ହନୁମାନ୍ ମହାବଳଶାଳୀ, ସେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି ଜଣେ ବୟସ୍କ ସିଂହ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଭାବରେ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଉଡ଼ାଇଦେଉଛନ୍ତି, ଛାତିରେ ଗଛମାନେ ଭାଙ୍ଗିଯାଉଛି, ଏବଂ ବହୁ ପଶୁମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ପଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି। ସେ ନୀଳ, ଲାଲ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଏବଂ ଅମ୍ବୁଜ ରଙ୍ଗର ସ୍ୱଭାବିକ ଏବଂ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ, ଯାହା ଧଳା ଓ କଳା ରଙ୍ଗରେ ମିଶିଥିଲା। ସେ ପର୍ବତ ସଦା ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବତା ବଂଶଜ ଏବଂ ନାଗମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କର ଅନୁଚରମାନେ ଦ୍ୱାରା ସଦା ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲା। ସେହି ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବତର ତଳେ, ମହାନ ନାଗମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ୍ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଜଳାଶୟରେ ଏକ ନାଗ ରହିଥାଏ। ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ବିଶେଷ ଉତ୍ସାହ ନେଇ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଏବଂ ପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ନମସ୍କାର କଲେ ଏବଂ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ମନ ଧାରଣ କଲେ। ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ବାୟୁ ଓ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କୁ ହାତ ଯୋଡ଼ି ନମସ୍କାର କରି, ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଅନ୍ୟ ବାନରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ହନୁମାନ୍ ରାମଙ୍କ କାମ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ତାଙ୍କର ଆକାର ବୃଦ୍ଧି କଲେ, ଯେପରି ଲୁଣ୍ଟା ଓ ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତାଳ ହୋଇଯାଏ। ତାଙ୍କର ଦେହ ଅପାର ହେଲା, ସେ ଏକ ଲାଫରେ ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ପର୍ବତକୁ ହାତ ଓ ପାଦରେ ଦବାଇଲେ। ବାନରର ଏହି ପ୍ରଭାବରେ ପର୍ବତ ତୁରନ୍ତ କମ୍ପିଗଲା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଫୁଲ ରୁହିଥିବା ଗଛର ଶିରୋପରି ଫୁଲ ଝରି ପଡ଼ିଲା। ସେ ଫୁଲ ଝରିଥିବା ପର୍ବତ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶୁଭ୍ର ମାଳା ପରି ଦେଖାଯାଇଲା। ହନୁମାନଙ୍କର ଅତିଶକ୍ତିରେ ପର୍ବତରୁ ଜଳ ବହିଲା, ଯେପରି ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ତାଙ୍କର ମଦ ଝରେ। ଏହି ପ୍ରଭାବରେ ପର୍ବତରୁ ସୁନା, ମସି ଓ ଚାନ୍ଦିର ଝରଣା ବହିଗଲା। ବଡ଼ ବଡ଼ ପାଥର ଖସିଗଲା, ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ଜଳୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଇଲା। ହନୁମାନଙ୍କ ଦବାଣିରେ ଗୁହାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଅଜଣା ଧ୍ୱନିରେ ଚିତ୍କାର କଲେ। ପର୍ବତର ଏହି କମ୍ପନ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଶବ୍ଦରେ ପୃଥିବୀ, ଦିଗ, ଏବଂ ଉଦ୍ୟାନମାନେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଲେ। ଚୌଡ଼ା ମୁଣ୍ଡିଆ ନାଗମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ, ତେଉଁମାନେ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଉଗଳିଲେ ଏବଂ ପାଥରକୁ ଦାନ୍ତରେ କାମୁଡ଼ିଲେ। ସେହି ପାଥରମାନେ, ବିଷାକ୍ତ ଓ ରୁଷ୍ଟ ନାଗମାନେ ଦ୍ୱାରା କାମୁଡ଼ି ଅଗ୍ନିରେ ଜଳି ହଜାର ଖଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା। ସେହି ପର୍ବତରେ ଯେଉଁ ଔଷଧୀମୂଳ ଉଗିଥିଲା, ଯଦିଓ ସେମାନେ ବିଷ ନିବାରଣ କରିପାରିଥାନ୍ତେ, ନାଗମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ବିଷକୁ ଦମନ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ଅପୂର୍ବ ଘଟଣାକୁ ଦେଖି, ମୁନିମାନେ ଭାବିଲେ—‘ଏହି ପର୍ବତ କିଛି ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗାଯାଉଛି’—ଏବଂ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ନାରୀମାନେ ସହିତ ପଳାଇ ଯାଇଲେ। ସେମାନେ ମଦ ପିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ସୁନାର ପାତ୍ର, ମୂଲ୍ୟବାନ କପ୍, ଚାମ୍ପାନି