ସେଇ ପବିତ୍ର ପର୍ବତ, ଦେବତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ ମହାସମୁଦ୍ର ତଟରେ ଅବିଚଳ ରହିଗଲା। ଏଠିଠାରେ, ହନୁମାନ ଏକ କ୍ଷଣରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ ଏକଠି ହୋଇ, ସୂରସାଙ୍କୁ—ଏହି ସର୍ପମାତା, ଯିଏ ସୂର୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍—ଉପଦେଶ ଦେଲେ: “ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଏହି ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଯାଉଛନ୍ତି, ତୁମେ କିଛି ଖ୍ଷଣ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କର। ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ ରୂପ ଧାରଣ କର, ବଡ଼ ପର୍ବତ ପରି ଦେହ, ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ, ହଳଦିଆ ଆଖି, ଏବଂ ଆକାଶକୁ ଛୁଁଇଥିବା ବଡ଼ ମୁଁହ ନେଇ। ଆମେ ଏହି ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କର ଶକ୍ତି ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ିବ; ସେ କି ପ୍ରକାରେ ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ କିମ୍ବା ନିରାଶ ହେବେ—ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରୁ ଏକଟି ଘଟିବ।” ଦେବୀ ସୂରସା, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ଏହିପରି ଉପଦେଶ ପାଇ ପ୍ରଭଳ ରାକ୍ଷସୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଦେହ ବିକୃତ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆତଙ୍କ ଦେଇଥିଲା; ସେ ହନୁମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଆସି, ଏହିପରି କହିଲେ: “ମୋତେ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ମୋର ଖାଦ୍ୟ ବାନ୍ଧିଛନ୍ତି, ମହାବନର! ମୁଁ ତୁମକୁ ଖାଇଦେବି, ମୋର ମୁଁହ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କର। ଏହି ତ୍ୱରିତ ଶକ୍ତି ମୋତେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା।” ଏହିପରି କହି, ସୂରସା ବଡ଼ ମୁଁହ ଖୋଲି, ବାୟୁନନ୍ଦନ ହନୁମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ି ହେଲେ। ସୂରସାଙ୍କ ଏହି ଆମନ୍ତ୍ରଣରେ, ହନୁମାନ ହସିକି କହିଲେ: “ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସୀତା ସହିତ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ। ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଶତ୍ରୁତା ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ମହିମାମୟୀ ସୀତାକୁ ରାବଣ ଚୁରି କରିନେଲା। ରାମଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରେଷିତ ଦୂତ ଭାବେ ଯାଉଛି; ଏହି ଜଳରେ ବସୁଥିବା ତୁମେ ରାମଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କର। ନାହିଁ ହେଲେ, ମୁଁ ସୀତା ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଫେରି ତୁମ ମୁଁହକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି—ଏହା ସତ୍ୟ କହୁଛି।” ହନୁମାନଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ଇଚ୍ଛାମତା ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିଥିବା ସୂରସା କହିଲେ: “ମୋତେ ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଛି—ମୋତେ କେହି ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।” ଏହିପରି କହି, ସୂରସା ହନୁମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହିଲେ। ସେ ଆଉ କହିଲେ: “ଆଜି ମୋର ମୁଁହକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ମହାବନର! ନାହିଁ ହେଲେ, ତୁମେ ଆଗକୁ ଯାଇପାରିବେ ନାହିଁ; ଏହି ତ୍ୱରିତ ଶକ୍ତି ମୋତେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି।” ସୂରସା ବଡ଼ ମୁଁହ ଖୋଲି ଦଢ଼ି ହେଲେ; ଏହା ଦେଖି, ମହାବନର ହନୁମାନ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ। ତେଣୁ ସେ କହିଲେ, “ତୁମ ମୁଁହକୁ ଏଭଳି ବଡ଼ କର, ଯେଉଁଠି ମୁଁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବି!” ଏହିପରି କହି, ହନୁମାନ ଦଶ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଦେହ ଦଶ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ହେଲା; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସୂରସା ତାଙ୍କ ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି ଏବଂ ବିଶ୍ଵ ଅଭୟ ଏବଂ ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, କ୍ରମେ ବିଶ୍ଵ ଅଭୟ ଏବଂ ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି, ଏହି ମୁଁହକୁ କୋଉଡ଼ିଶି କରି। ତେବେ, ହନୁମାନ ଅତି ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କଲେ—ଏହି ଭୟଙ୍କର, ନରକ ସମାନ ଲମ୍ବା ମୁଁହରୁ କିପରି ମୁକ୍ତି ମିଳିବ? ସେ ଏକ କ୍ଷଣରେ ଦେହକୁ ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଛୋଟ କରି, ଆଙ୍ଗୁଠି ପରି ଅତି ସାଣ ହେଲେ। ଏଭଳି ଆକୃତିରେ ହନୁମାନ ସୂରସାଙ୍କ ମୁଁହକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ତୁରନ୍ତ ବାହାରି ଆସି, ଆକାଶରେ ଦଢ଼ି ହୋଇ କହିଲେ: “ଦକ୍ଷ କନ୍ୟେ! ମୁଁ ତୁମ ମୁଁହକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି; ମୋର ପ୍ରଣାମ ନିଅ। ଏବେ ମୁଁ ଭାଇଦେହୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବି; ତୁମର ଆଶୀର୍ବାଦ ରଖାଗଲା।” ହନୁମାନଙ୍କୁ ଏଭଳି ମୁଁହରୁ ବାହାରିଯିବା ଦେଖି, ଯେଉଁପରି ରାହୁଙ୍କ ଜଠରରୁ ଚନ୍ଦ୍ରମା ବାହାରିଯାଏ, ସୂରସା ତାଙ୍କ ନିଜ ଦେବୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି କହିଲେ: “ଯାଅ, ମହାବନର, ମୃଦୁଭାବୀ! ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କର। ଭାଇଦେହୀଙ୍କୁ ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆଣ।” ହନୁମାନଙ୍କ ଏହି ତୃତୀୟ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ କଠିନ କୌଶଳ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କୁ “ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!” ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ।