ପ୍ରଥମେ, ବାୟୁଙ୍କ ସମାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏହି ବନରାଜ ମହାବଳୀମାନେ, ନିଜ ଧୈର୍ୟ ଫେରି ପାଇଁ, ଦିଗନ୍ତରେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପ୍ରତି ଉତ୍ସାହିତ ହେଇ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଜଟାୟୁଙ୍କ ଭାଇ ସମ୍ପାତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ସୂଚନା ପାଇଁ, ବନରାଜମାନେ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ; ସେମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ସିଂହ ସମାନ ବୀରତାରେ, ଉଲ୍ଲାସର ସ୍ୱରେ ଗର୍ଜିଲେ। ସମ୍ପାତିଙ୍କ ଠାରୁ ରାବଣଙ୍କ ନାଶ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଶୁଣି, ସୀତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ଏହି ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାକ୍ରମୀ ବନରାଜମାନେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖିଲେ। ତେବେ, ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର କୂଳରେ, ସେମାନେ ନିଜ ଶିବିର ତିଆରି କଲେ। ଏହି ସମୁଦ୍ର କୂଳ କେଉଁଠି ଶାନ୍ତିରେ ଶୁଅଛି, କେଉଁଠି ଖେଳୁଛି, କେଉଁଠି ପାହାଡ଼ ସମ ଜଳରେ ଢାକିଯାଇଛି—ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଏଠି ସମୁଦ୍ର ତଳରେ ରହୁଥିବା ଦାନବପତିମାନେ ଦେଖି, ବନରାଜମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ସମୁଦ୍ରକୁ ଆକାଶପରି ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଅସମ୍ଭବ ଭାବି, ସମସ୍ତେ ନିରାଶାରେ ପଡିଗଲେ—“ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି ସମ୍ପନ୍ନ ହେବ?” ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ। ସେମାନେ ନିରାଶ ହୋଇଯିବାକୁ ଦେଖି, ବନରାଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନରାଜମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧୈର୍ୟ ଦେଇ କହିଲେ: “ମନ ନିରାଶାରେ ଡୁବିଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନିରାଶା ସବୁଠାରୁ ଅପକାରୀ; ଏହା ଏକ କ୍ରୁଧ୍ଧ ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ଶିଶୁକୁ ଯେପରି ନଶ୍ଟ କରାଯାଏ, ଏପରି ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ନିରାଶା ନଶ୍ଟ କରେ। କାର୍ଯ୍ୟବେଳେ ଯେଉଁଠି ନିରାଶା ଆସେ, ସେଠି ଲକ୍ଷ୍ୟ ସିଧା ହୁଏନାହିଁ, ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ହୁଏ।” ରାତି ଶେଷ ହେଲାପରେ, ଅଙ୍ଗଦ ବୃଦ୍ଧ ବନରାଜମାନେ ସହିତ ପୁନି ମନ୍ଥନ କଲେ—କିପରି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରିବି? ସମସ୍ତ ବନରାଜ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଘେରି ରହି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଘେରି ବାୟୁସେନା ଯେପରି ଦିଶେ, ସେପରି ଉଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ବନରାଜ ସେନାକୁ ଅଙ୍ଗଦ କିମ୍ବା ହନୁମାନ୍ ଛଡ଼ି ଆଉ କିଏ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବ? ଅଙ୍ଗଦ, ବିଜୟୀ ଓ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଦଳକୁ ମନ୍ଥନ କରି, ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦ କହିଲେ: “ଏଠାରେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କିଏ ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିପାରିବେ? କିଏ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପୂରଣ କରିପାରିବେ? କିଏ ଏଠାରୁ ଏହି ବଡ଼ ବିପଦରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ? କିଏ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରି, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆମର ଘର, ପରିବାର, ପତ୍ନୀ, ପୁଅ ଓ ସୁଖରେ ଫେରିପାରିବୁ? କିଏ ଆମକୁ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉଲ୍ଲାସରେ ନେଇଯିବେ? ଯଦି ତୁମ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିପାରିବ, ସେ ଦୟାକରି ଏଠାରେ ଆମକୁ ନିରାପତ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।” ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଗଲେ; ସେଇ ବନରାଜ ସେନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଚଳ ଓ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ହୋଇଗଲା। ପୁନି ଅଙ୍ଗଦ କହିଲେ: “ତୁମେ ସମସ୍ତେ ବଳବାନ, ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଉତ୍ସାହୀ, ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଥିବା, ପୁନିପୁନି ସମ୍ମାନିତ। ତୁମର ଯାତ୍ରାରେ କେବେ ବାଧା ଆସିବ ନାହିଁ, ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କ୍ଷମତା କହ।” ଏହାପରେ, ସମସ୍ତ ବନରାଜ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଉତ୍ସାହ ବ୍ୟକ୍ତ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଗଜ, ଗଭାକ୍ଷ, ଗବୟ, ଶରଭ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ମୈନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ସୁଷେଣ ଓ ଜାମ୍ବବାନ—ଏହି ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ କ୍ଷମତା କହିଲେ। ଗଜ କହିଲେ: “ମୁଁ ଦଶ ଯୋଜନ ଯିବି।” ଗଭାକ୍ଷ କହିଲେ: “ମୁଁ କୋଡ଼ିଏ ଯୋଜନ ଯିବି।” ଶରଭ କହିଲେ: “ମୁଁ ତିରିଶ ଯୋଜନ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିପାରିବି।” ଋଷଭ କହିଲେ: “ମୁଁ ଚାଳିଶ ଯୋଜନ ଯିବି।” ଗନ୍ଧମାଦନ କହିଲେ: “ମୁଁ ପଞ୍ଚାଶ ଯୋଜନ ଯିବି।” ମୈନ୍ଦ କହିଲେ: “ମୁଁ ସାଠିଏ ଯୋଜନ ଯିବି।” ଦ୍ୱିବିଦ କହିଲେ: “ମୁଁ ସତରିଏ ଯୋଜନ ଯିବି।” ସୁଷେଣ କହିଲେ: “ମୁଁ ଅସୀ ଯୋଜନ ଯିବି।” ସମସ୍ତଙ୍କ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ସମ୍ମାନ କଲେ, ତେବେ ସବୁଠାରୁ ବଢ଼ିଆ, ବୟସ୍କ ଜାମ୍ବବାନ କହିଲେ: “ପୂର୍ବେ ଆମେ ବଢ଼ିଆ ଗତି ଥିଲୁ, କିନ୍ତୁ ବୟସ୍ ବଢ଼ିବାରୁ ଏବେ ଏହି ଶକ୍ତି ଅଧିକ ନାହିଁ। ତଥାପି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅବହେଳା କରିହେବ ନାହିଁ, କାରଣ ବନରାଜ ରାଜା ଓ ରାମ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରିଛନ୍ତି। ଏବେ ମୋର ଯେତେ ଶକ୍ତି ଅଛି, ମୁଁ ନବ୍ବେ ଯୋଜନ ଯିବି। ଏହା ମୋ ଗତିର ସୀମା ନୁହେଁ। ପୂର୍ବେ ବୈରୋଚନଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ, ମୁଁ ଅମର, ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସେଉଁଠି ତିନି ପଦକ୍ରମେ ପରିକ୍ରମା କରିଥିଲି।” ଏପରି ଭାବରେ, ଏହି ବନରାଜମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ଦେଖାଇ, ସୀତାଙ୍କ ଖୋଜରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ତିଆରି କଲେ।