ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିରେ ଭରିଥିବା ହନୁମାନ ନିହାତି ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଉଠି ଶୁଭ୍ର ରାସ୍ତା ଭଲଭାବରେ ବିଭାଜିତ ଥିବା ଶୋଭାମୟ ଲଙ୍କା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ପାଳିପାଳି ରହିଥିବା ରଜତ ମହଳ, ସୁନା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥମ୍ଭ, ଏବଂ ଶୁଧ୍ଧ ସୁନା ଭଳି ଜାଲି ବାଡ଼ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ମିଶି ଏହି ନଗରକୁ ଗନ୍ଧର୍ବ ନଗର ଭଳି ଦେଖାଉଥିଲା। ସେଠାରେ ସାତ ଓ ଆଠ ତଳ ଥିବା ବଡ଼ ବଡ଼ ଅଟାଳିକା, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଓ ସୁନାରେ ସୁଶୋଭିତ ତଳମଜଲା ଦେଖିଲେ। ବିଚିତ୍ର ଭାବେ ଶୋଭିତ ଏହି ରାକ୍ଷସ ମାନ୍ୟଙ୍କର ଗୃହ ମାନେ ବେରିଲ ମଣିର ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ମୁକ୍ତା ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲେ। ସୁନାର ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଲଙ୍କା ଚାରିପାଖରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲା। ଏହି ଅସମ୍ଭାବ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ରୂପ ଥିବା ଲଙ୍କାକୁ ଦେଖି, ବଡ଼ ବାନର ହନୁମାନ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ କେବେ ଦୁଃଖିତ, କେବେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଏହି ନଗର ସୁଧା ରଙ୍ଗର ରାଜପ୍ରାସାଦ, ମୂଲ୍ୟବାନ ସୁନା ଦ୍ୱାର, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଓ ରାବଣଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଅଟୁଟ ଏବଂ ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ଦାନବମାନେ ଏହି ନଗରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ତାରାମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୟୋତିର ଝଲକ ଛଡ଼ାଇ, ଏହି ଜଗତ ଉପରେ ଚନ୍ଦ୍ରିକା ରେଖା ପ୍ରସାରିତ କରୁଥିଲା। ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦୁଧ, ଶଂଖ ବା କମଳ ତନ୍ତୁ ଭଳି ଧଳା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ହ୍ରଦରୁ ହଂସ ଉଠିବା ପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଉପରକୁ ଉଠି ଅଲୋକ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି। ଏଠିଠାରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ବୁଦ୍ଧିମାନ ହନୁମାନ ଗୁପ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ମେଘ ଭଳି ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଉପରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ଦାନବରାଜ୍ୟ ଲଙ୍କାରେ ରାତିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ନଗର ରାବଣଙ୍କ ଶାସନ ତଳେ ରମ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନ, ଜଳାଶୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲା। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଏହି ନଗର ଶୋଭା, ହରିତ ଗଛ, ଶୁଭ୍ର ଦ୍ୱାର ଓ ନାଲି ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା। ଏହି ନଗର ନାଗଲୋକ ଭଳି ଦେଖାଉଥିଲା, ନାଗମାନ୍ୟଙ୍କ ପଥରେ ଭରିଥିଲା, ମେଘ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚମକ ଦେଖାଉଥିଲା, ତାରାମଣ୍ଡଳ ଏହି ନଗରକୁ ଅଟୁଟ ମାନ୍ୟ ଦେଉଥିଲା। ତୀବ୍ର ପବନର ଗର୍ଜନ ଧ୍ୱନି ଏହି ନଗରକୁ ଅମରାବତୀ ସମାନ କରୁଥିଲା, ସୁନାର ବଡ଼ ପ୍ରାଚୀର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲା। ପତାକା ଓ ଘଣ୍ଟିର ଧ୍ୱନି ଏହି ନଗର ଶୋଭା ବଢ଼ାଉଥିଲା। ହନୁମାନ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରମୋଦିତ ହୋଇ ପ୍ରାଚୀର ଉପରକୁ ଲାଘିଲେ। ସେ ଚାରିପାଖ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲେ—ସୁନା