ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ମନରେ ଏହି ସମୟରେ ଅନେକ ଚିନ୍ତା ଚାଲିଥିଲା । ସେ ଭାବିଲେ—ଏହି ବିପୁଳ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ମାତ୍ର ଚାରିଜଣ ଶୀଘ୍ର ବାନର ଏପାରେ ଯିବାର ସମର୍ଥ୍ୟ ରଖନ୍ତି—ବାଲିଙ୍କ ପୁଅ, ନୀଳ, ମୁଁ ଏବଂ ରାଜାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି । ମୁଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାଣିପାରିବି ଯେ, ବୈଦେହୀ ଅଛନ୍ତି କି ନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଏଠାରେ ଭାବିବି, ଏବଂ ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିବି । ତାପରେ, ଏହି ପର୍ବତ ଶିଖର ଉପରେ ଦଣ୍ଡିହେଇ, ବାନରମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଗଜ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ୍ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ରାମଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳତା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ । ସେ ଭାବିଲେ, "ଏହି ବଡ଼ ଦେହ ନେଇ ରାକ୍ଷସମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଶହର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବି ନାହିଁ । ମୋତେ ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ସମୟରେ ସେଇ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ମୋର ଠକାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ମୁଁ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଦୁଇ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସଠିକ୍ ସମୟରେ ରାତିରେ ଲଙ୍କାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି ।" ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ, ଏହି ଶହର କେତେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ହେଉଛି । ସେ ଆବାର ଆବାର ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, "କେମିତି ମୁଁ ରାବଣଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ରଖି, ମୈଥିଲୀ ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି? ଏକା ଏକା ଭାବେ ଗୁପ୍ତରେ ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆମ ପ୍ରଭୁ ରାମଙ୍କର କାମ କେମିତି ବିଫଳ ହେବ ନାହିଁ?"—ବିଚାର କଲେ । "ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ବିପରୀତ ହେଲେ, ଯଥା ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ନଥିବା ଦୂତ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ ବିଫଳ ହୁଏ—ଏଠି ଅନ୍ଧକାର ଦିନ ଉଠିବା ପରି ହେବ । ଲାଭ ଓ ହାନି ବିଚାର କରି ନେଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ ମୂଲ୍ୟ ହରାଏ, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଭିତରେ ଦୂତ ମାନେ ଅନେକ କଥା ଭାବି, କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଅନ୍ତି ।" ହନୁମାନ୍ ଚିନ୍ତା କଲେ—"କେମିତି ଏହି କାମ ନଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ? କେମିତି ମୋ ମନ ଦୁର୍ବଳ ହେବ ନାହିଁ? ଏବଂ ଏତେ ଦୂର ଓ ଭୟଙ୍କର ସାଗର ଚାଲିଆସିବା ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ କି?" "ଯଦି ମୁଁ ଏଠାରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ଏହି ମିଶନ୍ ରାବଣ ପାଇଁ ଓ ଆମ ପ୍ରଭୁ ରାମ ପାଇଁ ନିର୍ଥକ ହେଇଯିବ । ଏଠି ଏମିତି ନାହିଁ ଯେ, ମୁଁ ରାକ୍ଷସ ରୂପ ଧାରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଠାରୁ ଲୁଚିପାରିବି—ଅନ୍ୟ ରୂପ ତ ଅଭିନ୍ନ । ଏଠିର ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଏପରି ଚତୁର୍, ଯେତେକି ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ ଚାଲିପାରିବେ ନାହିଁ ।" "ଏଠି ମୁଁ ନିଜ ଦେହରେ ଲୁଚି ରହିଲେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହେବି ଏବଂ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଫଳ ହେବ । ଏହିଠିଏ ମୁଁ ରାତିରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ରାଘବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଲଙ୍କାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି ।" "ମୁଁ ରାତିରେ ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଗମ ରାବଣଙ୍କ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହଲ ଭିତରେ ଯାଇ, ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିବି ।" ଏପରି ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ, ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ୍ତ ହୋଇ, ବାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ହେବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କଲେ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଲା, ରାତି ଆସିଗଲା । ତାପରେ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ନିଜ ଦେହକୁ ସଂକୋଚିତ କରି, ବିଲକୁଳ ବିଲାଇ ପରି ଛୋଟ ଆକୃତି ଧାରଣ କଲେ—ସେ ଦୃଶ୍ୟ ଅତି ଚମତ୍କାର ଲାଗୁଥିଲା । ତାପରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ, ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ହନୁମାନ୍ ଦ୍ରୁତ ଚଳନରେ ଉପରେ ଉଠି, ସୁନ୍ଦର ମହାପଥ ଭିତରେ ବିଭକ୍ତ ଶୋଭାମୟ ଲଙ୍କା ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ସେଠାରେ ଶ୍ରେଣୀଶ୍ରେଣୀ ମହଲ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତମ୍ଭ, ଶୁଧ୍ଧ ସୁନା ପରି ଝାଲି ଜାଲି, ଏହି ସହର ଗାନ୍ଧର୍ବ ସହର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ସେ ଦେଖିଲେ, ସାତ ଓ ଆଠ ତଳା ମହଲ ଯାହାର ମାଟି କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଓ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ଏବଂ ବେରିଲ ମଣି ଓ ମୁକୁତା ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଘର । ସେଠି ସୁନା ଦ୍ୱାର ଏପରି ଚମକୁଥିଲା, ଯେ ଲଙ୍କା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ହନୁମାନ୍ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅପୂର୍ବ ଲଙ୍କା ସହରକୁ ଦେଖି, ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ କେବେ ଉଦାସ, କେବେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥିଲେ । ସେ ଦେଖିଲେ, ଧଳା ଗୋପୁର ଓ ସୁନା ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଖ୍ୟାତିପ୍ରାପ୍ତ ଏହି ସହର ରାବଣଙ୍କ ଭୁଜା ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ରାତିରେ ପାହାଡ଼ା ଦେଉଥିଲେ । ସେଉଁଠି ଚନ୍ଦ୍ରମା ମଧ୍ୟ ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅନେକ ହଜାର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଜଗତକୁ ଚାନ୍ଦ୍ରିକା ରେ ଢାକିଦେଉଥିଲେ । ବାନରମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ୍ ଦେଖିଲେ—ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶଂଖ ପରି ଧଳା, କ୍ଷୀର ଓ କମଳ ରେଶା ପରି ଧଳା, ହ୍ରଦରୁ ହଂସ ଉଠିଯିବା ପରି ଉଦିତ ଓ ଚମକୁଥିଲେ । ଏଠି ତୃତୀୟ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି । ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଏକ ମହାନ୍ ମେଘ ପରି ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତ ଶିଖର ଉପରେ ଦଣ୍ଡିହେଲେ । ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ରାତିରେ ରାବଣଙ୍କ ଶାସିତ ସୁନ୍ଦର ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଜଳାଶୟ ଥିବା ଲଙ୍କା ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ସେ ଦେଖିଲେ, ଏହି ସହର ସୁନ୍ଦର ଗଛ, ମନୋହର ଦ୍ୱାର, ଧଳା ଦୋଆର ଓ ତୋରଣ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଭଲ ଭାବରେ ରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ଉନ୍ନତ । ସେଠି ସର୍ପନଗରୀ ପରି ରକ୍ଷିତ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚମକୁଥିବା ମେଘ ଦ୍ୱାରା ଢାକା, ତାରାମାନେ ଚାରିପାଖ ଥିଲେ । ଭୟଙ୍କର ପବନର ଗର୍ଜନ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା, ଆମରାବତୀ ସହର ପରି ଏହି ସହର ଚମକୁଥିଲା, ଏବଂ ସୁନାର ଦେଉଳ ଦ୍ୱାରା ଚାରିଓଡ଼ିକେ ଘେରାଯାଇଥିଲା । ପତାକା ଓ ଘଣ୍ଟିର ଝଙ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଏହି ସହର ଦେଖି, ହନୁମାନ୍ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଦ୍ରୁତ ଚଳନରେ ପ୍ରାଚୀର ଉପରୁ ଲଫ୍ ଦେଲେ । ସେ ଚାରିପାଖ ଦେଖି, ସୁନା ଦ୍ୱାର ଓ ବୈଦୂର୍ୟ ମଣି ଥିବା ଚଉକ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ । ମାଟି ହୀରା, କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ଓ ମୁକୁତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଶୁଧ୍ଧ ସୁନା ଓ ଚମକୁଥିବା ଚାନ୍ଦିରେ ମଡ଼ି ଥିଲା ।