ଗୋବଲେଟ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ। ଏହା ସହିତ, ବିଭିନ୍ନ ପକାଳି ମିଠା ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ, ବିଭିନ୍ନ ପଶୁମାଂସ, ବଳଦ ଚର୍ମ ଓ ସୁନା ମୁଣ୍ଡିଆ ତଲୱାର ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ହାର, ମଦରେ ମତବ୍ୟସ୍ତ, ଲାଲ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନରେ ଶୋଭିତ, ଲାଲ ଓ କମଳ ଦୃଷ୍ଟିବଳୀ ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କର ପ୍ରେମିକମାନେ ସହିତ ଆକାଶକୁ ଉଠିଗଲେ। ହାର, ପାଖିଲା, ବାହୁଳି ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା ନାରୀମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ହସିରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରେମିକଙ୍କ ସହ ଆକାଶରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ବିଦ୍ୟାଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମହାମୁନିମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଆକାଶରେ ଏକସାଥି ଦଢ଼ି ରହି, ପର୍ବତକୁ ଦେଖିଲେ। ଏବେ ସେମାନେ ଶୁଣିଲେ ଶୁଦ୍ଧ ମନର ମୁନିମାନଙ୍କ ଧ୍ୱନି, ଚାରଣ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଖୋଲା ଆକାଶରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ: “ଏହି ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ, ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଅପୂର୍ବ ତ୍ୱରାରେ ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ରାମ ଓ ବାନରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏ ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବା ଆଶାରେ ସେ ଏହି ଅତିଦୁର୍ଲଭ ସମୁଦ୍ର ପାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।” ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ତାପସମାନେ ଦେଖିଲେ, ସେହି ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରନାୟକ ପର୍ବତ ଉପରେ ଦଢ଼ି ଅଛନ୍ତି। ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କର ଲୋମ ଦଣ୍ଡାଇଲେ, ଅଗ୍ନି ପରି କମ୍ପିଲେ, ଏବଂ ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ବଡ଼ ଗର୍ଜନ କଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଛ, ଲୋମରେ ଢାକା, ବେକା ହୋଇ, ଲାଫ ଦେବା ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଚିଲିଲେ, ଯେପରି ଗରୁଡ଼ ସାପକୁ ଧରି ଉଡ଼ିଯାଏ। ତାଙ୍କର ପୁଛ ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ପଛକୁ ବେକା ହେଲା, ମହା ନାଗକୁ ଗରୁଡ଼ ଉଠାଇ ନେଉଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଇଲା। ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଲୋହ ଦଣ୍ଡ ପରି ମଜବୁତ କରି, କମର ପାଖକୁ ନେଇଲେ ଏବଂ ପାଦକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କଲେ। ବାହୁ ଓ କଣ୍ଠ ଏକତ୍ର କରି, ସେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ପାରାକ୍ରମକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କଲେ। ସେ ଦୂରରୁ ମାର୍ଗ ଦୃଷ୍ଟି କଲେ, ଆକାଶକୁ ଦୃଷ୍ଟି ରଖି, ଶ୍ୱାସକୁ ହୃଦୟରେ ଅବରୋଧ କଲେ। ପାଦ ଦୁଇଟି ଭଲଭାବରେ ଗଢ଼ି, ମହାବଳୀ ହନୁମାନ୍ କାନ ଦବାଇ, ଲାଫ ଦେବା ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଲେ। ଏବେ ସେ ଅନ୍ୟ ବାନରମାନେ ସହିତ କହିଲେ—“ଯେପରି ରଘୁବଂଶୀ ରାମଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ବାଣ ବାୟୁ ପରି ଶୀଘ୍ର ଗତିରେ ଯାଏ, ସେପରି ମୁଁ ରାବଣଙ୍କ ଶାସିତ ଲଙ୍କାକୁ ଯିବି। ଯଦି ମୁଁ ଲଙ୍କାରେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରିବି ନାହିଁ, ତେବେ ଏହି ତ୍ୱରାରେ ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯିବି, ଯଦିଓ ମୋର ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା ଶେଷ ହେବ। କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସମହାରାଜ ରାବଣଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ଆଣିବି, କିମ୍ବା ସୀତାଙ୍କ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରି ଫେରିବି। କିମ୍ବା ଲଙ୍କାକୁ ରାବଣ ସହିତ ଉପ୍ରୁଟ୍ଟି ଏଠାକୁ ଆଣିଦେବି।” ଏପରି କହି, ବାନରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କର ଶୂରତା ଓ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ସହିତ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।