ଦ୍ୱାର, ବୈଦୂର୍ୟ ମଣି ର ମଞ୍ଚ, ହୀରା, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଓ ମୁକ୍ତାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ତଳମଜଲା, ସୁନା ଓ ଚାନ୍ଦିର ଦୀପ୍ତିମାନ ଦଲାନ, ବୈଦୂର୍ୟ ମଣିର ସିଢ଼ି, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ପଦବୀ, ଏବଂ ଆକାଶକୁ ଉଠୁଥିବା ଭାବରେ ଦେଖାଉଥିବା ସୁନ୍ଦର ଚାଲିପଥ। ସାରା ନଗର କୁଙ୍କୁଣ ଓ ମୟୂର ର ଡାକ, ରାଜହଂସ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଅଳଙ୍କାର ଧ୍ୱନିରେ ମଧୁର ହୋଇଥିଲା। ଏତେ ଶୋଭା ଓ ଧନ-୲ଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ହନୁମାନ ଲଙ୍କାକୁ ଆକାଶରେ ଉଠିଥିବା ଭଳି ଲାଗିଲା। ଏହି ଅପୂର୍ବ ନଗର ଦେଖି, ବାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ ଚିନ୍ତା କଲେ—ଏପରି ଦୁର୍ଜୟ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନଗରକୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବିଜୟ କରିବା କେବଳ କୁମୁଦ, ଅଙ୍ଗଦ, ସୁଶେଣ, ମୈନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ବା ରିକ୍ଷ ମହାବୀର, କିମ୍ବା ମୋତେ ଯଶ ଦେଇପାରିବେ। ଏହି ଚିନ୍ତା ସହିତ ତିନି ଦେଖିଲେ ରାମଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସୌର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଆଶା ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଭରିଗଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ ଏହି ନଗର ରତ୍ନ ଅଳଙ୍କୃତ ପୋଶାକ, ଗୌରବ ଚିହ୍ନ ଓ ଅଙ୍ଗରେ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା ଅଳଙ୍କାରିତ ନାରୀ ଭଳି ଶୋଭିତ। ଏହି ରାକ୍ଷସ ରାଜଙ୍କ ନଗର ଅନେକ ଦୀପ ଓ ଗ୍ରହମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ଧକାର ହଟାଇ ଅପୂର୍ବ ଦେଖାଉଥିଲା। ଏବେ, ଏହି ନଗର ନିଜ ରୂପରେ ବାୟୁପୁତ୍ର ଶୂର ବାନର ହନୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଦେଖିଲା। ଲଙ୍କା ନାଗରୀ ରାବଣଙ୍କ ଶାସନ ତଳେ, ସେଇ ବାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଦେଖାଇ, ଉଠି ଆସିଗଲା। ସେ ବାୟୁପୁତ୍ର ଅଗ୍ରଣୀ ହନୁମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ ହୋଇ, ବଡ଼ ଧ୍ୱନି କରି କହିଲା—"ତୁମେ କିଏ, କଣ କାରଣରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ? ସତ୍ୟ କହ, ତୁମ ଶ୍ୱାସ ଥିବା ଅବଧିରେ ଏଠି କହ। ଏହି ଲଙ୍କାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଅସମ୍ଭବ, ଚାରିପାଖେ ରାବଣଙ୍କ ସେନା ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।" ତେବେ ଶୂର ବାନର ହନୁମାନ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ତୁମେ କିଏ, ଏଭଳି ବିକୃତ ଚକ୍ଷୁ ନିଆ, ଏଠି ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ରହିଛ? କାହିଁକି ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ମୋତେ କଠୋର କଥା କହୁଛ?" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଇଚ୍ଛାମୟୀ ଲଙ୍କା କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ କଠୋର କଥା କହିଲା—"ମୁଁ ଏହି ନଗରର ଅଜୟ ରକ୍ଷକୀ, ମହାବଳୀ ରାବଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ଏଠି ରହିଛି। ମୋତେ ଅବହେଳା କରି ଏହି ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଅସମ୍ଭବ; ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ମାରିଦେବି, ତୁମ ଜୀବନ ଛାଡ଼ି ଶୋଇଯିବ। ମୁଁ ନିଜେ ଲଙ୍କା, ଚାରିପାଖେ ଏହି ନଗର ରକ୍ଷା କରୁଛି—ଏହି କଥା ତୁମକୁ ଜଣାଇଲି।" ଲଙ୍କାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବାୟୁପୁତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ ଦଢ଼ ଭାବେ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦଢ଼ ହୋଇ ଦଠିଲେ।