଦ୍ମ ଓ ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିତ୍ରରେ ସଜିତ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶୋଭିତ ଘର, ବିଭିନ୍ନ ମାଳା ଓ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ନଗର, ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ। ରାଘବ ପାଇଁ କାମ କରି, ମହଲର ମହଲରେ ଯାଇ, ହନୁମାନ୍ ଅନନ୍ଦ ପାଇଲେ। ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଓ ଆକାରର ଘର ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ତିନି ନୋଟରେ ସଜିତ ମନୋହର ଗୀତ ଶୁଣିଲେ। ସେ ଶୁଣିଲେ ନାରୀମାନଙ୍କର ଗୁଣ୍ଡି ଓ ପାଉଜିର ଝଣ୍କାର, ଯେଉଁମାନେ ଆକାଶର ଅପ୍ସରାମାନେ ଭଳି ଏହି ଘରରେ ଆଶିକ ହୋଇଛନ୍ତି। ଘର ଘରରେ ଚଲିବା ଶବ୍ଦ, ହାତ ତାଲି ଓ ସିଟି ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ। ସେଠାରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଘରରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ, ଏବଂ ନିଜ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲଗ୍ନ ରାତିରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାରେ ରାକ୍ଷସମାନେ, ରାବଣଙ୍କୁ ଶ୍ରେୟସ୍ କରୁଥିବା, ରାଜପଥ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ନଗରର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଅନେକ ଗୁପ୍ତଚର, ଜଟାଧାରୀ, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡ କଟା, ଗୋମୟ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ଦର୍ଭା ଗ୍ରାସ ଧରିଥିବା, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଅସ୍ତ୍ର ଭଳି ଧରିଥିବା, ଗଦା ଓ ମୁସଳ ଧରିଥିବା, ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ। ଏଠାରେ ଏକ ଚକ୍ଷୁ, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର, ପାତଳ ଉଦର, ମହା ଉଦର, ଭୟଙ୍କର, ବିକୃତ ମୁହଁ, ବିଶାଳ ଆକୃତି, ଏବଂ ଠିଆ ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ। ତୀରନ୍ଧର, ତଳଧାରୀ, ମୁସଳ ଓ ଲୋହା ଗଦା ଧରିଥିବା, ବଡ଼ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଆମ୍ର ଶୋଭିତ ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ନ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନ ଅତି ଦୁର୍ବଳ, ନ ଅତି ଉଚ୍ଚ, ନ ଅତି ନିମ୍ନ, ନ ଅତି ଧଳା, ନ ଅତି କଳା, ନ ଅତି ଖୁଞ୍ଚା, ନ ଅତି ବାମନ ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ। ବିକୃତ, ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି, ଶୋଭିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜା ଧରିଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେଖିଲେ। ଏହିପରି, ହନୁମାନ୍, ବାନର ରାଜାଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଲଙ୍କା ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ନଗରର ସମସ୍ତ ଶୋଭା, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଶୀତା ଦେବୀଙ୍କ ଅନ୍ୱେଷଣ ପାଇଁ ଚାଲିଲେ।