ଜାମ୍ବବାନ୍, ବନରା ସେନାଙ୍କୁ ଶତାଧିକ ହଜାର ସଂଖ୍ୟାରେ ନିରୁତ୍ସାହ ଦେଖି, ହନୁମାନଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ: “ହେ ବୀର, ବନର ଜଗତରେ ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ତଥାପି, ହନୁମାନ, କାହିଁକି ତୁମେ ଏପରି ନିରବ ହୋଇ, ସବୁଠୁ ଦୂରେ ବସିଛ? ହନୁମାନ, ଶକ୍ତି ଓ ତେଜରେ ତୁମେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସମାନ, ଏବଂ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମିଳିତ ତେଜରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସମାନ। ଅରିଷ୍ଟନେମିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗରୁଡ଼, ସମସ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସାଗର ଉପରେ ସର୍ପମାନେ ଉଠାଇ ନେଉଥିଲେ—ମୁଁ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ବାରମ୍ବାର ଦେଖିଛି। ତାଙ୍କର ପଖ ଯେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମ ହସ୍ତ ମଧ୍ୟ ସେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ତୁମ ଧୈର୍ୟ ଓ ତ୍ୱରିତା, କୌଣସି ଦିଗରେ ତାଙ୍କଠାରୁ କମ୍ ନୁହେଁ। ବନରମାନେ, ତୁମ ଶକ୍ତି, ବୁଦ୍ଧି, ତେଜ ଓ ଉତ୍ସାହ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଠାରୁ ଅଧିକ, ତେବେ ତୁମେ କାହିଁକି ନିଜକୁ ସ୍ଥିର କରି ରଖିଛ? ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ପୁଞ୍ଜିକଥଳା ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ଅଞ୍ଜନା ନାମେ ପରିଚିତ ଓ କେସରୀ ବନରଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ। ସେ ତିନି ଲୋକରେ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଏକ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ସେ ମନ୍ମୁଖୀ ହୋଇ, ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ତାହା ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିଲେ। ସେ ମହାତ୍ମା ବନର ରାଜା କୁଞ୍ଜରଙ୍କ ଝିଅ, ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଯୁବତୀ ଓ ଶୋଭାୟମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ରହୁଥିଲେ। ଅଦ୍ଭୁତ ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, କେବେ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ମେଘ ଭଳି ପାହାଡ଼ ଶିଖରେ ଚାଲିଥିଲେ। ଏହିପରି, ପାହାଡ଼ ଶିଖରେ ଦଢ଼ିଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର, ଲାଲ୍ ଚିହ୍ନ ଥିବା, ହଳୁକ ହଳୁକ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଉଡ଼ିଯାଇଥିଲା। ତାପରେ, ବାୟୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ସୁନ୍ଦର ଗଢ଼ିତ ଉରୁ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆକର୍ଷକ ସ୍ତନ, ଏବଂ ଶୋଭାୟମାନ ମୁହଁ। ଚଉଡ଼ା କଟି, ସୁକୁମାର କମର, ଶୋଭାୟମାନ ଅଙ୍ଗ, ଦେଖି ବାୟୁ ଆକର୍ଷିତ ହେଇଗଲେ। ତାଙ୍କର ମନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଆସକ୍ତ ହୋଇ, ବାୟୁ ତାଙ୍କ ନିର୍ଦୋଷ ଶରୀରକୁ ନିଜ ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଏପରି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଅଞ୍ଜନା କହିଲେ, “କିଏ ମୋ ଏକପତି ଧର୍ମକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି?” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବାୟୁଦେବ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି କ୍ଷତି କରିନାହିଁ, ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଅଳୀ; ତୁମ ମନରେ କୌଣସି ଭୟ ନ ରଖ। ମୁଁ ମନରେ ମାତ୍ର ତୁମକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଛି; ତୁମ ପୁତ୍ର ଅସାଧାରଣ ଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବେ। ସେ ମହାପ୍ରାଣ, ଅପୂର୍ବ ତେଜ, ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ପାରାକ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେବେ; ଲମ୍ଘନ ଓ ଉଡ଼ାଣରେ ମୋ ସମାନ ହେବେ।” ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ତୁମ ମାତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନର; ଗୁହାରେ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ବନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଳଶାଳୀ ବୃଷ୍କ ଭଳି। ପରେ, ଅତି ଛୋଟବେଳେ, ତୁମେ ବୃହତ୍ ଅରଣ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଦେଖି, ତାହାକୁ ଫଳ ଭାବେ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଆକାଶକୁ ଲମ୍ଘନ କଲେ। ତୁମ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତିନି ଶତ ଯୋଜନା ଦୂର ଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ତୁମେ କେବେ ନିରାଶ ହେଲେ ନାହିଁ। ଏପରି ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ଆକାଶକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ରୋଧ ଓ ତେଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତୁମ ଉପରେ ବଜ୍ର ଫିଙ୍ଗିଲେ। ଏହି ଘଟଣାରେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଉପରେ ତୁମର ବାମ ଗଲା ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ଏହିଥିରୁ ତୁମେ “ହନୁମାନ୍” ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ତୁମକୁ ଏପରି ଆଘାତ ଲାଗିଥିବା ଦେଖି, ବାୟୁଦେବ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ, ତିନି ଲୋକରେ ବାୟୁ ବହା ଅପେକ୍ଷା କଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳ ବାୟୁଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ବାୟୁ ଶାନ୍ତ ହେବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ତୁମକୁ ଏକ ବର ଦେଲେ: “ହେ ସତ୍ୟ ପ୍ରାଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ତୁମକୁ ମାରିପାରିବେ ନାହିଁ।” ବଜ୍ର ଆଘାତରେ ଅକ୍ଷତ ଦେଖି, ଶତାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତୁମକୁ ଏକ ସ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦେଲେ: “ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ତୁମ ଇଚ୍ଛାରେ ହେବ।” ଏହିପରି, ତୁମେ କେସରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମହାପ୍ରାଣ ଓ ଅପୂର୍ବ ପାରାକ୍ରମୀ। ତୁମେ ବାୟୁଦେବଙ୍କ ସଂତାନ ଓ ତାଙ୍କ ସମାନ ତେଜସ୍ବୀ; ଲମ୍ଘନ ଶକ୍ତିରେ ବାୟୁ ସମାନ। ଆଜି ଆମେ ବୃଦ୍ଧ ଓ କ୍ଷୀଣ ଶକ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟା, ପାରାକ୍ରମ ଓ ଶୌର୍ୟ ନେଇ ଅବସ୍ଥିତ—ଅନ୍ୟ ଏକ ବନର ରାଜା ପରି। ମୁଁ ଏହି ଦେହରେ ତିନି ପଦେ ଏକୋଇଶ ଥର ଭୂମି, ପାହାଡ଼, ଅରଣ୍ୟ, ଉଦ୍ୟାନ ଘୂରିଛି। ଏହିପରି, ଦେବତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଆମେ ଔଷଧ ଆଣି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅମୃତ ମନ୍ଥନ ହୋଇଥିଲା, ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲୁ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ, ପାରାକ୍ରମ କ୍ଷୀଣ; ଏଇ ସମୟରେ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଆମର ଆଶା। ଏବେ ତୁମ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କର, କାରଣ ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଲମ୍ଘକ; ସମସ୍ତ ବନର ସେନା ତୁମ ଶକ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଉଠ, ବନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ବିଶାଳ ସାଗର ଲମ୍ଘନ କର; ହନୁମାନ, ତୁମର ପଥ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ସମସ୍ତ ବନର ନିରାଶ, ହନୁମାନ, ତୁମେ କାହିଁକି ଅସ୍ଥିର? ବିଷ୍ଣୁ ତିନି ପଦ ନେଇଥିବାପରି, ତୁମେ ମହାତ୍ୱରାନ୍ବିତ ହୋଇ ଆଗେ ବଢ଼। ତେବେ, ବନରମାନେ ମଧ୍ୟର ଜେଷ୍ଠଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ଦେଇବାରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ନିଜ ତ୍ୱରିତାରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ, ସେହି ବନରବୀର ସେନାକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ ଓ ବିଶାଳ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ଏବେ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଏବଂ ସେ ଶତ ଯୋଜନା ଦୂର ସାଗର ଲମ୍ଘନ ପାଇଁ ନିଜ ଦେହକୁ ବିସ୍ତାର କରି ଆକାଶରେ ଭରିଦେଉଥିବା ବେଳେ, ସେହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ବନରଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ଦେଖିଲେ।