ଏହି କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଏକ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟରେ, ବୟସ୍କ ଜାମ୍ବବାନ୍ ମନେ କରିଲେ—“ମୁଁ ବୟସ୍କ ହୋଇଯାଇଛି, ଏବେ ମୋର ଉଡ଼ିବାର ଶକ୍ତି ଅଗ୍ରଗତି ନୁହେଁ; ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ମୋର ଶକ୍ତି ଅପୂର୍ବ ଥିଲା, ତାହା ସମ୍ବଳ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲା।” ସେ ଏହି ସମୟରେ କହିଲେ—“ଏବେ ମୁଁ ଏଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଯାତ୍ରାରେ କାମର ସଫଳତା ଆସିବ ନାହିଁ।” ଏହି ମହାନ କାମ ପାଇଁ, ଅଙ୍ଗଦ ଜାମ୍ବବାନ୍ଙ୍କ ସହ କୁସଳ ପରାମର୍ଶ ନେଇ ଆଉ କିଛି କଥା କହିଲେ। ଅଙ୍ଗଦ କହିଲେ—“ମୁଁ ଏହି ଶତ ଯୋଜନା ଦୂର ଯିବି; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଫେରି ପାରିବି କି ନାହିଁ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ।” ତାହାପରେ, ମହାବନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାମ୍ବବାନ୍ ଅଙ୍ଗଦକୁ କହିଲେ—“ତୁମର ଯାତ୍ରାର ଶକ୍ତି ଆମେ ଜାଣିଛୁ, ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଭାଲୁ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମେ ଏକ ଶତ ହଜାର ଯୋଜନା ଯାଇ ଫେରିବାକୁ ସମର୍ଥ; କିନ୍ତୁ ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମାନ୍ୟତାନୁସାରେ, ମାଲିକ କେବେ ଦୂତ ଭାବେ ପଠାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ମନ୍ଦିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ପଠାଇବା ଉଚିତ। ଆମ ପାଇଁ ତୁମେ ସ୍ୱାମୀ ପରି, ସେଇ ଦଳର ନାୟକ; ନାୟକ ଦଳର ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ନେତୃତ୍ୱଦାନ୍ତା। ତୁମେ ଏହି କାମର ମୂଳ, ଶତ୍ରୁନାଶକ; ଏହିପରି, ସ୍ୱାମୀ ପରି ସଦା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ଉଚିତ। କାମର ମୂଳକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଦକ୍ଷ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ନୀତି; ମୂଳ ସୁରକ୍ଷିତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳ ଏବଂ ଗୁଣ ମିଳେ। ତୁମେ ଏହି କାମର ସାଧନ, ସତ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରତାପରେ ଦୃଢ଼; ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ସାହସରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଠାରେ ପ୍ରଧାନ କାରଣ। ତୁମେ ଆମ ଜେଷ୍ଠ ଏବଂ ଆମ ଜେଷ୍ଠର ପୁଅ, ମନ୍ଦିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତୁମେ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କରି ଆମେ ଆମର କାମ ସଫଳ କରିପାରିବା।" ଏହିପରି କଥା କହିଥିବା ଜାମ୍ବବାନ୍ଙ୍କୁ, ମହାବନର ଅଙ୍ଗଦ, ବାଲିଙ୍କ ପୁଅ, ଆଉ କିଛି କଥା କହିଲେ—“ମୁଁ ଯିବି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନର ଯିବି ନାହିଁ, ତେବେ ଏହି କାମ ପାଇଁ ଆମେ ଉପବାସ ରେ ମୃତ୍ୟୁ ଅଂଗୀକାର କରିବା ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି ଉପାୟ ନାହିଁ। ଜ୍ଞାନୀ ବନର ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ନ ପୂରଣ କରି, ଯଦି ଆମେ ଯାଉଛୁ, ତେବେ ଆମ ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା ଉପାୟ ମୁଁ ଦେଖୁ ନାହିଁ। ବନର ରାଜା ଆନନ୍ଦିତ କିମ୍ବା କ୍ରୋଧିତ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅବହେଳା କଲେ, ଯାତ୍ରା ପରେ ନାଶ ନିଶ୍ଚିତ। ଏହି କାମ ପାଇଁ ଆଉ କିଛି ଉପାୟ ନାହିଁ; ତେଣୁ, ତୁମେ ଏହି କଥା ଜାଣି, କଣ କରିବା ଉଚିତ ଚିନ୍ତା କର।" ଏପରି ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରି, ମହାବନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାମ୍ବବାନ୍ ଉତ୍ତମ କଥା କହିଲେ—“ତୁମର କାମ ପାଇଁ, ହେ ନାୟକ, କିଛି ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବି, ଯିଏ ଏହି କାମ ସଫଳ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ।” ତାପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନର ଏକ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ବସିଥିବା ମହାବନର ନାୟକ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଲେ। ଏହି କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଶ୍ରୀମତ୍ ରାମାୟଣର ଛଷ୍ଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏଠାରେ, ଜାମ୍ବବାନ୍ ବନର ସେନାକୁ ଦେଖିଲେ—ଏହି ଶତ ହଜାର ମନ୍ଦିର ଦୁଃଖିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି—ଏବଂ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଏପରି କଥା କହିଲେ। “ହେ ନାୟକ, ମନ୍ଦିର ଜଗତର ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ଜ୍ଞାନୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହନୁମାନ, କାହିଁକି ତୁମେ ନିଜେ ନିର୍ଜନରେ ଚୁପ୍ ଚାପ୍ ବସିଛ?” ଜାମ୍ବବାନ୍ କହିଲେ—“ହନୁମାନ, ତୁମେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସମାନ; ତୁମର ତେଜ ଏବଂ ଶକ୍ତି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମାନ। ଅରିଷ୍ଟନେମିଙ୍କ ପୁଅ ଗରୁଡ଼, ସମସ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅପୂର୍ବ। ମୁଁ ଏହି ପକ୍ଷୀକୁ ସାଗରରେ ଦେଖିଛି, ସେ ଏକା ନାଗମାନେକୁ ଉଠାଇ ନେଇଥିଲେ—ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ତାଙ୍କର ପଖ ଶକ୍ତି ତୁମର ହାତରେ ଅଛି; ତୁମର ସାହସ ଏବଂ ଗତି ତାଙ୍କ ପରି। ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ଶକ୍ତି, ବୁଦ୍ଧି, ତେଜ ଏବଂ ଆତ୍ମା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଠାରୁ ଅଧିକ; ତୁମେ କାହିଁକି ନିଜେ ଅନ୍ୟ କାମରେ ଲାଗୁନାହିଁ?” ଏଠି, ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପୁଞ୍ଜିକଥଳା ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ସେ ଅଞ୍ଜନା ନାମରେ, କେସରୀଙ୍କ ପତ୍ନୀ। ସେ ତିନି ଲୋକରେ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଏକ ଶାପରେ, ତାଙ୍କୁ ବନର ରୂପ ମିଳିଥିଲା, ଯଦିଓ ସେ ଇଚ୍ଛାରେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ବନର ରାଜା କୁଞ୍ଜରଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଥିଲା; ମାନବୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କର ତରୁଣ ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ। ଅଦ୍ଭୁତ ମାଳା ଏବଂ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, କେବେ କେବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଘୁଞ୍ଚିଥିଲେ, ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୀତବସ୍ତ୍ର, ଲାଲ୍ ଚିହ୍ନ ଦେଇ ଶୋଭିତ, ପବନ ତାଙ୍କର ଶରୀରରୁ ଉଡ଼ାଇ ନେଲା। ଏବେ, ପବନ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ତାଙ୍କର ଗଠିତ ଉରୁ, ଭରିପୁରା ଅନ୍ତଃପୁର, ଏବଂ ଶୋଭାମୟ ମୁହଁ। ତାଙ୍କର ଚୌଡ଼ା କଟି, ସୁକୁମାର କମର, ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଅଙ୍ଗ, ପବନ ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହେଲେ। ପବନ, ତାଙ୍କର ଦେହ ମୋହରେ, ଲମ୍ବା ହାତରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଅଞ୍ଜନା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, କହିଲେ—“କିଏ ଏହି ଏକପତ୍ନୀ ଧର୍ମକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି?” ପବନ କହିଲେ—“ମୁଁ ତୁମକୁ କିଛି କ୍ଷତି କରିନାହିଁ, ଶୋଭାମୟ କଟିବତୀ; ତୁମ ମନରେ କିଛି ଭୟ ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୁଁ ମନରେ ଏକା ତୁମକୁ ଆଗ୍ରହ କରି ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଛି, ଦୀପ୍ତିମାନ ମହିଳା; ତୁମର ପୁଅ ଶକ୍ତି ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବେ। ସେ ଅପୂର୍ବ ଆତ୍ମା, ଦୀପ୍ତି, ଶକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରତାପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଉଡ଼ିବା ଏବଂ ଲମ୍ବା ଦୂର ଲାଘିବାରେ ମୋ ପରି ହେବେ।” ଏହିପରି ଜାମ୍ବବାନ୍ ହନୁମାନଙ୍କ ଜନ୍ମର କଥା ଉତ୍ସାହିତ ଭାବରେ କହି, ସମସ୍ତ ବନର ମଧ୍ୟରେ ହନୁମାନଙ୍କୁ କାମ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ କଲେ।