ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ଲଙ୍ଘନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜଳାଇଲେ ନାହିଁ, ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଚାରଣରେ ସେବା କଲେ, କାରଣ ଏହି ସବୁ ରାମଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ହେଉଥିଲା। ହନୁମାନ୍ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବାବେଳେ, ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କ ଗୀତ ଗାଇଲେ ଏବଂ ଏହି ଅରଣ୍ୟବାସୀଙ୍କୁ ଶ୍ଳାଘା କରିଲେ। ନାଗ, ଯକ୍ଷ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ବନରାଜ୍ୟର ସ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କର କ୍ଲାନ୍ତି ନ ଥିବାରେ ଚମତ୍କୃତ ହେଇ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ। ଏହିପରି ଶିମ୍ହସଦୃଶ ବନରାଜ୍ୟ ହନୁମାନ୍ ଲଞ୍ଚିତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ସାଗର ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ ଚାହିଁ, ଚିନ୍ତା କରିଲେ—"ମୁଁ ଯଦି ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ନକରିବି, ତେବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ ହେବି। ସାଗର ମୋତେ ବଢ଼ାଇଥିଲେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଗର, ଏହି ହନୁମାନ୍ ମଧ୍ୟ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ମନ୍ତ୍ରୀ, ତେଣୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହିପରି ଭାବି, ମୁଁ ଏପରି କିଛି କରିବି ଯେଉଁଠାରେ ବନରାଜ୍ ମୋ ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରି ପରେ ଆନନ୍ଦରେ ଶେଷ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ।" ଏହି ଭାବରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସାଗର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣନାଭି ଓ ସାଗର ଜଳ ତଳେ ଲୁଚିଥିବା ପର୍ବତରାଜ୍ ମୈନାକଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ—"ଏଠି ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆସୁରମାନେ ଅଧୋଲୋକରେ ରହିବା ପାଇଁ ଅବରୋଧ ଭାବେ ରଖାଯାଇଛ। ତୁମର ଶକ୍ତି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତୁମେ ଅପାର ଅଧୋଲୋକର ଦ୍ୱାର ଅବରୋଧ କରି ରହିଛ, ଯାହାଫଳରେ ସେମାନେ ପୁନଃ ଉପରକୁ ଆସିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତୁମର ଶକ୍ତି ଚାରିପଟେ, ଉପରେ ଓ ତଳେ ବିସ୍ତୃତ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି, ହେ ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉଠିପଡ଼।" "ଏହି ହନୁମାନ୍, ବନରାଜ୍ୟର ଶିମ୍ହ, ରାମଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଦୂର ଲଞ୍ଚନ କରୁଛନ୍ତି, ସେ ଏବେ ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସୁଛନ୍ତି। ମୋର ଉଚିତ ତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା, କାରଣ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁମାନେ ମୋ ପାଇଁ ପୂଜ୍ୟ ଏବଂ ତୁମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ପୂଜ୍ୟ। ଆମ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ନ ହେଉ, ତେଣୁ ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କର, କାରଣ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଅଧୂରା ରହିଲେ ସାଧୁମାନେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।" "ପାଣିରୁ ଉଠି ଏହି ବନରାଜ୍ୟଙ୍କୁ ତୁମ ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରିବାକୁ ଦିଅ, ସେ ଆମ ଅତିଥି ଏବଂ ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ, ଲଞ୍ଚନ କରୁଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମୈନାକ, ତୁମର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୟ ଶିଖର ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି, ହନୁମାନ୍ ତୁମ ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତୁ, ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଅଗ୍ରସର କରିବେ।" "କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କ ଦୟା, ସୀତାଙ୍କ ବନବାସ ଏବଂ ବନରାଜ୍ୟଙ୍କ କ୍ଲେଶ ଭାବି, ତୁମେ ଉଠିପଡ଼ିବା ଉଚିତ।" ଏହି ସାଗରଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୟ ଶିଖର ଥିବା ମୈନାକ ପର୍ବତ ତ୍ୱରିତ ଲବଣ ଜଳରୁ ଉଠି ଆସିଲେ, ତାଙ୍କ ଶିର ଉପରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଏବଂ ଲତା ଝୁଲିଥିଲା। ଏହିପରି ପର୍ବତ ଜଳକୁ ଭେଦ କରି ଉଚ୍ଚ ହେଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ରଶିମାନେ ସହ ମେଘକୁ ଭେଦ କରନ୍ତି। ଏହି ମହାପର୍ବତ ଜଳ ତଳରୁ ତାଙ୍କର ଶିଖର ଦ୍ରୁତ ଦେଖାଇଲେ, ସାଗରଙ୍କ ଆଦେଶରେ। ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୟ ଶିଖର, କିନ୍ନର ଓ ମହାନାଗମାନେ ଅଳଙ୍କୃତ, ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିଲେ। ଜାମ୍ବୁନାଦ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଶିଖର ଉଠି ଆସି, ଆକାଶ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଶ୍ମିରେ ଜଗମଗାଇଯିଥିଲା। ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଶିଖର ଦ୍ୱାରା ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇ, ସେ ପର୍ବତ ଶତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ହନୁମାନ୍ ଏହି ପର୍ବତକୁ ଲବଣ ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଅଚାନକ ଉଠିଯାଉଥିବା ଦେଖିଲେ ଏବଂ ଭାବିଲେ, "ଏହା କିଛି ବାଧା।" ବାୟୁ ସମ ତୀବ୍ର ଏହି ମହାବନର ନିଜ ଛାତି ଦ୍ୱାରା ପର୍ବତକୁ ଆଘାତ କଲେ, ଯେପରି ବାୟୁ ମେଘକୁ ଧକ୍କା ଦେଇ ଚାଲିଯାଏ। ବନରାଜ୍ ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁବା ସହିତ, ପର୍ବତ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅନୁଭବ କରି ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ଗର୍ଜନ କରିଲେ। ଆକାଶରେ ଏହି ବୀର ବନରାଜ୍ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ପର୍ବତ ଆନନ୍ଦରେ ଓ ହୃଦୟ ଖୁସିରେ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ— ନିଜ ପର୍ବତ ଶିଖର ଉପରେ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି କହିଲେ, "ହେ ବନରାଜ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଏହି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଛ। ଏଠାରେ ଆସି ମୋ ଶିଖର ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କର, ପରେ ଆଗକୁ ଯାଅ। ରଘୁବଂଶୀମାନେ ଏହି ସାଗରକୁ ବଢ଼ାଇଥିଲେ।" "ସାଗର ଏହି ରାମଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଛନ୍ତି, ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଛନ୍ତି। ଉପକାର ପାଇଲେ ପ୍ରତିଉପକାର ଦେବା ଧର୍ମ। ତେଣୁ ତାଙ୍କ ଉପକାର ପ୍ରତିଦାନ କରିବା ପାଇଁ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଛି—ମୋ ମନ ଭଳି ଅନୁଗ୍ରହ କରିଛି।" "ଏହି ବନରାଜ୍ୟ ଶତ ଯୋଜନା ଆକାଶ ଲଞ୍ଚନ କରି ଆସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ମୋ ଶିଖର ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରି ପରେ ଯିବାକୁ ଦିଅ। ଏଠି ଅନେକ ସୁଗନ୍ଧିତ ଏବଂ ମଧୁର ମୂଳ, କନ୍ଦ ଓ ଫଳ ଅଛି।" "ଏହା ଉପଭୋଗ କରି, ବିଶ୍ରାମ କରି ପରେ ଯାଅ। ବନରାଜ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ଏହି ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମହାଗୁଣ ଆମ ସହ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି। ଲଞ୍ଚନ କରୁଥିବା ବନରାଜ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରୁ, ବାୟୁପୁତ୍ର, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବନରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଗଜପତି ସମ।" "ସାଧାରଣ ଅତିଥି ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ନିକଟରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ, ଧର୍ମ ଜିଜ୍ଞାସୁଙ୍କ ପାଇଁ ତ ଅଧିକ, ତୁମ ପରି ବୀର ପାଇଁ ତ କଥା ଅଲଗା। ତୁମେ ପବନଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କ ପରି ତୀବ୍ର ଗତିଶୀଳ, ବନରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" "ଧର୍ମବିଦ୍ ତୁମେ ସମ୍ମାନ ପାଇଲେ, ପବନ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନିତ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଉଛି। ଏହାର କାରଣ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।" "ପ୍ରାଚୀନ କୃତଯୁଗରେ ପର୍ବତମାନେ ପଂଖିତିଲେ, ସେମାନେ ଗରୁଡ଼ ସମ ଦୂର ଦୂରକୁ ଉଡ଼ୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଚାଲିବା ସମୟରେ, ଦେବତା, ଋଷି ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିଲେ, କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ପତନ ଭୟ।