ବନରେ ଥିବା ବନରବାସୀ ମନ୍ଦ୍ରିଗଣ ଓ ବୃଦ୍ଧ ବାନରମାନେ ମିଶି ବଡ଼ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ । ସେମାନେ ଋଷିମାନଙ୍କର ଦୟା ଓ ବୃଦ୍ଧ ବାନରମାନଙ୍କର ପରାମର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ । ବୃଦ୍ଧମାନେ କହିଲେ, “ତୁମେ ଆମ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ପରାମର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ପଡିବ । ଆମେ ତୁମେ ଫେରି ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠି ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିବା ।” ସେମାନେ ଆହୁରି କହିଲେ, “ବନରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଜୀବନ ତୁମର ଫେରିବା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛି ।” ଏହି ସମୟରେ ବନରେ ବାଘ ସଦୃଶ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବାନର ମହାବୀର, ଅନ୍ୟ ବନବାସୀମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ପୃଥିବୀରେ କେହି ମୋ ଦୂର୍ଗମ ଲାଂଘନ ଗତିକୁ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ । ଏଠାରେ ଥିବା ଏହି ଶିଳା ଓ ପାହାଡ଼ ଶିଖରମାନେ ମୋ ଗତିକୁ ଧାରଣ କରିବେ । ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତର ବଡ଼ ଶିଖରମାନେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ମୋ ଶକ୍ତି ଦେଖାଇବି, ସେଠି ମୋ ଗତିକୁ ସହିବେ । ପ୍ରକାଶମାନ ଧାତୁ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଗଛରେ ଭରିଥିବା ଏହି ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ଦୂର୍ଗମ ଗତିକୁ ଧାରଣ କରିପାରିବେ । ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଲାଂଘିବି, ଏହି ପାହାଡ଼ ଶିଖରମାନେ ଶତ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ଗତିକୁ ସହିବେ ।” ତାପରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ, ବାୟୁ ସଦୃଶ ଗତିଶୀଳ ବାନର, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଦଳନକର୍ତ୍ତା, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ମହେନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ । ଏହି ପାହାଡ଼ ଚାରିପାଖରେ ଅନେକ ରଙ୍ଗର ଫୁଲ ଓ ଗଛ, ମୃଗମାନେ ଖେଳୁଥିବା ମେଉଁ ମାଠ, ଲତା ଓ ଫୁଲରେ ଭରିଥିଲା । ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ଭରିଥିବା ବୃକ୍ଷ, ବାଘ ଓ ସିଂହ, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ, ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ପକ୍ଷୀ ଝୁଣ୍ଡ, ଓ ଝରଣା ଏହି ପର୍ବତକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୂପଶ୍ରୀ ଦେଇଥିଲେ । ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଉଚ୍ଚ ଶିଖର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ବାନର ସେଉଁଠି ଚାଲିଥିଲେ । ହନୁମାନଙ୍କର ପାଦ ଦ୍ୱାରା ପର୍ବତ ଦମ୍ଭିତ ହେବାରେ, ସିଂହମାନେ ଆକ୍ରୋଶ କରି ବଡ଼ ଗର୍ଜନ କଲେ, ପର୍ବତ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ପରି ଗର୍ଜିଲା । ପାହାଡ଼ର ଶିଳା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଝରଣା ଆସିଗଲା, ହରିଣ ଓ ହାତୀ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ, ବୃକ୍ଷମାନେ ହଲିଗଲେ । ଗନ୍ଧର୍ବ ଦମ୍ପତିମାନେ, ପକ୍ଷୀ ଓ ଭିଦ୍ୟାଧର ଝୁଣ୍ଡ, ମଦମେଶୁନ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ଉଡ଼ିଯାଇଥିଲେ । ବଡ଼ ସର୍ପମାନେ ଗୁପ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ପର୍ବତ ଶିଖର ଓ ଶିଳା ଉପରେ ଉଲ୍ଲଖଳ ଘଟିଲା । ସେଇ ସର୍ପମାନେ ଅଧ ଅଧ ଉପରେ ଆସି, ତୀବ୍ର ଶ୍ୱାସ ଦେଉଥିଲେ, ଦୃଶ୍ୟଟି ଝଣ୍ଡା ପରି ଲାଗୁଥିଲା । ଭୟଭୀତ ଓ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ଋଷିମାନେ ପର୍ବତ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବାରୁ, ଶିଳା ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ପର୍ବତ ନିଜ ଦଳ ହରାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପରି ମହା ଅରଣ୍ୟରେ ଲୁଚିଗଲା । ଏହିପରି ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠାରେ, ଶତ୍ରୁ ସଂହାରକ, ମହାତ୍ମା ବାନର ହନୁମାନ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି ଲଙ୍କା ଦିଗରେ ଚିନ୍ତା କଲେ । ଏହି ସମୟରେ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଶ୍ରୀରାମାୟଣର