ଏହିପରି ଭାବରେ, ଗଙ୍ଗା ଦେବୀଙ୍କ ଅଶୁଚିତା ଧରାପୃଷ୍ଠରେ ପଡିଲା; ସେଠାରେ ଏହି ଅଶୁଚିତା ଟିନ୍ ଓ ସିସାର ରୂପ ନେଲା, ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁର ବୃଦ୍ଧି ହେଲା। ଏହାପରେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭ ରଖାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ତାହା ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା, ସେଇ ପୂରା ଅରଣ୍ୟ, ଯାହା ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ ଥିଲା, ସୁନାର ରୂପ ନେଇଗଲା। ଏହି ସମୟରୁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ 'ଜାତରୂପ' ବୋଲି ଜଣାଯାଉଛି—ଏହି ସୁନା ଅଗ୍ନି ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ; ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଘାସ, ଗଛ, ଲତା, ଓ ଝାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ସୁନା ରୂପ ନେଇଥିଲେ। ତାପରେ, ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁଗଣ ସହିତ, ଏହି ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଶିଶୁକୁ ପାଳନ କରିବା ପାଇଁ କୃତ୍ତିକାମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ସେମାନେ ଏକ ଉତ୍ତମ ସମ୍ମତି କରି, ନବଜାତକୁ ଦୁଧ ଦେବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଏହି ଶିଶୁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ପୁତ୍ର।" ଏହାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା କହିଲେ, "ତାଙ୍କୁ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ବୋଲି ଡାକାଯିବ; ସେ ତିନି ଲୋକରେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" ଦେବତାମାନଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୀପ୍ତିରେ ଜଗମଗାଉଥିବା ତାହାକୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ, ଯେଉଁପରି ସେ ଅଗ୍ନି ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ "ସ୍କନ୍ଦ" ବୋଲି ଡାକିଲେ, କାରଣ ସେ ଗର୍ଭଧାରାରୁ ବାହାରିଥିଲେ; ଓ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜ ରାମ, ସେ କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅଗ୍ନି ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଏବେ, କୃତ୍ତିକାମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଦୁଧ ପ୍ରକଟ ହେଲା; ଛଅଟି ମୁହଁ ଥିବା ଶିଶୁ, ସେମାନଙ୍କର ଛଅଟି ଛାତିରୁ ଦୁଧ ପିଲା। ଏକ ଦିନରେ ଦୁଧ ପିଇ, ସେ ନବଜାତକ ନରମ ଦେହ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଦାନବ ସେନାମାନଙ୍କୁ ଜୟ କଲେ। ତାପରେ, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଏହି ମହାଦୀପ୍ତିମାନ୍ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ଦେବସେନାପତି ଭାବରେ ଅଭିଷେକ କଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଗଙ୍ଗା ଓ ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ଶିଶୁର ଜନ୍ମ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଲି, ହେ ରାମ। ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ପୃଥିବୀରେ ଯେ କେହି କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ମରଣ କରିବେ, ସେ ସନ୍ତାନ ଓ ପୌତ୍ର ସମୃଦ୍ଧି ପାଇବେ, ଏବଂ ସ୍କନ୍ଦଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବେ। ଏହାରେ ବାଲକାଣ୍ଡର ସତ୍ତିସ ସର୍ଗର ଶେଷ ହେଲା ଏବଂ ଅଠତ୍ତିସ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏହି ମଧୁର କଥା କହି ଶେଷ କରିବା ପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ପୁନି ରାମଙ୍କୁ ଏହିପରି କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ— "ହେ ରାମ, ଏକ ସମୟରେ ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ସଗର ନାମକ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ସନ୍ତାନ ଲାଗି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଥିଲେ କିନ୍ତୁ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ। ସଗରଙ୍କ ପ୍ରଥମ ରାଣୀ କେଶିନୀ, ଯିଏ ବିଦର୍ଭ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଓ ସତ୍ୟବାଦିନୀ ଥିଲେ; ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଣୀ ସୁମତି, ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଭଉଣୀ ଓ ଅରିଷ୍ଟନେମିଙ୍କ କନ୍ୟା। ସେ ଦୁଇ ରାଣୀଙ୍କ ସହିତ ରାଜା ସଗର ଭୃଗୁପ୍ରସ୍ରବଣ ପର୍ବତରେ ହିମବତ୍କୁ ଗଲେ ଏବଂ କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏକଶତ ବର୍ଷ ପରେ, ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତ୍ରୁତ୍ତାପ୍ତ ମୁନି ଭୃଗୁ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଲେ—'ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ତୁମେ ମହାନ୍ ସନ୍ତାନ ପାଇବେ ଏବଂ ଏହି ଲୋକରେ ଅପୂର୍ବ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରିବେ।' 'ତୁମ ଦୁଇ ରାଣୀ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଏକ ପୁତ୍ର ପାଇବେ, ଯିଏ ବଂଶଧର ହେବେ; ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସାଠି ହଜାର ପୁତ୍ର ପାଇବେ।' ଏହି ଶୁଣି, ଦୁଇ ରାଣୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କିଏ ଏକ ପୁତ୍ର ଓ କିଏ ଅନେକ ପୁତ୍ର ପାଇବେ? ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।' ମୁନି ଭୃଗୁ କହିଲେ—'ତୁମେ ଯାହା ଇଛା କର, ତାହା ହେଉ। ଜଣେ ବଂଶଧର ପୁତ୍ର କିମ୍ବା ଅନେକ ପ୍ରଶସ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର; ଜଣେ ଯାହା ଚାହିଁଛି, ତାହା ଚୟନ କର।' ଏହି ଶୁଣି, କେଶିନୀ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବଂଶଧର ଏକ ପୁତ୍ର ଚୟନ କଲେ; ସୁମତି, ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଭଉଣୀ, ସାଠି ହଜାର ପ୍ରଶିଷ୍ଟିଶାଳୀ ପୁତ୍ର ଚୟନ କଲେ। ଏହିପରି, ମୁନିଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ମଣ୍ଡିଆଇ ଶିର ନମାଇ, ରାଜା ତାଙ୍କ ଦୁଇ ରାଣୀ ସହିତ ସ୍ୱନଗରକୁ ଫେରିଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, କେଶିନୀ ସଗରଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ର ଦେଲେ, ଯିଏ 'ଅସମଞ୍ଜ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଣୀ ସୁମତି ତଳମାନ୍ୟ ଗଭର ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯାହା ଓଲିଆ ପରି ଥିଲା; ଏହି ଗଭର ଫାଟିଲାପରେ ତାଠାରୁ ସାଠି ହଜାର ପୁତ୍ର ବାହାରିଲେ। ଧାତ୍ରୀମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଘୃତପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ାରେ ପାଳିଲେ, ଏବଂ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନେ ଯୁବାବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ସଗରଙ୍କ ସାଠି ହଜାର ଯୁବ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସନ୍ତାନ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ପୁତ୍ର ଅସମଞ୍ଜ, ଶିଶୁମାନେ ଉଠି ନଦୀ ସରୟୁରେ ଫିଙ୍କିଦେଇ ଦେଖି ହସିଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ଅପରାଧମୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ବିଘ୍ନିତ କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦେଖି, ସେଠାରୁ ତାଙ୍କ ପିତା ସେଉଁଠୁ ତାହାକୁ ନିଷ୍କାସିତ କଲେ। ଅସମଞ୍ଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଂଶୁମାନ୍ ନାମକ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁରୁଷ ଥିଲେ; ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ବିକାଶ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ, ସଗର ଏକ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ; ଗୁରୁମାନେ ସହିତ ଏହି ବେଦୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତିଆରି ହେଲେ। ଏଠାରେ ଏହି କଥା ପରିଚ୍ଛେଦର ଶେଷ ଏବଂ ନୂତନ ପରିଚ୍ଛେଦ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।