ଏହି ଶ୍ରୀମଦ୍ ରାମାୟଣର ଚମତ୍କାର ଘଟଣାରେ, ମହାପୁରୁଷ ହନୁମାନଙ୍କ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ମହାପର୍ବତ ମହେନ୍ଦ୍ର ଭୟାନକ ଗଜର ପରି ଗର୍ଜନ କରିବା ଲାଗିଲା; ସେଠାରେ ସିଂହମାନେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ, ପର୍ବତ ଅନ୍ୟ ଏକ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀର ପରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲା। ଏହି ବେଳେ ପର୍ବତର ଶିଳା ଉପରି ଅଞ୍ଚଳ ଭାଙ୍ଗି ଚିହ୍ନ ହୋଇଗଲା, ତାର ଉପରୁ ଜଳ ଧାରା ବହିବା ଲାଗିଲା; ଭୟଭୀତ ହରିଣ, ହାତୀ, ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛମାନେ କମ୍ପିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଦମ୍ପତିମାନେ, ପାନର ମେଳରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଉଡ଼ିଗଲେ; ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ଦଳେ ଦଳେ ଦେଖାଗଲେ। ପର୍ବତର ବିଶାଳ ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ବଡ଼ ବଡ଼ ସର୍ପମାନେ ଲୁଚିଥିଲେ, ପର୍ବତର ଶିଖର ଓ ପ୍ଥରମାନେ ଉପ୍ରେ ଉଠି ଆସିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ସର୍ପମାନେ ଅଧା ଶରୀର ଦେଖାଇ, ଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିଲେ, ପର୍ବତ ଝଣା ଲାଗି ରାଜାଙ୍କ ପତାକାର ପରି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା। ଭୟରେ ଏବଂ ଅସ୍ଥିରତାରେ ତାପସମାନେ ପର୍ବତ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ, ଶିଳା ଭାଙ୍ଗି ଯାଉଥିଲା, ପର୍ବତ ଏକା ଏବଂ ନିର୍ଜନ ଜଙ୍ଗଳରେ ଏକ ଯାତ୍ରୀର ପରି ଲୁଚିଗଲା। ଏହି ସମୟରେ ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ଶୂରବୀର ମହାପୁରୁଷ ହନୁମାନ, ତାଙ୍କ ମନକୁ ଦୃଢ଼ କରି, ଲଙ୍କାକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ। ଏହିଠି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦର କାଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ହନୁମାନ, ଅସମାନ୍ୟ ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ଉଠାଇ, ବୃଷ ମହାରାଜା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ହୋଇ, ଚମକୁଥିବା ଚୁନିପ୍ପଥର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହରିତ ମେଦାନ ଏବଂ ଜଳର ଅନୁକୃତି ଦେଖି ଚାଲିଥିଲେ। ହନୁମାନ ତାଙ୍କ ଛାତି ଦ୍ୱାରା ଗଛ ଭାଙ୍ଗି ଦେଖି, ପକ୍ଷୀମାନେ ଦୁଷ୍ଟି କରି, ବହୁ ପଶୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ବଡ଼ ସିଂହ ପରି ଚାଲିଥିଲେ। ପର୍ବତ ନିଜ ଶୁଦ୍ଧ ନିଳ, ଲାଲ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ପଦ୍ମ ରଙ୍ଗର ଖଣିଜ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା; ଧଳା ଓ କଳା ଖଣିଜ ଏବଂ ନିଜର ଦୂଷ୍ତି ହୀନ ରୂପରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା। ସେଠି ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବସଦୃଶ ଏବଂ ସର୍ପମାନେ ସାଧାରଣତଃ ତାଙ୍କ ସାଥିସାଙ୍ଗୀ ନେଇ ରହୁଥିଲେ। ସେଠି, ପର୍ବତର ତଳଭାଗରେ, ଅନେକ ମହାସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଥିବା, ହନୁମାନ ସର୍ପ ପାଣିରେ ଥିବା ମହାସର୍ପ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ଶୂର୍ଯ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ, ଏବଂ ପଞ୍ଚଭୂତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ମନକୁ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ କରିଲେ। ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ବାୟୁ ଓ ସ୍ୱୟମ୍ଭୂଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ସେ ଲମ୍ବା ଲମ୍ବା ଲାଞ୍ଛନା ଏବଂ ରାମଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ହୋଇ, ତରଙ୍ଗ ଚାଲିବାବେଳେ ମହାସମୁଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅପାର ଶରୀର ଦ୍ୱାରା, ସମୁଦ୍ରକୁ ଏକ ଲମ୍ବା ଲାଞ୍ଛନାରେ ଉପରେ ଉଠିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ପର୍ବତକୁ ହାତ ଓ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଦବାଇଲେ। ପର୍ବତ ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ କମ୍ପିଗଲା, ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛରୁ ପ୍ରଭୃତି ଫୁଲ ଝଡ଼ିଗଲା। ଏହି ସମୟରେ ପର୍ବତ ଚାରିପାଖରେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲର ଝଡ଼ ବିଛି ରହିଲା, ଏବଂ ପର୍ବତ ଫୁଲର ରାଶିରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ ଦ୍ୱାରା ଦବାଯାଇ ପର୍ବତ ଜଳ ଝଡ଼ିବା ଲାଗିଲା, ଏକ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ପରି। ପର୍ବତ ଦବାଯାଇ ପ୍ରଭୃତି ସୁବର୍ଣ୍ଣ, କଜଳ ଓ ଚାନ୍ଦିର ଝଡ଼ ଦେଖାଇଲା। ପର୍ବତ ଉପରୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ପଥର ଝଡ଼ିଗଲା, ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିର ଝଡ଼ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଧୂଆଁ ଲାଇନରେ ଅଗ୍ନି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା। ହନୁମାନଙ୍କ ଦବାଇ ଦେବାରେ, ପର୍ବତର ଗୁଫାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଅଜାଣା ଧ୍ୱନିରେ ଚିତ୍କାର କରିଥିଲେ। ପର୍ବତ ଦବାଯାଇ ହେବାରେ, ସମସ୍ତ ଜୀବ ତଳ, ଦିଗ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ଭରି ଚିତ୍କାର ହେଲା। ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ସର୍ପମାନେ, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ, ଭୟାନକ ଅଗ୍ନି ଚାଡ଼ି ଶିଳାକୁ ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା କାମ୍ୱାଇଲେ। ସେହି ଶିଳାମାନେ, ସର୍ପମାନେ ଦ୍ୱାରା କାମ୍ୱାଇ ଅଗ୍ନିରେ ତୀବ୍ର ଜ୍ୱାଳା ନିକାସ କରି ହଜାର ଖଣ୍ଡ ହୋଇଗଲେ। ପର୍ବତର ଉପରେ ଥିବା ଔଷଧ ଗୁଛ, ଯେଉଁଠି ଦୁଷ୍ଟି ନିବାରଣ କ୍ଷମତା ଥିଲା, ସର୍ପମାନେ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବିଷକୁ ଦମନ କରିପାରିଲା ନାହିଁ। ଏହି ଦେଖି ତାପସମାନେ ଭାବିଲେ, "ଏହି ପର୍ବତ ଅଲୌକିକ ପ୍ରାଣୀ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିଯାଉଛି", ଏବଂ ଭୟରେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ପଳାଇଗଲେ। ସେମାନେ ପାନ ଭୂମିରେ ରଖିଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦୂତ, ମୂଲ୍ୟବାନ ପାତ୍ର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଳସ ଛାଡ଼ି ଦେଇଗଲେ।