ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦ୍ୱିବିଦା ସେଠାରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସତ୍ତରି ଯୋଜନା ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯିବି।” ଏହିପରି ମହାବଳୀ ଓ ଧର୍ମିକ ବାନର ସୁଷେଣ କହିଲେ, “ମୋର ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ଅସୀ ଯୋଜନା ଯିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରେ।” ସମସ୍ତେ ଏପରି କଥା କହିବା ପରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସବୁଠାରୁ ବୟସ୍କ ଜାମ୍ବବାନ୍ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ପୂର୍ବେ ଆମେ ମଧ୍ୟ ବେଶି ଦ୍ରୁତ ଥିଲୁ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ବୟସର ସୀମାକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଇଛୁ। ତଥାପି, ଯେ କାମ ପାଇଁ ବାନରରାଜ ଓ ରାମ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରିଛନ୍ତି, ଏହାକୁ ଅବହେଳା କରିହେବ ନାହିଁ। ଏବେ ଆମେ ଯେତେ ଦୂର ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ, ତାହା ଶୁଣ; ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନବ୍ବେ ଯୋଜନା ଯିବି। ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଜାମ୍ବବାନ୍ କହିଲେ, “ଏହା ମୋ ଯାତ୍ରାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ନୁହେଁ। ପୂର୍ବେ ବୈରୋଚନଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ, ମୁଁ ଅମର ଓ ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ତିନି ଡେଗ ନେଉଥିବା ସମୟରେ, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିଥିଲି। ଏବେ ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି, ମୋର ଲାଫ ଦେଇବା ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ପାଇଛି; ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ମୋର ଶକ୍ତି ତୁଳନାହୀନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଁ ଏତିକି ଦୂର ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ, କିନ୍ତୁ ଏତିକି ଦ୍ୱାରା କାମ ସଫଳ ହେବ ନାହିଁ।” ତାପରେ ଉତ୍ତମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ମହାବୀର ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଜାମ୍ବବାନଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି, ଅଙ୍ଗଦ ଆଉ କିଛି କଥା କହିଲେ—“ମୁଁ ଏହି ବଡ଼ ଦୂରତା, ଶତ ଯୋଜନା ଯିବି; କିନ୍ତୁ ଫେରିପାରିବି କି ନାହିଁ, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ ନୁହଁ।” ତାପରେ ମହାବୀର ବାନର ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ବାକ୍ପଟୁ ଜାମ୍ବବାନ୍ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ହେ ଅଙ୍ଗଦ, ତୁମେ ଏକ ଶତ ହଜାର ଯୋଜନା ଯିବା ଓ ଫେରିବାକୁ ସମର୍ଥ; କିନ୍ତୁ ଏହା ଉଚିତ ନୁହଁ। କାରଣ, ମାଲିକକୁ କେବେ ଦୂତ ଭାବେ ପଠାଯାଏ ନାହିଁ; ଏହି ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ତୁମେ ପଠା। ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ପତ୍ନୀସମ; ନାୟକ ହେଉଛନ୍ତି ସେନାର ପତ୍ନୀ ଓ ନେତୃତ୍ୱକାରୀ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ମୂଳ ତୁମେ, ତେଣୁ ପତ୍ନୀପରି ରକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର। କାର୍ଯ୍ୟର ମୂଳକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଓ ଫଳ ମିଳେ। ତୁମେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ସାଧନ, ଧୃଢ଼ ସତ୍ୟ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ; ଜ୍ଞାନ ଓ ଶୌର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏଠାରେ ପ୍ରଧାନ କାରଣ। ତୁମେ ଆମର ବୟସରେ ବଡ଼ ଓ ବଡ଼ଙ୍କ ପୁଅ, ତୁମେ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କରି ଆମେ କାମ ସଫଳ କରିପାରିବା।” ଏପରି କଥା କହିଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ଜାମ୍ବବାନଙ୍କୁ, ମହାବଳୀ ବାନର ଅଙ୍ଗଦ, ବାଲୀଙ୍କ ପୁଅ, ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ମୁଁ ଯଦି ଯିବି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନର ଯିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ଏହି କାମ ପାଇଁ ଆମର ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ ହେଉଛି ଅନ୍ନତ୍ୟାଗ କରି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବା। କାରଣ, ଜ୍ଞାନୀ ବାନରରାଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ ନ କଲେ, ଯଦିଓ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବୁ, ତଥାପି ଆମ ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା ହେବ ବୋଲି ଦେଖୁନି। ବାନରରାଜ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ସେ ସର୍ବୋପରି; ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅବହେଳା କଲେ, ଯାତ୍ରାର ପରେ ବିନାଶ ନିଶ୍ଚିତ। ଏହି କାମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ; ତେଣୁ ତୁମେ, ଯିଏ ଏହି ବିଷୟ ବୁଝ, କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା ବିଚାର କର।” ତାପରେ, ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷ୍ଟି ସଦୃଶ ଜାମ୍ବବାନ୍ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ କଥା କହିଲେ—“ତୁମର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କିଛି ଅବହେଳା କରିବା ଉଚିତ ନୁହଁ; ଏବେ ମୁଁ ଏହି କାମ ସଫଳ କରିପାରିବା ଯିଏ, ସେଉଁଥିରେ ଉତ୍ସାହ ଦେବି।” ତାପରେ, ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ବସିଥିବା ମହାବଳୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଜାମ୍ବବାନ୍ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ। ଏହା ପରେ କିଶ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଛୟାଷ୍ଠିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଜାମ୍ବବାନ୍, ଶତ ହଜାର ବାନରସେନା ନିରାଶ ଦେଖି, ହନୁମାନଙ୍କୁ ଏପରି କହିଲେ—“ହେ ବୀର, ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହନୁମାନ, କାହିଁକି ତୁମେ ଏକାନ୍ତରେ ଚୁପ୍ଚାପ ବସିଛ? ହନୁମାନ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସମାନ, ଏବଂ ତୁମ ତେଜ ଓ ଶକ୍ତି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମାନ। ଅରିଷ୍ଟନେମିଙ୍କ ପୁଅ ଗରୁଡ଼, ସମସ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପକ୍ଷୀକୁ ମୁଁ ସାଗରରେ ସର୍ପ ଉଠାଇ ନେଉଥିବା ଦେଖିଛି—ସେ ଅତିବଳୀ। ତାଙ୍କର ପକ୍ଷରେ ଯେତେ ଶକ୍ତି, ତୁମର ହାତରେ ସେତେ ଶକ୍ତି; ତୁମର ପ୍ରାକ୍ରମ ଓ ଦ୍ରୁତି କିଛି କମ୍ ନୁହଁ। ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମର ଶକ୍ତି, ବୁଦ୍ଧି, ତେଜ, ଚେସ୍ଟା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ—ତୁମେ କାହିଁକି ଏହି କାମରେ ଲାଗୁ ନାହଁ? ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପୁଞ୍ଜିକଥଳା ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ, ଅଞ୍ଜନା ନାମେ, ବାନର କେଶରୀଙ୍କ ପତ୍ନୀ। ସେ ତିନି ଲୋକରେ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଏକ ଶାପରେ, ମନୋବାଞ୍ଛିତ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିଲେ ମଧ୍ୟ, ବାନର ରୂପ ନେଇଥିଲେ। ସେ ମହାତ୍ମା ବାନରରାଜ କୁଞ୍ଜରଙ୍କ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ମାନବ ରୂପ ନେଇ, ଯୌବନ ଓ ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲେ। ଅଦ୍ଭୁତ ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, କେବେ କେବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସେ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ମେଘସଦୃଶ ବିଭା ମାନି ଘୁରୁଥିଲେ।