ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଚିନ୍ତା ଚାଲି ଥିଲା—"ମୁଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଦେହୀ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ଜୀବିତ କି ନାହିଁ ଜାଣିପାରିବି ନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ରହି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି।" ଏଭଳି ଭାବି, ସେ ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ସେଠି ପାହାଡ଼ ଶିଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ରହିଲେ ଓ ରାମଙ୍କ କାମ୍ୟସିଦ୍ଧି ବିଷୟରେ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ। ତାପରେ ହନୁମାନ୍ ଭାବିଲେ, "ମୋ ଏହି ବୃହତ୍ ଦେହରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଯେଉଁଠି ଦୂର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ପାଳି ରହିଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ମୁଁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବି ନାହିଁ। ମୋତେ ଚତୁର୍ୟ ଓ ଚାତୁର୍ୟରେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ତେବେ ମୁଁ ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଖୋଜିପାରିବି। ଦିନ ଓ ରାତିର ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ଲଙ୍କାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ହେବ, ଏହି ମହତ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ।" ହନୁମାନ୍ ଲଙ୍କା ସହରକୁ ଦେଖି, ଯାହାକି ଦେବତା-ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଜୟ କରିପାରିନଥିଲେ, ପୁନିପୁନି ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ନେଇ ଚିନ୍ତା କରିଲେ, "ମୁଁ କେମିତି ରାବଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ମୈଥିଲୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି? ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କେମିତି ଅସଫଳ ହେବ ନାହିଁ? ମୁଁ ଏକା ହୋଇ ଗୁପ୍ତଭାବେ ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ହେବ। ସଠିକ୍ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ନ ମିଳିଲେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୁଏ ନାହିଁ, ଯେପରି ଅନ୍ଧକାର ସୂର୍ୟୋଦୟରେ ହରାଯାଏ। ଲାଭ ଓ ହାନିର ବିଚାର କରି ନିଆଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ତେବେ ତାହା କିଛି ମୂଲ୍ୟ ରଖେନାହିଁ। ଅନେକ ଦୂତ ନିଜକୁ ଚତୁର୍ୟ ଭାବି, କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଅନ୍ତି।" "ମୋ କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି ନଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ? ଭୟ ମନରେ କିପରି ଆସିବ ନାହିଁ? ମୁଁ ଏତେ ଦୂର ଅପାର ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲଂଘିଲି, ଏହା କି ଅର୍ଥହୀନ ହେଇଯିବ? ଯଦି ମୋତେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଖିପାରିବେ, ତେବେ ଏହି ଦୂତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ରାବଣଙ୍କ ପାଇଁ ଓ ରାମଙ୍କ ପାଇଁ ଅସଫଳ ହେଇଯିବ। ଏଠାରେ ମୁଁ ରାକ୍ଷସ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଲୁଚିପାରିବି ନାହିଁ, ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ତ କଥାଇ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଏମିତି ଅନ୍ଧକାର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଏତେ ସଚେତନ ଯେ, ପବନ ମଧ୍ୟ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଚଳିପାରିବ ନାହିଁ। ମୁଁ ମୋ ନିଜ ଦେହରେ ଲୁଚି ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୱଂସ ହେବି, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବ। ତେଣୁ ମୁଁ ରାତିରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହ ଧାରଣ କରି ଲଙ୍କାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି, ରାଘବଙ୍କ କାମ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ।" "ମୁଁ ରାତିରେ ରାବଣଙ୍କ ଦୁର୍ଗମ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହଲରେ ଘୁଞ୍ଚି ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିବି।" ଏଭଳି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ବନରାଜ ହନୁମାନ୍ ବିଦେହୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହେବା ପରେ ଓ ରାତି ଆସିବା ସମୟରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ନିଜ ଦେହକୁ ସଙ୍କୋଚିତ କରି ଏକ ବିଲ୍ଲୀ ତିଆରି ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଦେହ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗୁଥିଲା। ସାନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ୍ ତୁରନ୍ତ ଉଛଳି ଲଙ୍କା ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହାର ରାସ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ବିଭକ୍ତ ଓ ସୁନ୍ଦର ଥିଲା। ସହର ସାଜିଥିଲା ପଙ୍କ୍ତି ପଙ୍କ୍ତି ମହଲ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦଣ୍ଡ ଓ ଶୁଭ୍ର ବିଦ୍ରୁମ ଝାଲରେ, ଏହା ଗାନ୍ଧର୍ବ ସହର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେଠାରେ ସାତ ଓ ଆଠ ତଳା ମହଲ, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ତଳା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା। ବୈଦୂର୍ୟ ମଣିର ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ମୁକ୍ତାମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମହଲ ନିଜ ନିଜ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆଭା ଛଡ଼ାଉଥିଲା। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାର ତାଳା ଲଙ୍କା ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଥିଲା। ଏଠିର ଅପୂର୍ବ ରୂପ ଦେଖି ହନୁମାନ୍ ଏକାଥିରେ ଅଶାନ୍ତ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ବିଦେହୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ, ସହର ଧଳା ମହଲ ଶିଖର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାର, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ଲଙ୍କା ରାବଣଙ୍କ ଭୁଜଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଭୟାନକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ରାତିରେ ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ତାରାମଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା, ତାଙ୍କ ଅନେକ ହଜାର କିରଣରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକରେ ଢାକିଯାଉଥିଲା। ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶଙ୍ଖ ପରି ଧଳା, ଖୀର ନିମ୍ନ ରଙ୍ଗୀନ, କମଳ ତନ୍ତୁ ପରି ନିର୍ମଳ, ପ୍ରଭାମୟ ଏବଂ ହ୍ରଦରୁ ଉଡ଼ିଯାଉଥିବା ହଂସ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏଠିଏ ତୃତୀୟ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉ। ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ନିଜକୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପରେ ପରିଣତ କରି, ଏକ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ, ଯେଉଁଠି ମେଘ ପରି ଉଁଚା ଲାଗୁଥିଲା। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରାଜ ହନୁମାନ୍ ରାତିରେ ରାବଣଙ୍କ ଶାସିତ, ଶୋଭାମୟ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଜଳାଶୟ ଥିବା ଲଙ୍କା ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଏହି ସହର ଶକ୍ତିରେ ଉନ୍ନତ, ଶୋଭାମୟ ଗଛ, ସୁନ୍ଦର ଦ୍ୱାର ଓ ଧଳା ଦେଉଳ ତଥା ତୋରଣରେ ଶୁଭିତ। ଏହି ସହର ନାଗମଣିର ସହର ପରି ସୁରକ୍ଷିତ, ସର୍ପମାନଙ୍କ ପଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମେଘରେ ବିଜୁଳି ଚମକୁଥିଲା, ତାରାମଣ୍ଡଳୀରେ ଘେରିଥିଲା। ଭୟାନକ ବାୟୁର ଗର୍ଜନରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା, ଅମରାବତୀ ସହର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଏକ ବୃହତ୍ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାଚୀର ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଥିଲା। ଝଣ୍ଡା ଓ ଘଣ୍ଟିର ଝଙ୍କାର ଶୋଭାରେ ଶୁଭିତ ଏହି ସହରକୁ ହନୁମାନ୍ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ତ୍ୱରିତ ଚାଲି ଦେଖିଲେ ଓ ପ୍ରାଚୀର ଉପରେ ଲାଘିଲେ। ସେ ଚାରିପାଖ ଦେଖି ଚମତ୍କୃତ ହେଲେ—ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାର, ବୈଦୂର୍ୟ ମଣିର ମଞ୍ଚ, ହିରା, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଓ ମୁକ୍ତାରେ ଶୁଭିତ ତଳ, ସୁଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶୁଧ୍ଧ ରୌପ୍ୟରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ପଥ। ବୈଦୂର୍ୟ ମଣିର ସିଢ଼ି, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଧୂଳି ଭରା, ତ୍ୱରିତ ଚଳିଥିବା ସୁନ୍ଦର ପଥ ଯେଉଁଠି ମଣିଷ ଆକାଶକୁ ଉଠିଯିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ସହରର ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ କୋଉଁଚ ଓ ମୟୂରର ଡାକ, ରାଜହଂସର ଶୋଭା, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଗହନାର ଧ୍ୱନିରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା।