ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମିଶି, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ଦେବସେନାର ନାୟକ ଭାବରେ ଅଭିଷେକ କରିଲେ। ଏହିପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ଭାବରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗଙ୍ଗାର କଥା ଓ ଶୁଭ ଶିଶୁର ଜନ୍ମ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କହିଦେଲି। ଓ କକୁତ୍ସ୍ଥ, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଆସକ୍ତ ଥାଏ, ସେ ପୁତ୍ର, ପୌତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ ହୋଇ, ସ୍କନ୍ଦର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ।” ଏଠିରେ ବାଲକାଣ୍ଡର ସତ୍ତର ସର୍ଗା ସମାପ୍ତ ହେଲା। ଏଠିରୁ ଅଠତ୍ର ସର୍ଗା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧୁର କଥାରେ ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ରାମଙ୍କୁ କହିବା ପରେ, ଆଉ କିଛି କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଓ ରାମ, ଏକ ସମୟରେ ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ସଗର ନାମକ ଏକ ଧର୍ମିକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଆଶା କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ। ସଗରଙ୍କ ପ୍ରଥମ ରାଣୀ କେଶିନୀ, ଯିଏ ବିଦର୍ଭର ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଓ ସତ୍ୟବାଦି ଥିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଣୀ ସୁମତି, ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଭଉଣୀ ଓ ଅରିଷ୍ଟନେମିଙ୍କ ରାଜକନ୍ୟା ଥିଲେ। ସଗର ତାଙ୍କ ଦୁଇ ରାଣୀଙ୍କ ସହିତ ମହାପ୍ରୟାସ କରି, ହିମବତ୍ ପାହାଡର ଭୃଗୁପ୍ରସ୍ରବଣ ଶିଖରକୁ ଯାଇ, ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହି ତପସ୍ୟା ପରେ, ଶତ ବର୍ଷ ଅତିତ ହେଲାପରେ, ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମହାର୍ଷି ଭୃଗୁ ସଗରକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରି ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ—"ଓ ନିର୍ମଳ, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସନ୍ତାନ ପାଇବା; ଏହି ଜଗତରେ ତୁମର ଅପୂର୍ବ କୀର୍ତି ହେବ। ତୁମ ଦୁଇ ରାଣୀର ଏକଜଣ ଏକ ପୁତ୍ର ପାଇବେ, ଯିଏ ତୁମ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବ; ଅନ୍ୟ ଏକ ରାଣୀ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପୁତ୍ର ପାଇବେ।" ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ ଦୁଇ ରାଣୀ ହାତ ଜୋଡି, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ମହାର୍ଷିଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ—"ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କିଏ ଏକ ପୁତ୍ର ପାଇବେ ଓ କିଏ ଅନେକ ପୁତ୍ର ପାଇବେ? ଆମେ ଏହି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।" ମହାର୍ଷି ଭୃଗୁ କହିଲେ, "ଏହି ମାମଲାରେ ତୁମେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରିଛ, ସେଉଁଠି ହେଉ। ଏକ ଜଣ ପୁତ୍ର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେଉ, କିମ୍ବା ଅନେକ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଉ—ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ତାହା ଚୟନ କର।" ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ପାଇ, କେଶିନୀ ରାଜା ସଗରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ପୁତ୍ର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେବାକୁ ଚୟନ କଲେ; ସୁମତି, ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଭଉଣୀ, ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପୁତ୍ର ପାଇବାକୁ ଚୟନ କଲେ। ମହାର୍ଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଓ ଶିର ନମାଇ, ସଗର ତାଙ୍କ ଦୁଇ ରାଣୀଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟ ପରେ, କେଶିନୀ ଏକ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ 'ଅସମଞ୍ଜ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ସୁମତି, ରାମ, ଏକ ଲାଉ ଆକୃତିର ଗର୍ଭକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଏହା ଫାଟିବା ପରେ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ମହିଳାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘୀର ଭରା ଘଡ଼ରେ ପାଳିଲେ, ଏବଂ ସମୟକ୍ରମେ ସମସ୍ତେ ଯୁବା ହେଲେ। ଏଭଳି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ସଗରଙ୍କ ଷଷ୍ଟି ହଜାର ପୁତ୍ର ହେଲେ, ସମସ୍ତେ ଶୋଭା ଓ ଯୁବା ଦେହରେ। ଏହି ଅସମଞ୍ଜ, ସଗରଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ର, ଶିଶୁମାନେକୁ ଧରି ସରୟୁ ନଦୀରେ ଫେଙ୍ଗିଦେଉଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଡୁବିଯିବା ଦେଖି ହସୁଥିଲେ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଭଲ ଲୋକଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଉଥିଲେ। ପ୍ରଜାଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ଦେଉଥିବା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରୁ, ସଗର ତାଙ୍କୁ ସହରରୁ ନିଷ୍କାସିତ କଲେ। ଅସମଞ୍ଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଂଶୁମାନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଜନସମ୍ମତ ଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୂଦୁ କଥା କହୁଥିଲେ; ସମୟକ୍ରମେ ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଉନ୍ମିଳିତ ହେଲା।