ଶୁଭ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି । ହନୁମାନ, ଏକ ଅଦ୍ୱିତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ଉଠାଇ, ଗୋ-ନାୟକ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠାରେ, ହରିତ ମେଉଁ ମାଠ ଓ ଜଳସଦୃଶ ଶୁଭ ସ୍ଥଳୀରେ ନିର୍ଭୟ ରହି ଘୁଞ୍ଚିବା ଲାଗିଲେ । ସେ ଚେଷ୍ଟାରେ ପକ୍ଷୀ ଉଡ଼ିଯାଉଥିଲେ, ଚେଷ୍ଟାରେ ଗଛ ଭାଙ୍ଗୁଥିଲା, ଅନେକ ପଶୁ ଭୂମିରେ ଚଟିଯାଉଥିଲେ, ଶିଖରେ ସିଂହ ପରି ଚଳିଥିଲେ । ଏହି ପର୍ବତ ନୀଳ, ଲାଲ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ପଦ୍ମ ରଙ୍ଗର ଶୁଭ ଧାତୁରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା । ଏଠି ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବସମାନ, ନାଗମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ଏହି ପର୍ବତର ତଳେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ପମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନର ହନୁମାନ ଏକ ପୁକୁରରେ ନାଗ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ତାପରେ, ହନୁମାନ ହାତ ଯୋଡ଼ି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ, ସ୍ୱୟଂଭୂ, ଓ ପଞ୍ଚ ଭୂତକୁ ନମସ୍କାର କଲେ ଏବଂ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ମନ ନିଶ୍ଚିତ କଲେ । ସେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ବାୟୁ ଓ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାମଙ୍କ କାମନା ପାଇଁ ହନୁମାନ ଉତ୍କଟ ଆକାଙ୍କ୍ଷାରେ ଦେହକୁ ବଡ଼ କରି, ଜ୍ୱାର ସମୟର ସମୁଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ଏବେ ହନୁମାନ ଅପାର ଶରୀର ଧାରଣ କରି, ଏକ ଲାଂଘନରେ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ । ସେ ପାହାଡ଼କୁ ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଦବାଇଲେ । ଏହି ଦବାଣରେ ପର୍ବତ ତୁରନ୍ତ କମ୍ପିତ ହେଲା, ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛମାନେ ତାଙ୍କର ଫୁଲ ଛାଡ଼ିଦେଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଚାରିପାଖ ମଧୁର ଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିବା ଫୁଲ ଝରି ଯାଉଥିଲା, ମାନେ ପ୍ରକୃତି ସମଗ୍ର ପୁଷ୍ପରେ ମୁଡ଼ିଯାଇଥିଲା । ପର୍ବତ ଦବାଯିବାରେ ଝରଣା ଦେଇଥିଲା, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ଦ୍ୱାରା ଦବାଯିବାରେ, ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ସୁନା, ଅଞ୍ଜନ, ଚାଁଦି ଧାରା ଝରାଉଥିଲା । ପର୍ବତ ମଧ୍ୟରୁ ବଡ଼ ଶିଳା ଖଣ୍ଡ ମୁକ୍ତି ହେଉଥିଲା, ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱାଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ଏହି ଗଭୀର ଚାପରେ ଗୁହାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଅଜଣା ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ । ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ଉତ୍ପାତ ଧ୍ୱନି ପୃଥିବୀ, ଦିଗ ଓ ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା । ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିହ୍ନିତ ସର୍ପମାନେ ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନି ଉଗଳି, ଶିଳାକୁ ଦାଁତରେ କଟିଥିଲେ । ସେଇ ଜହ୍ରିଲା ଶିଳା ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳି, ହଜାର ଖଣ୍ଡ ହୋଇଯାଉଥିଲା । ପାହାଡ଼ରେ ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ଔଷଧ ଗଛ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସର୍ପବିଷକୁ ନିବାରଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ । ଏହି ଉତ୍ପାତ ଦେଖି ଋଷିମାନେ ଭାବିଲେ, “ଏହି ପର୍ବତ ଅଲୌକିକ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗୁଛି,” ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ । ପାନସ୍ଥଳରେ ରହିଯାଇଥିବା ସୁନାର ପାତ୍ର, ମୂଲ୍ୟବାନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ସୁନା ଗୋବଲେଟ୍ ସବୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ଏହିପରି ଭାବେ, ହନୁମାନଙ୍କ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତି ଓ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠାରେ, ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ କାମନା ପୂରଣ ପାଇଁ, ଲଙ୍କା ଦିଗରେ ଚାଲିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ।