ସେଇପରି, ଏହି ଉପକାରର ପ୍ରତିଦାନ ଦେବା ପାଇଁ, ସେ ତୁମ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଦେଖିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ତୁମ ପାଇଁ, ସେ ମୋତେ ଗଭୀର ଆଦର ସହିତ ପ୍ରେରିତ କରିଛି। ଏହି ବାନରଟି ଶତ ଯୋଜନା ଆକାଶ ଦେଇ ଲାଘିଛି; ଏବେ ସେ ମୋ ଶିଖରରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁନ୍ତୁ, ପରେ ଶେଷ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବ। ଏଠାରେ ରୁହ, ବାନରମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ମୋ ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରି ପରେ ଯାଅ; ଏଠାରେ ଅନେକ ସୁଗନ୍ଧିତ, ମଧୁର ମୂଳ, କନ୍ଦ ଓ ଫଳ ଅଛି। ଏମାନେ ଖାଇ, ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଶ୍ରାମ କରି ପୁନି ଯିବା; ବାନରମୁଖ୍ୟ, ତୁମେ ଆମ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଏକ ନିକଟତା ରହିଛ; ତୁମ ମହତ୍ତ୍ୱ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଦୌଡ଼ିବା ଓ ଲାଘିବା ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର, ମୁଁ ତୁମକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି ଭାବିଏ, ବାନରମଧ୍ୟରେ ଗଜ। ଜଣେ ସାଧାରଣ ଅତିଥିକୁ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍, ଧର୍ମ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଲୋକ ତାହା ବେଶି କରିବ—ତେବେ ତୁମ ପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅତିଥି ପାଇଁ ତ କଥା ଅନ୍ୟ। କାରଣ, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା, ମହାତ୍ମା ବାୟୁଙ୍କର ପୁତ୍ର; ବାନରମଧ୍ୟରେ ଗଜ, ତୁମେ ତାଙ୍କ ସମାନ ବେଗବାନ୍। ତୁମେ ଯେତେବେଳେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସମ୍ମାନିତ ହୁଅଛ, ବାୟୁ ନିଜେ ସମ୍ମାନ ପାଉଛନ୍ତି; ଏହିଠି ତୁମକୁ ମୋର ପକ୍ଷରୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯିବ; ଏହାର କାରଣ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ। ପୂର୍ବ କୃତୟୁଗରେ, ପ୍ରିୟ, ପାହାଡ଼ମାନେ ପଖା ଥିଲେ; ସେମାନେ ଗରୁଡ଼ ସମାନ ସବୁ ଦିଗକୁ ଉଡ଼ୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ଦେବ, ଋଷି ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ଭାବିଲେ—ଏମାନେ ପଡ଼ିଯିବେ। ତେବେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସହସ୍ରନୟନ, ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ନାୟକ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏମାନଙ୍କର ପଖା କଟିଦେଲେ—ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ପାହାଡ଼ଙ୍କର। ଯେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ରାଜା, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ବଜ୍ର ଉଠାଇ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଲେ, ମହାତ୍ମା ବାୟୁ ମୋତେ ହଠାତ୍ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ, ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଏହି ଲବଣ ସମୁଦ୍ରରେ ପଡ଼ିଲି, ମୋର ପଖା ଲୁଚିଗଲା, ଶରୀର ଅକ୍ଷତ ରହିଲା, ତୁମ ବାପାଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ। ତେଣୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଛି; ବାୟୁପୁତ୍ର, ତୁମେ ମୋର ଆଦର ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ। ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୋ ସହ ଏହି ସମ୍ପର୍କ ହୋଇଛି, ବାନରମୁଖ୍ୟ, ବଡ଼ ଗୁଣ ଥିବା। ଏହି କଥାରେ, ମୋ ଓ ସମୁଦ୍ର, ଉଭୟଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ତୁମେ ଆନନ୍ଦିତ ମନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ମୋତେ ଖୁସି କର। ତୁମ କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରି, ମୋର ଅତିଥି ସ୍ୱୀକାର କର, ବାନରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମୋର ସ୍ନେହ ଗ୍ରହଣ କର, କାରଣ ତୁମେ ସମ୍ମାନିତ; ତୁମ ଆଗମନରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ବାନରମୁଖ୍ୟ ସେଇ ଉତ୍ତମ ପାହାଡ଼କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ; ଅତିଥି ସତ୍କାର ମିଳିଛି। ଏହି ରୋଷ ଛାଡ଼ିଦିଅ।" କାର୍ଯ୍ୟର ସମୟ ଆସିଛି, ଦିନ ଯାଉଛି। ମୁଁ ଶବ୍ଦ ଦେଇଛି; ଏଠି ଅଧିକ ସମୟ ରୁହିପାରିବି ନାହିଁ। ଏଭଳି କହି, ବାନରମୁଖ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ହାତ ଦେଲେ, ଆକାଶକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ହସୁଥିବା ପ୍ରତୀତି ଦେଇ ଚାଲିଗଲେ। ପାହାଡ଼ ଓ ସମୁଦ୍ର, ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ଓ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ ସହିତ ଦେଖିଲେ। ପରେ, ସେ ଉପରକୁ ଚଳି, ପାହାଡ଼ ଓ ବିସ୍ତୃତ ସମୁଦ୍ରକୁ ପଛରେ ରଖି, ବାପାଙ୍କ ପଥରେ ପହଞ୍ଚି, ସ୍ପଷ୍ଟ ଆକାଶ ଦେଇ ଚାଲିଗଲେ। ପୁଣି, ଉପରକୁ ଉଠି, ସେଇ ପାହାଡ଼କୁ ଦେଖି, ବାୟୁପୁତ୍ର ସ୍ଥିର ଆଧାର ବିନା ଏଗିଯାଉଥିଲେ, ବାନରମୁଖ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ, ଅତି ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସେଠାରେ ଥିବା ଦେବତାମାନେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣନାଭି ସୁନଭ ଓ ସହସ୍ରନୟନ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ, ସୁନଭ ପାହାଡ଼କୁ ସନ୍ତୋଷରେ କିଛି କଥା କହିଲେ: "ହେ ସୁନଭ, ସୁବର୍ଣ୍ଣନାଭି ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ନାୟକ, ମୁଁ ତୁମରେ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ। ମୁଁ ତୁମକୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଉଛି; ଯାଅ, ସୁମୃଦୁ।" "ତୁମେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ବଡ଼ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛ; ସେ ଏଠାରେ ବିଶ୍ରାମ କରି ଶତ ଯୋଜନା ପଥ ଦେଇ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ଚାଲିପାରିଲେ।" "ଏହି ବାନର କେବଳ ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଯାଉଛି। ତୁମେ ଏହି ଅତିଥି ସତ୍କାର କରି, ମୋତେ ବଡ଼ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛ।" ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ଦେଖି, ସେଇ ପାହାଡ଼ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଲାଗିଲା। ପାହାଡ଼ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ଏଠି ରହିଲା; ହନୁମାନ୍ ମାତ୍ର କ୍ଷଣେ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କଲେ। ତାପରେ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ସୂରସା ନାମକ ନାଗମାତାଙ୍କୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କହିଲେ: "ଏହି ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ନାମକ ବିରାଟ୍ ବାନର ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରୁଛନ୍ତି; କିଛି କ୍ଷଣ ପାଇଁ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦିଅ।" "ଭୟଙ୍କର ଓ ବିକଟ ରୂପ ଧାରଣ କର, ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ସମାନ, ଭୟଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଓ ପିତାମ୍ବର ଚକ୍ଷୁ, ମୁଁହ ଆକାଶକୁ ପହଞ୍ଚୁଥିବା।" "ଆମେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ; ସେ କିଛି ଉପାୟରେ ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବେ, କିମ୍ବା ନିରାଶାରେ ପଡ଼ିବେ।" ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ସମ୍ମାନିତ ସୂରସା ଦେବୀ ମହାସାଗର ମଧ୍ୟରେ ରାକ୍ଷସୀ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଭୟଙ୍କର ଓ ବିକୃତ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି, ଉଡ଼ୁଥିବା ହନୁମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି ତାଙ୍କୁ ରୋକି କହିଲେ: "ତୁମକୁ ଦେବତାମାନେ ମୋର ଭୋଜନ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ବାନରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ମୁଁ ତୁମକୁ ଖାଇଦେବି—ମୋ ମୁଁହ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କର।" "ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମୋତେ ଏହି ବର ଦେଇଥିଲେ: 'ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ହୁଅ।'" ତାଙ୍କ ବିଶାଳ ମୁଁହ ଖୋଲି ରଖି, ସେ ବାୟୁପୁତ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ସୂରସାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହନୁମାନ୍ ମୁହଁରେ ହସ ଛଡ଼ାଇ କହିଲେ: "ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସୀତା ସହିତ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି।" "ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହ ଶତ୍ରୁତାରେ ବନ୍ଧା, ତାଙ୍କ ମହିମା ଭାର୍ଯ୍ୟା ସୀତାଙ୍କୁ ରାବଣ ଅପହରଣ କରିଛି।