ସେଇ ସମୟରେ, ରାଜା ସଗରଙ୍କ ଦୁଇ ରାଣୀ ଥିଲେ—କେଶିନୀ ଓ ସୁମତି। ଏକ ଦିନ ମହାମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ, ହାତ ଜୋଡି ଭକ୍ତିଭାବରେ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପଚାରିଲେ—“ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଏକ ପୁଅ ପାଇବେ ଓ କିଏ ଅନେକ ପୁଅ ପାଇବେ? ଆମେ ଏହି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଆପଣଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ସତ୍ୟ ହେଉ।” ମୁନି ଭୃଗୁ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍ସୁକତା ଦେଖି କହିଲେ—“ଯେପରି ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କର, ସେପରି ହେଉ। ଜଣେ ଏକ ପୁଅ ପାଇପାରନ୍ତୁ, ଯିଏ ବଂଶ ଚାଲାଇବ; ଅନ୍ୟଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍ସାହୀ ଅନେକ ପୁଅ ପାଇପାରନ୍ତୁ—ତୁମେ ଯାହା ଚାହ, ତାହା ଚୟନ କର।” ମୁନିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କେଶିନୀ ଏକ ପୁଅ ଚାହିଲେ, ଯିଏ ବଂଶ ଚାଲାଇବ। ସୁମତି, ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଅଠାଠି ହଜାର ପୁଅ ଚାହିଲେ, ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ। ତା’ପରେ ସମସ୍ତେ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଶିର ନମାଇ, ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ ରାଣୀମାନେ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରି ଗଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, କେଶିନୀ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯାହାର ନାମ ହେଲା ଅସମଞ୍ଜସ। ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଣୀ ସୁମତି ଗର୍ଭରେ ଲାଉ ପରି ଏକ ବଡ଼ ଗଠି ଜନ୍ମାଇଲେ, ଯାହା ଭାଗ କରିବା ପରେ ସେଠାରୁ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପୁଅ ବାହାରିଲେ। ଦାୟିମାମାନେ ଗୃତ ଭରା ଘଡ଼ାରେ ସେମାନେ ମାନେକୁ ପାଳିଲେ, ଏବଂ ସମୟ ଯାଉଥିବା ସହିତ ସମସ୍ତେ ଯୌବନ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ସଗରଙ୍କ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ଶୋଭାମୟ, ଯୌବନସମ୍ପନ୍ନ ପୁଅ ହେଲେ। ସେଠାରେ ଅସମଞ୍ଜସ, ରାଜାଙ୍କ ଜେଷ୍ଠ ପୁଅ, ଛୁଆଁମାନେକୁ ଧରି ସରୟୂ ନଦୀରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଇ ହସୁଥିଲେ, ଏହି ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲେ। ନାଗରିକମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅନ୍ୟାୟ କରିବାରୁ, ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ନଗରରୁ ଉଚ୍ଛାଦନ କରିଦେଲେ। ଅସମଞ୍ଜସଙ୍କ ପୁଅ ଅଂଶୁମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୟାଳୁ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ହେଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାଜା ସଗର ବଡ଼ ବଳି କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ଓ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ସହିତ ବେଦିକ ବଳି ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଲେ। ଏଠାରେ ବାଲକାଣ୍ଡର ଉନଚାଳିଶ ଶ୍ରୀମୟ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାମ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ—“ମୋ ପୂର୍ବଜ ସଗର କିପରି ବଳି ସଫଳ କଲେ, ମୁଁ ଏହା ଏକାଦମ୍ବର ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ?” ମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ହସି କହିଲେ—“ହେ ରାମ, ମହାତ୍ମା ସଗରଙ୍କ କଥା ଶୁଣ। ସେଙ୍କର ଶ୍ୱଶୁର ହିମବତ୍ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ସେମାନେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି ଏକାଉଁଠି ବଳି କରିଥିଲେ। ସେଠି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ରାଜା ସଗରଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁଯାୟୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ଅଂଶୁମାନ ବଳି ଘୋଡ଼ାକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଏହି ବଳିରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦାନବୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି ବଳି ଘୋଡ଼ାକୁ ଚୋରି କଲେ। ଘୋଡ଼ା ନେଇଯିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ପୁରୋହିତ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏହି ବଳି ଘୋଡ଼ା ଉତ୍ସବ ବେଳେ ଚୋରି ହେଉଛି। ଚୋରକୁ ମାରି ଘୋଡ଼ା ଫେରାଇ ଆଣ, ନହେଲେ ବଳି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଯିବ, ଯାହା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅଶୁଭ ହେବ।” ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ସଗର ତାଙ୍କ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଶାଲେ—“ମୁଁ ବଳି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଅଛି, ତେଣୁ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଦେଖିବା, ଏଇ ଦାନବମାନେ କେଉଁଠି ଘୋଡ଼ାକୁ ନେଇଯାଇଛନ୍ତି। ପୃଥିବୀକୁ ସମୁଦ୍ରେ ବେଷ୍ଟିତ ଦେଖ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣ ଏକ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଜମି କ୍ଷେତ୍ର ଖୋଜ। ଘୋଡ଼ାର ଚିହ୍ନ ଯେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖାଯାଏ, ସେଉଁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂମି ଖୋଦ। ମୁଁ ଏଠାରେ ମୋର ପୁଅମାନେ, ପୁରୋହିତମାନେ ସହ ରହିବି, ତୁମେ ଘୋଡ଼ା ମିଳାଇ ଆଣ।” ଏପରି ଆଜ୍ଞା ପାଇ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ଭାବେ ପୃଥିବୀ ଚାରିପାଖ ଖୋଜିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଘୋଡ଼ା ନମିଳିଲେ, ସେମାନେ ଭୂମିକୁ ବଜ୍ର ଦଣ୍ଡ ସମ କଠିନ ବାହୁଦ୍ୱାରା ଖୋଲିଦେଲେ। ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଭୟଙ୍କର ହଳ ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ପୃଥିବୀ ଗଜ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସ ମୃତ୍ୟୁର ଧ୍ୱନି ଦେଖାଇଲା। ସେମାନେ ଭୂମିକୁ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ଯୋଜନ ଭିତରେ ଭଙ୍ଗ କରି ରସାତଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ସେଇ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ ସମସ୍ତ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟରେ, ପର୍ବତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭୂମି ଖୋଦିବାରେ ଲାଗି ରହିଲେ।