ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ପାଖରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଶୂରବୀର ଅପୂର୍ବ ରୂପରେ ଲଙ୍କା ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ଆସିଥିଲେ, ସେଠି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ସହିତ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ନାରୀ ରୂପୀ ଲଙ୍କା ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲା। ସେ ରୁଦ୍ର ସ୍ୱରରେ ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ପଚାରିଲା, “ତୁମେ କିଏ? ଏଠାରେ କାହିଁକି ଆସିଛ? ନିଜ ପ୍ରାଣ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠି ସତ୍ୟ କହ।” ଲଙ୍କା ଆଉ କହିଲା, “ବନବାସୀ ବନର, ଏହି ଲଙ୍କା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରାବଣଙ୍କ ସେନା ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ। ତୁମ ଏଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।” ତାଁପରେ ଶୂରବୀର ହନୁମାନ୍ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଛ, ସେଥିରେ ମୁଁ ସତ୍ୟ କହିବି। ତୁମେ କିଏ? ଏହି ଦ୍ୱାରରେ ଅଜଗର ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ କେଉଁଠି ଦଣ୍ଡାୟମାନ? ଏବଂ କାହିଁକି ମୋତେ ଏପରି କ୍ରୁଧ୍ଧ ଭାବେ ଅପମାନ କରୁଛ?” ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଲଙ୍କା, ଯିଏ ଇଚ୍ଛାମତା ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିଥିଲେ, କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ କଠୋର କଥା କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ନଗରର ଅଜୟ୍ୟ ପାଳିକା, ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି। ମୋତେ ଅବହେଳା କରି ଏହି ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବା ନୁହେଁ। ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ହତ୍ୟା କରିଦେବି, ତୁମ ପ୍ରାଣ ଛାଡି ଶେଇଯିବ।” ସେ ଆଉ କହିଲେ, “ହେ ବନର, ମୁଁ ଏହି ଲଙ୍କା ନଗର ନିଜେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରେ। ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି।” ଲଙ୍କାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ଏକ ପର୍ବତ ସମ୍ ଦୃଢ଼ତାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ। ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅଜଗର ଦୃଷ୍ଟି ଓ ବିକୃତ ରୂପରେ ଥିବା ଏହି ନାରୀଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଧୃଡ଼ ହୃଦୟ ହନୁମାନ୍ କହିଲେ, “ମୋତେ ଏହି ଲଙ୍କା ନଗର, ଏହାର ପ୍ରାଚୀର, ଦ୍ୱାର ଓ ଦେଖିବାର ଇଚ୍ଛା ଅଛି। ଏହି ନଗରର ଉଦ୍ୟାନ, କାନନ, ଓ ମୁଖ୍ୟ ଗୃହଗୁଡ଼ିକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଛି।” ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଲଙ୍କା ପୁଣି କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ କଠୋର କଥା କହିଲେ, “ହେ ନିଚ ବନର, ତୁମେ ଏହି ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର ରାବଣଙ୍କ ପାଳିତ ନଗର ମୋତେ ଜୟ କରିବା ସହିତ ଦେଖିପାରିବ। ଆଗେ ମୋତେ ଜୟ କର, ତା’ପରେ ଦେଖ।” ତେବେ ହନୁମାନ୍, ମହାବୀର ବନର, ଏହି ରାତ୍ରିଚରିଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ନଗର ଦେଖି ମୁଁ ପୁନି ପୁନି ଯେଉଁପଥେ ଆସିଛି ସେଇପଥେ ଫେରିଯିବି।” ଏହା ଶୁଣି ଭୟଙ୍କର ଲଙ୍କା ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନର ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଜୋରରେ ଆଘାତ କଲେ। ଏହି ଆଘାତରେ ବାୟୁନନ୍ଦନ ହନୁମାନ୍ ମହା ଗର୍ଜନ କଲେ। ତା’ପରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କ ବାମ ହାତର ଆଙ୍ଗୁଠି ମୁହଁ କରି ତାଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଘୁସି ମାରିଦେଲେ। ଯଦିଓ ସେ ଏକ ନାରୀ ବୋଲି ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ ନାହିଁ, ତଥାପି ଏହି ଆଘାତରେ ଲଙ୍କା ମୃଦୁ ଦେହ ସହିପାରିଲା ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ମୁଖ ବିକୃତ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ଢଳିପଡ଼ିଲେ। ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କୁ ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ନାରୀ ବୋଲି ଦୟା କଲେ। ତା’ପରେ ଭୟଭୀତ ଲଙ୍କା କ୍ଷୁଦ୍ର ଶବ୍ଦରେ ଗର୍ବିତ ଭାବରେ ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଦୟା କର, ମହାବାହୁ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକ ସଦା ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ରହନ୍ତି।” ସେ କହିଲେ, “ହେ ବନର, ମୁଁ ଲଙ୍କା ନଗର ନିଜେ। ତୁମ ଶୂରତା ଓ ପ୍ରଭାବରେ ମୁଁ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଜୟିତ ହୋଇଛି।” “ହେ ବନରେଶ, ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣ। ସ୍ୱୟଂଭୂ ମୋତେ ଏକ ବର ଦେଇଥିଲେ—ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ବନର ତାଙ୍କ ଶୂରତାରେ ମୋତେ ଜୟ କରିବେ, ସେଇ ସମୟରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ବିପଦକୁ ଆସିବେ। ଏହି ଶର୍ତ୍ତ ଆଜି ତୁମ ଆସିବା ସହିତ ପୂରଣ ହେଲା। ଏହା ସତ୍ୟ, ଏହା ଭଙ୍ଗ ହେବା ନୁହେଁ। “ସୀତା ଓ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ କାରଣରୁ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଶ ଆସିଗଲା। ଏହିପରି, ବନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାବଣଙ୍କ ପାଳିତ ଏହି ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ଏଠାରେ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କର। “ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଲଙ୍କା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି; ଏଠାରେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଚାହାଁ।” ଏପରି ଭାବେ ଶୂରବୀର ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଓ ପ୍ରତାପରେ ଲଙ୍କା ଓ ତାହାର ଇଚ୍ଛାମୟୀ ରକ୍ଷକୀକୁ ଜୟ କରି, ରାତିରେ ଦ୍ୱାର ବ୍ୟବହାର କରିନଥିବା ବେଳେ ଦୀବ୍ୟ ପ୍ରଭାବରେ ଚାରିପାଖ ଭିତି ଉପରେ ଲାଘୁଡ଼ି ଲଙ୍କାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବନରାଜଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ଲଙ୍କାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ତାଙ୍କ ବାମ ପାଦ ରଖିଲେ। ଏହିପରି, ହନୁମାନ୍ ହସ୍ତ ତାଳି ଓ ବିଭିନ୍ନ ସଙ୍ଗୀତ ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜାଇଥିବା ସୁନ୍ଦର ଲଙ୍କା ନଗର ପାଖକୁ ଗଲେ। ସେଠି ମଣିର ଜାଲି ଓ ବଜ୍ର ସମ ଝାଲରି ସହିତ ଶୋଭିତ ମହଲ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ମେଘମାଳା ସମ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେ ସମୟରେ ଲଙ୍କା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଧଳା ମେଘ ସମ ମହଲ, ପଦ୍ମ ଓ ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିତ୍ରରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଘର ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲା। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅନେକ ମହଲ ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାର ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ଏହି ନଗରକୁ ବନରାଜଙ୍କ କଲ୍ୟାଣାର୍ଥେ ଦେଖିଲେ। ରାଘବଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ଏଠି ଏଠି ଘର ଘର ଘୁଞ୍ଚି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନର ହନୁମାନ୍ ଏହି ସମସ୍ତ ମହଲ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଓ ଆକାରର ମହଲ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ତିନି ସ୍ୱରରେ ଶୋଭିତ ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିଲେ। ଏହିପରି ହନୁମାନ୍ ଲଙ୍କା ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାରେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ।