ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଅନୁସାରେ ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଯେଉଁବେଳେ ଯିବି, ଆକାଶକୁ ଢାକି ଦେଇବି, ମାନେ ଯେପରି ଆକାଶକୁ ଗିଳିଯିବି। ମୁଁ ମେଘମାନେ ଉଡାଇଦେବି, ପାହାଡ଼ମାନେ କମ୍ପିତ କରିଦେବି, ଏବଂ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ଏହି ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେବି। ଗରୁଡ଼ ରାଜା କିମ୍ବା ପବନ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେହି ମୋ ସହ ପାରିବେ ନାହିଁ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଏକ ଚମକିଲା ବିଜୁଳି ପରି ମୁଁ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ତଳକୁ ପଡ଼ିଯିବି। ଯେପରି ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ ତିନିଟି ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ, ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ମୋ ଲାଘବ୍ୟ ତାହା ପରି ହେବ। ମୋ ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି—ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଦେଖିବି, ବନର ମୂଳକ ମଣ୍ଡଳୀ, ତୁମେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉ। ପବନ ସମ ତ୍ବରିତ ଓ ଗରୁଡ଼ ସମ ଦ୍ରୁତ ମୋ ସଂକଳ୍ପ—ଦଶ ହଜାର ଯୋଜନା ଚାପିଯିବି। ଇନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ମୋ ତ୍ବରାକୁ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ହାତରୁ ଅମୃତ ଛିନିନେଇପାରିବି। ମୋ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଏପରି—ଆମ୍ଭେ ଚାହିଲେ ଲଙ୍କାକୁ ଉଠାଇ ନେଇଯାଇପାରିବି।” ଏପରି ଅପାର ତେଜସ୍ଵୀ, ପ୍ରଧାନ ବନର ମୂଳକ ହନୁମାନ୍ ରୋଷାଳ ଧ୍ୱନି କଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତ ବନର ମୂଳକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ହେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଉତ୍ସାହଦାୟକ କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଲା। ତେବେ ବନର ମୂଳକ ମହାନାୟକ ଜାମ୍ବବାନ୍ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, “ହେ କେଶରୀପୁତ୍ର, ପବନସୁତ, ବୀର! ତୁମେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଛ। ଶୁଭ୍ର ତେଜସ୍ଵୀ ବନର ମୂଳକମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ସେମାନେ ମଙ୍ଗଳମୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ, ଋଷିମାନେ ଓ ବଡ଼ ବନର ମୂଳକମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ। ବଡ଼ମାନ୍ୟମାନଙ୍କ କୃପାରେ ତୁମେ ବିରାଟ ସମୁଦ୍ର ଚାପିଯିବା ଉଚିତ, ଆମେ ତୁମେ ଫେରିଅସୁନ୍ତୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ପାଉଁ ଉପରେ ଦଢ଼ି ରହିବା। ଆମ ସମସ୍ତ ବନବାସୀଙ୍କ ଜୀବନ ତୁମ ଫେରିବା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛି।” ତାପରେ ଏହି ବନର ମୂଳକ ଶୂର ବନବାସୀମାନେଂକୁ କହିଲେ, “ପୃଥିବୀରେ କେହି ମୋ ଲାଘବ୍ୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ସକ୍ଷମ ନୁହେଁ। ଏଠାରେ ଥିବା ପାହାଡ଼ ଶିଖରମାନେ, ପାଥର ଓ ଶିଳାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତର ଶିଖରମାନେ, ମୋ ତ୍ବରାକୁ ଧାରଣ କରିବେ। ବିଭିନ୍ନ ବୃକ୍ଷ ଓ ଧାତୁର ଚମକରେ ଶୋଭିତ, ଏହି ମହାଶିଖରମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ମୋ ତ୍ବରାକୁ ସହିବେ। ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଲାଘବ୍ୟ କରିବି, ଏହି ପର୍ବତ ଶିଖରମାନେ ଏଠାରୁ ଶତ ଯୋଜନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ତ୍ବରାକୁ ଧାରଣ କରିବେ।” ଏପରି କହି, ପବନସମ ହନୁମାନ୍, ଶତ୍ରୁନାଶକ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ। ସେ ପର୍ବତ ବିଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପରେ ଢ଼ାକା, ମୃଗମାନେ ଚରାଉଥିବା ମୈଦାନ, ଲତା ଓ ପୁଷ୍ପରେ ଭରିଥିବା, ଚିରକାଳ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ। ସିଂହ, ବାଘ, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ, ଉତ୍ସାହିତ ପକ୍ଷୀ ଝୁଣ୍ଡ, ଝରଣାର ଶବ୍ଦରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ଗୁଞ୍ଜି ଉଠିଥିଲା। ଏହି ପର୍ବତ ଉପରେ ହନୁମାନ୍ ମହେନ୍ଦ୍ର ସମ ଶୂରତାରେ ଚାଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କର ପାଦ ଦ୍ୱାରା ଚାପି ଦେଲେ, ପର୍ବତ ଅଭିମାନରେ ଗଜ ପରି ଗଜ୍ଜନ କରି ଉଠିଲା। ତାହାର ଶିଳା ଖଣ୍ଡିଗଲା, ଝରଣା ଚୁଆଁ ଲାଗିଲା, ମୃଗ ଓ ହାତୀ ଭୟରେ ପଳାଇଲେ, ବଡ଼ ବୃକ୍ଷମାନେ ହିଳିଗଲା। ଗନ୍ଧର୍ବ ଦମ୍ପତି, ମଦରେ ମତ୍ତ, ପକ୍ଷୀ ଓ ଵିଦ୍ୟାଧର ଦଳ ଉଡ଼ିଯିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଗଲା। ଏହି ପର୍ବତ ଦେଖିଲେ ଏହାର ଶିଖର ଓ ଶିଳା ଉପ୍ରେ ଅନେକ ସର୍ପ ଅଧଅଧ ଶରୀର ଉପରେ ଉଠି ଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିଲେ, ପର୍ବତଟି ବନ୍ଦେରା ଭଳି ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା। ଭୟଭୀତ ଋଷିମାନେ ପର୍ବତ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଶିଳା ଖଣ୍ଡିଗଲା, ଏହି ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଦୁର୍ଗମ ଅରଣ୍ୟରେ ଏକାକୀ ଯାତ୍ରୀ ପରି ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲା। ଏହିପରି ଦୃଢ଼ ମନୋବଳ ଓ ତ୍ବରାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁନାଶକ ମହାବୀର ହନୁମାନ୍ ମନେ ଲଙ୍କା ଯିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ଏଠାରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦର କାଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏହି ଅପୂର୍ବ ଓ ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନା ପାଇଁ, ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ଉଠାଇ, ନୃପତି ନନ୍ଦନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ହଳଦିଆ ମୈଦାନରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଚମକୁଥିବା ମଣିର ଭଳି ଚାଲିଉଥିଲେ, ଜଳ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସ୍ଥଳ ମଧ୍ୟରେ ଚରଣ କରୁଥିଲେ। ପକ୍ଷୀମାନେ ଉଡ଼ାଇଦେଇ, ଛାତି ଦ୍ୱାରା ବୃକ୍ଷ ଭଙ୍ଗ କରି, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଚଟାଇଦେଇ, ସେ ବୃଦ୍ଧ ସିଂହ ପରି ଚାଲିଉଥିଲେ। ନୀଳ, ଲାଲ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ପଦ୍ମ ରଙ୍ଗର ଶୁଭ୍ର ଓ କଳା ଧାତୁ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ପର୍ବତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବସଦୃଶ ଓ ନାଗମାନେ ସେଠାରେ ସବୁବେଳେ ବସୁଥିଲେ। ଏହି ପର୍ବତ ତଳେ, ଅନେକ ନାଗମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ମହାବୀର ହନୁମାନ୍ ସରୋବର ମଧ୍ୟରେ ନାଗ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର, ପବନ, ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମା ଓ ପଞ୍ଚଭୂତଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଓ ଯାତ୍ରା ପ୍ରସ୍ଥାନ ନିଷ୍ଠା କଲେ। ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ପବନ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ହାତ ଜୋଡ଼ି, ତାପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ ପାଇଁ ମନ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କଲେ। ବନର ମୂଳକମାନେ ଦେଖିଲେ—ହନୁମାନ୍ ରାମଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଲାଘବ୍ୟ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତାଳ ସମୟରେ ଯେପରି ସମୁଦ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଅପାର ଦେହ ଧାରଣ କରି, ଏକ ଲାଘବ୍ୟରେ ସମୁଦ୍ର ଚାପିଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ହସ୍ତ ଓ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ପର୍ବତକୁ ଚାପିଦେଲେ। ଏହି ଚାପରେ ପର୍ବତ ତୁରନ୍ତ କମ୍ପିତ ହେଲା, ତାହାର ସମସ୍ତ ପୁଷ୍ପମୟ ଶିଖର ଫୁଲ ଝଡ଼ି ପଡ଼ିଲା।