ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପରେ, ଅଗ୍ନି ଦେବତା ଗଙ୍ଗା ଦେବୀଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ—“ଓ ଦେବୀ, ଦୟାକରି ଏହି ଗର୍ଭକୁ ଧାରଣ କର; ଏହି ଦେବତାମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ପ୍ରିୟ।” ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡିକୁ ଶୁଣି ଗଙ୍ଗା ଦେବୀ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ତାଙ୍କର ଏହି ମହାନତା ଦେଖି ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିକିରିତ ହେଇଗଲା। ଏହା ପରେ, ରଘୁବଂଶୀ ରାମ, ଅଗ୍ନି ଦେବତା ଗଙ୍ଗା ଦେବୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ଦେବୀଙ୍କର ସମସ୍ତ ଧାରା ଭର୍ତ୍ତି ହେଇଗଲା। ଏହା ପରେ, ଗଙ୍ଗା ଦେବୀ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସଭାରେ କହିଲେ—“ଓ ଦେବତାମାନେ, ଆପଣଙ୍କର ଏହି ଦେଖିବା ଅଗ୍ନିର ଶକ୍ତିକୁ ମୁଁ ବହନ କରିପାରିବିନାହିଁ।” ଏହି ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଇ ଏବଂ ମନ ଅତି ବିକଳ ହୋଇଯିବା ପରେ, ଗଙ୍ଗା ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଦେବତା କହିଲେ—“ଏହି ଗର୍ଭକୁ ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ରଖ।" ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କର ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଗଙ୍ଗା ଦେବୀ ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ଗର୍ଭକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ। ଓ ନିର୍ମଳ ରାମ, ଗଙ୍ଗା ଦେବୀଙ୍କ ଧାରାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ଗର୍ଭ ଏତେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା ଯେ ଗଳିଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ଚମକି ଉଠିଥିଲା। ସୁର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଏ ପୃଥିବୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲା; ତାହା ପରି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପର ଚାନ୍ଦି, ତାହାର ତୀବ୍ରତାରୁ ତାମ୍ବା ଏବଂ କଳା ଲୋହା ମଧ୍ୟ ଉପଜିଲା। ଏଠାରେ ଗଙ୍ଗା ଦେବୀଙ୍କର ଅଶୁଚି ତିନ୍ ଏବଂ ସିସା ଭାବରେ ପୃଥିବୀରେ ଲଗିଲା; ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁ ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଲା। ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ଗର୍ଭ ଏଠାରେ ରଖିବା ପରେ, ପାହାଡ଼ରେ ଘିରିଥିବା ସମସ୍ତ ଜଙ୍ଗଲ ଶୁଣା ହୋଇଯିଲା। ଏହି ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ରଘୁବଂଶୀ ରାମ, ଏହାକୁ 'ଜାତରୂପ'—ଅଗ୍ନି ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ—ବୋଲି ଜଣାଯାଉଛି; ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଘାସ, ଗଛ, ଲତା, ଏବଂ ଜ୍ୱାଳା ଶୁଣା ହୋଇଯିଲା। ଏହା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ମରୁତ୍ଗଣ ସହିତ ଏକସାଥି କୃତ୍ତିକାମାନେଙ୍କୁ ଏହି ଜନ୍ମା ଶିଶୁକୁ ଦୁଧ ଦେଇ ପୋଷଣ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଲେ। କୃତ୍ତିକାମାନେ ଏକ ଉତ୍ତମ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ କହିଲେ—“ଏହି ଶିଶୁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର।” ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ କହିଲେ—“ତାଙ୍କୁ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ବୋଲି ଡାକାଯିବ; ସେ ତିନି ଲୋକରେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡିକୁ ଶୁଣି ଦେବତାମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଶିଶୁକୁ, ଯିଏ ଗର୍ଭର ଧାରାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୀପ୍ତିରେ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ, ଜଣେ ଜ୍ୱାଳା ଅଗ୍ନି ପରି। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ 'ସ୍କନ୍ଦ' ନାମ ଦେଲେ, କାରଣ ସେ ଗର୍ଭରୁ ଝରି ଆସିଥିଲେ; ଓ କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ। ଏହା ପରେ, କୃତ୍ତିକାମାନେଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଦୁଧ ପ୍ରକଟ ହେଲା; ଶିଶୁ ଛଅ ମୁହଁ ନେଇ, ଛଅ ଜଣ କୃତ୍ତିକାମାନେଙ୍କର ଅଂଗୁରୁ ଦୁଧ ନେଲେ। ଏକ ଦିନରେ ଦୁଧ ନେଇ, ନରମ ଶରୀର ଥିଲେ ବି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଦେମନ୍ମାନେଙ୍କର ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ବିଜୟ କଲେ। ଏହା ପରେ, ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ସେନାର ସେନାପତି ଭାବରେ ଅଭିଷେକ କଲେ। ଓ ରାମ, ଏହିପରି ଗଙ୍ଗା ଦେବୀଙ୍କ ଏବଂ ଶୁଭ ଜନ୍ମର କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି। ଓ କକୁତ୍ସ୍ଥ, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଭାବରେ ଉପାସନା କରିଥାଏ, ସେ ପୁତ୍ର ପଉତି ଦେଇ ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ। ଏଠାରେ ବାଲକାଣ୍ଡର ସତ୍ତର ସର୍ଗାର ଶେଷ ହେଲା; ବାଲକାଣ୍ଡର ଅଠାର ସର୍ଗା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏହି ମଧୁର କଥା ରାମଙ୍କୁ କହିବା ପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ପୁନି କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ ଏହି ଅନ୍ୟ କଥା କହିଲେ। ଓ ରାମ, ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ସଗର; ସେ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଅତି ଆଶା କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସନ୍ତାନ ନଥିଲେ। ସଗରଙ୍କ ପ୍ରଥମ ରାଣୀ କେଶିନୀ, ଯିଏ ବିଦର୍ଭ ରାଜାଙ୍କର କନ୍ୟା ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟବାଦି। ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଣୀ ସୁମତି, ଯିଏ ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ଭଉଣୀ ଏବଂ ଅରିଷ୍ଟନେମିଙ୍କର କନ୍ୟା। ଏହି ଦୁଇ ରାଣୀ ସହିତ ସଗର ମହାରାଜ ହିମାବତ ପାହାଡ଼ର ଭୃଗୁପ୍ରସ୍ରବଣ ଶିଖରରେ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ପରେ, ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ମୁନି ଭୃଗୁ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସଗରଙ୍କୁ ଏକ ଵର ଦେଲେ—“ଓ ନିର୍ମଳ ରାମ, ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସନ୍ତାନ ପାଇବେ, ଏବଂ ତୁମେ ଜଗତରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ କୀର୍ତି ଅର୍ଜନ କରିବେ।” “ତୁମ ଦୁଇ ରାଣୀ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଏକ ପୁତ୍ର ପାଇବେ, ଯିଏ ତୁମ ବଂଶକୁ ଜାରି ରଖିବେ; ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଷଷ୍ଠି ହଜାର ପୁତ୍ର ପାଇବେ।” ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦୁଇ ରାଣୀ ମୁନିଙ୍କ ପାଖରେ ହାତ ଯୋଡି ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କିଏ ଏକ ପୁତ୍ର ପାଇବେ ଏବଂ କିଏ ଅନେକ ପୁତ୍ର ପାଇବେ? ଆମେ ଏହି କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ; ଆପଣଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଫଳିବ।” ମୁନି ଭୃଗୁ ଏହି ଉତ୍ତମ କଥା କହିଲେ—“ଏହି ବିଷୟରେ ତୁମେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କର, ତାହିଁ ହେଉ।” “ଜଣେ ଏକ ପୁତ୍ର ପାଇବେ, ଯିଏ ବଂଶକୁ ଜାରି ରଖିବେ; ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର ପାଇବେ—ଏହି ଵର ତୁମେ ଚୟନ କର।” ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ରଘୁବଂଶୀ ରାମ, କେଶିନୀ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ପୁତ୍ର ପାଇବା ଵର ଚୟନ କଲେ। ସୁମତି, ସୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ଭଉଣୀ, ଷଷ୍ଠି ହଜାର ପୁତ୍ର ପାଇବା ଵର ଚୟନ କଲେ। ମୁନିଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦେଇ, ରାଜା ସଗର ଦୁଇ ରାଣୀ ସହିତ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, କେଶିନୀ ସଗରଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ର ଦେଲେ, ଯିଏ 'ଅସମଞ୍ଜ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ, ସୁମତି, ଏକ କୁମ୍ଭାକାର ଗର୍ଭକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯାହା ଫାଟିବା ପରେ ଷଷ୍ଠି ହଜାର ପୁତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।