ଜାମ୍ବବାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବିବେକଶୀଳ ଜାମ୍ବବାନଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗଦ, ବାଲିଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ବନରାମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ, ଦୟାଳୁ ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ । ସେ କହିଲେ, “ଯଦି ମୁଁ ଯିବି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରମୁଖ ବନରା ଯିବି ନାହିଁ, ତେବେ ଆମ ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ ହେଉଛି ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପବାସ କରିବା । କାରଣ, ବନରାମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ମହାରାଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ ନ କରି, ଯଦି ଆମେ ଯିବି, ତେବେ ଆମ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ କୌଣସି ଉପାୟ ଦେଖି ନାହିଁ । ବନରାମଧ୍ୟରେ ମହାରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ, ଯେ ଚାହେ ଖୁସି ହୋନ୍ତି କିମ୍ବା ଭୟଙ୍କର ରେଗେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅବହେଳା କରିଲେ, ଯାତ୍ରାରେ ନିଶ୍ଚିତ ବିନାଶ ଆସିବ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ; ତେଣୁ, ତୁମେ ଏହି ବିଷୟରେ ଅବଗତ, ଏହା କିପରି କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ଭାବିବା ଉଚିତ ।” ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଏହି କଥା ପରେ, ନୀଳା ଓ ଶୂର ବନରା ଜାମ୍ବବାନ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କିଛି ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏବେ ମୁଁ ତାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବି, ଯିଏ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିପାରିବ ।” ଏହା ପରେ, ବନରାମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ଏବଂ ଶୂର, ଏକ ନିଜସ୍ଥଳୀ ଏବଂ ସୁବିଧାଜନକ ସ୍ଥାନରେ ବସିଥିବା ହନୁମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବାକୁ ଜାମ୍ବବାନ ଆଗେ ଆସିଲେ । ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଛି କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ବିଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ, ଯାହା ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଛଉଷଠି ଅଧ୍ୟାୟରେ ବିବର୍ଣ୍ନ ହୋଇଛି । ଏହି ସମୟରେ, ଜାମ୍ବବାନ ଦେଖିଲେ ଯେ ବନରାସେନା, ଶତାଧିକ ହଜାର ଦଳ, ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ନିରାଶ । ସେ ହନୁମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଶୂର, ବନରାମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ଜ୍ଞାତା, ତୁମେ କାହିଁକି ଏକା ଅଳଗା ଏବଂ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ଚୁପ ଚାପ ବସିଛ ? ହନୁମାନ, ତୁମେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସମାନ; ତୁମେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ଶକ୍ତିରେ ସମାନ । ଅରିଷ୍ଟନେମିଙ୍କ ପୁଅ, ଗରୁଡ, ସମସ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ମୁଁ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପକ୍ଷୀକୁ ସାଗରରେ ଅନେକ ଥର ଦେଖିଛି, ଯେ ସାପକୁ ଉଠାଇ ପାରିଥିଲେ; ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ । ତାଙ୍କ ପଖାର ଶକ୍ତି ତୁମ ହାତର ଶକ୍ତି ସମାନ; ତୁମ ଶୂରତା ଓ ତ୍ୱରିତା କିଛି ଅଧିକ କମ୍ ନୁହେଁ । ହେ ବନରାମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ, ତୁମର ଶକ୍ତି, ବୁଦ୍ଧି, ଉଜ୍ଯ୍ୱଳତା ଓ ଦୃଢ଼ତା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ—ତୁମେ କାହିଁକି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆପଣାକୁ ଲାଗି ନାହିଁ ? ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁଞ୍ଜିକଥଳା ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ, ଅଞ୍ଜନା ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, କେସରୀ ବନରାଙ୍କ ପତ୍ନୀ । ସେ ତିନି ଲୋକରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; କିନ୍ତୁ ଏକ ଶାପରେ, ସେ ବନରା ହେଲେ, ତଥାପି ଚାହିଲେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିଥିଲେ । ସେ ମହାତ୍ମା ବନରା ରାଜା କୁଞ୍ଜରଙ୍କ ଝିଅ; ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଯୁବତୀ ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଚମକିଉଠିଲେ । ଅଦ୍ଭୁତ ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, କେବେ କେବେ ସୁନ୍ଦର ଜମା ପିନ୍ଧି, ସେ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଘୂରିଉଠିଲେ, ବର୍ଷା ମେଘ ସମାନ ଦେଖାଉଠିଲେ । ଏହି ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ, ସେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ପୀତବସ୍ତ୍ର, ଲାଲ୍ ଚିହ୍ନ ଦେଖି, ବାୟୁ ହଳକା ଭାବେ ଉଡ଼ାଇ ଦେଲା । ତାପରେ, ବାୟୁ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କ ଗଠିତ ଜଘା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁନ୍ଦର ଉରୁ, ଚମକୁଥିବା ମୁହଁ । ତାଙ୍କ ଚୌଡ଼ା କଟି, ସୁକୁମାର ଅଣ୍ଡା, ପ୍ରଭା ଓ ଦୂଷ୍ଟିହୀନ ଅଙ୍ଗ ଦେଖି, ବାୟୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଆଶାରେ ଆକର୍ଷିତ ହେଲେ । ବାୟୁ, ପ୍ରେମରେ ଭରି, ତାଙ୍କ ଦୂଷ୍ଟିହୀନ ରୂପକୁ ଲମ୍ବା ହାତରେ ଆଲିଂଗନ କଲେ । ଏହି ଦୃଶ୍ୟରେ ଅଞ୍ଜନା ଭୟଭିତ ହୋଇ କହିଲେ, “କିଏ ଏହି ଏକପତ୍ନୀ ଦୀକ୍ଷାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ?” ଅଞ୍ଜନାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବାୟୁଦେବ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି କ୍ଷତି କରିନାହିଁ, ଭୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ ।” “ମୁଁ ମନରେ ମାତ୍ର ତୁମକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଆଲିଂଗନ କରିଛି; ତୁମର ପୁଅ ଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବେ ।” “ସେ ଉତ୍ସାହ, ପ୍ରଭା, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଲାଫ ଓ ଉଡ଼ାଇରେ ମୋ ସମାନ ହେବେ ।” ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ତୁମ ମାଆ ଅଞ୍ଜନା ଖୁସି ହେଲେ; ଗୁହାରେ ସେ ତୁମକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଶୂର ହାତି ବନରାମଧ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ । ଏହା ପରେ, ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଦେଖି, ତୁମେ ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ତାକୁ ଫଳ ଭାବେ ଧରିବାକୁ ଚାହି, ଆକାଶକୁ ଲାଫ ଦେଲେ । ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ତୁମେ ତିନି ଶତ ଯୋଜନା ଦୂର ଯାଇଥିଲେ, ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ନାହିଁ । ତୁମେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଆକାଶକୁ ପହଁଚିଥିବା ବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର ରେଗେ ଓ ପ୍ରଭାରେ, ବଜ୍ର ଫିଙ୍ଗିଲେ । ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ, ତୁମ ଡାହାଣ ଜବା ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ତାହାରୁ ତୁମେ ‘ହନୁମାନ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ । ତୁମେ ଆଘାତ ପାଇଥିବା ଦେଖି, ବାୟୁଦେବ ଖୁବ ରେଗି, ତିନି ଲୋକରେ ବାୟୁ ବହିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ । ତିନି ଲୋକ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହେଲା, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ; ଲୋକମୁଖ୍ୟମାନେ ବାୟୁଦେବଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ । ବାୟୁ ଶାନ୍ତ ହେଲାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ତୁମକୁ ଏକ ବର ଦେଲେ: “ଯୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ ନାହିଁ ।” ବଜ୍ର ଆଘାତରେ ତୁମେ ଅକ୍ଷତ ଦେଖି, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଖୁସି ହୋଇ, ତୁମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦେଲେ: “ତୁମର ମୃତ୍ୟୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ହେବ, ହେ ମହାବଳୀ ।” ତୁମେ କେସରୀଙ୍କ ପୁଅ, କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜନ୍ମି, ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାକ୍ରମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ତୁମେ ବାୟୁଦେବଙ୍କ ନିଜ ପୁଅ, ତାଙ୍କ ସମାନ ପ୍ରଭାରେ; ଅବଶ୍ୟ, ହେ ଶିଶୁ, ତୁମେ ବାୟୁଙ୍କ ସମାନ ଲାଫ ଦେଇପାରିବ । ଆଜି ଆମ ଜୀବନ ନିଶ୍ଚୟ ଶେଷ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଅଛ, ଦକ୍ଷତା ଓ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏକ ନୂତନ ବନରା ରାଜା ସମାନ ।