ସମ୍ପାତିଙ୍କ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ମୋର ଦୁଃଖକୁ ଏଭଳି ଦୂର କରିଦେଲା, ଯେପରି ଜ୍ଵଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରେ। ଏହି ସଂକଳ୍ପରେ ମୁଁ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଅନୁଭବ କରିଲି। ମୋର ପୁଅଙ୍କୁ କଠୋର କଥାରେ ଭୟଭୀତ କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ କେମିତି ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିନଥାନ୍ତି? ସୀତାଙ୍କ ବିୟୋଗର ଅନ୍ତର୍ବେଦନା ଶୁଣି, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ। ଦଶରଥଙ୍କ ପ୍ରେମରୁ ମୋର ପୁଅ ପ୍ରତି କୌଣସି ଆନନ୍ଦ ମୋତେ ମିଳିନଥିଲା। ଏପରି କଥା ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ କହିବା ସମୟରେ, ସମ୍ପାତିଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ପାଖ ଫୁଟି ଉଠିଲା। ସେ ନିଜ ଦେହରେ ପୁନଃ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ପାଖ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ ଏବଂ ବାନରମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ ରାଜା ଓ ମହାତ୍ମାଙ୍କ କୃପାରେ ମୋର ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପରେ ପୋଡ଼ିଯାଇଥିବା ପାଖ ଏବେ ପୁନଃ ଫେରିଛି। ଯୁବକାଳରେ ଯେ ପ୍ରତାପ ମୋର ଥିଲା, ଏହି ଶକ୍ତି ଓ ପୁରୁଷାର୍ଥକୁ ଆଜି ପୁନି ଅନୁଭବ କରୁଛି। ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ପ୍ରୟାସ କର, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିପାରିବ। ମୋର ପାଖ ପୁନଃ ଫେରିଆସିବା ଏହି ଅଭିଯାନର ସଫଳତାର ଚିହ୍ନ।” ଏପରି କହି ସମ୍ପାତି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ପର୍ବତ ଶୀର୍ଷରୁ ଉଡ଼ିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ। ସେଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ବାନରମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଆତ୍ମବିସ୍ୱାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଦିଗକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ସେମାନେ ବାୟୁ ସମାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ପୁନଃ ସାହସ ଅନୁଭବ କରି, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କ ସନ୍ଧାନରେ ଦିଗ୍ବିଧାନରେ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏବେ ତୁମେ ଶ୍ରୀମଦ୍ବାଲ୍ମୀକିଂକ ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡର ଚଉଷଠିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣ। ସମ୍ପାତିଙ୍କ ଉପଦେଶରୁ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ବାନର ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ଘୋଷ କଲେ। ସମ୍ପାତିଙ୍କ ଠାରୁ ରାବଣଙ୍କ ବିନାଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି, ସେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତାପଶାଳୀ ବାନରମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖିଲେ। ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର ତୀରେ ଯେଇ, ପ୍ରବଳ ବାନରମାନେ ସେଠାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ। କେଉଁଠି ଏକ ସ୍ଥାନ ଶୟନ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, କେଉଁଠି ଖେଳ କରୁଥିଲେ, ଆଉ କେଉଁଠି ପାହାଡ଼ ସମ ଜଳରେ ଢାକିଥିଲା। ସମୁଦ୍ରର ତଳସ୍ଥ ରାକ୍ଷସମାନେ ରହୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ବାନରମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ସମୁଦ୍ରକୁ ଆକାଶ ସମ ଅପରିଚ୍ଛିନ୍ନ ଦେଖି ସମସ୍ତ ବାନର କ୍ଷୁଦ୍ରତା ଅନୁଭବ କରି, “ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି ସମ୍ଭବ?” ବୋଲି ନିରାଶା ଦେଖାଇଲେ। ସେମାନେ ନିରାଶାବାଦୀ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ବାନରମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ବାନରମାନେ ଭୟଭୀତ ମନ୍ଦିରେ ଉତ୍ସାହ ଦେଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ମନକୁ କଦାଚିତ ନିରାଶାରେ ଢାଳିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନିରାଶା ଅତ୍ୟନ୍ତ ହାନିକାରକ; ଏହା ରୂଷ୍ଟ ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ଶିଶୁ ନଶ୍ଟ ହେବା ପରି ଲୋକକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ଯେଉଁଠି କାର୍ଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ, ସେଠି ଯଦି ନିରାଶା ଆସେ, ଲକ୍ଷ୍ୟ ସଫଳ ହୁଏନାହିଁ, କାରଣ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ପାଏ।” ସେ ରାତି ଶେଷ ହେଲା, ତାପରେ ଅଙ୍ଗଦ ବଡ଼ ବାନରମାନେଙ୍କ ସହିତ ପୁନି ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, କଣ କରାଯିବ ତା ଉପରେ ଚିନ୍ତାବିମର୍ଶ କଲେ। ସେ ବାନର ସେନା ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଘେରି ରହି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଘେରିଥିବା ବାୟୁମାନ୍ଦଳ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ବାନର ସେନାକୁ ବାଳିଙ୍କ ପୁଅ ବା ହନୁମାନ୍ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କେହି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବେନାହିଁ। ଏବେ ଅଙ୍ଗଦ, ଶତ୍ରୁନିଗ୍ରାହକ, ବଡ଼ ବାନରମାନେ ଓ ସେନା ସହିତ ଆଲୋଚନା କରି, ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ, “ତୁମମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଏହି ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଲାଘନ କରିପାରିବେ? କିଏ ଶତ୍ରୁ ନିଗ୍ରାହକ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବେ? ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଶତ ଯୋଜନା ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲାଘନ କରିପାରିବେ? କିଏ ଏହି ବିପଦରୁ ସମସ୍ତ ବାନର ନେତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ? କିଏଙ୍କ ଦୟାରେ ଆମେ ଏଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରି, ଆମର ପତ୍ନୀ, ପୁଅ, ଘର ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେବୁ? କିଏଙ୍କ ଦୟାରେ ଆମେ ଆନନ୍ଦରେ ରାମ, ପ୍ରବଳ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏବଂ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବୁ? ଯଦି କାହାରି ଏହି ସମୁଦ୍ର ଲାଘନ କରିବାର କ୍ଷମତା ଅଛି, ସେ ଏଠି ଆମକୁ ନିରାପତ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ।” ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କେହି କିଛି କହିଲେନାହିଁ; ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ଓ ନିର୍ବିକାର ହୋଇ ରହିଲେ। ପୁନି ଅଙ୍ଗଦ କହିଲେ, “ତୁମେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଶସ୍ତ ବଳଶାଳୀ, ପ୍ରତାପୀ, ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ସମ୍ମାନିତ। ଯାତ୍ରାରେ କୌଣସି ବାଧା ଆସିବ ନାହିଁ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାନର ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଲାଘନ କ୍ଷମତା କହନ୍ତୁ।” ଏବେ ତୁମେ କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚଷଠିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣ। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ବାନର ଏକ ପରେ ଏକ ନିଜ ଉତ୍ସାହ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ଗଜ, ଗଭାକ୍ଷ, ଗବୟ, ଶରଭ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ମୈନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ସୁଷେଣ ଓ ଜାମ୍ବବାନ୍—ସମସ୍ତେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସେଠି ଗଜ କହିଲେ, “ମୁଁ ଦଶ ଯୋଜନା ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲାଘନ କରିପାରିବି।” ଗଭାକ୍ଷ କହିଲେ, “ମୁଁ କୋଡ଼ିଏ ଯୋଜନା ଯିବି।” ଶରଭ କହିଲେ, “ମୁଁ ତିରିଶ ଯୋଜନା ଦୂର ଯାଇପାରିବି।” ଋଷଭ କହିଲେ, “ମୁଁ ଚାଳିଶ ଯୋଜନା ଦୂର ଯିବି।” ତାପରେ ଗନ୍ଧମାଦନ କହିଲେ, “ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପଞ୍ଚାଶ ଯୋଜନା ଦୂର ଲାଘନ କରିପାରିବି।” ଏଭଳି, ସମସ୍ତ ବାନର ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ସାହସ ପ୍ରକାଶ କରି, ସୀତାଙ୍କ ଖୋଜରେ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କଲେ।