ସମ୍ପାତିଙ୍କୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ବାସ ଦେଇ, ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ତାଙ୍କର ପକ୍ଷ, ଅତିରିକ୍ତ ପକ୍ଷ, ଚକ୍ଷୁ, ପ୍ରାଣ, ପ୍ରଭାବ ଓ ଶକ୍ତି ନବୀନ ଭାବରେ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ଭବିଷ୍ୟତ ଘଟଣା ବିଷୟରେ ଏକ ମହାପୁରୁଷ କଥା ଶୁଣିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଘଟଣାକୁ ଦେଖିଥିଲେ ଓ ଶୁଣିଥିଲେ । ଏକ ଦଶରଥ ନାମକ ରାଜା ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶକୁ ଉନ୍ନତ କରିବେ; ତାଙ୍କର ପୁଅ ରାମ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବେ, ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ସତ୍ୟ ଓ ସୌର୍ଯ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରହି । ଏହି ସମୟରେ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ରାବଣ ଜନସ୍ଥାନରେ ବସିଥିବା, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଯାହାକୁ ହରାଇପାରିବେ ନାହିଁ, ସେ ରାମଙ୍କର ଜନା ମହିଳା ଭାର୍ୟା ସୀତାଙ୍କୁ ଚୋରି କରିବେ । ମୈଥିଳୀ ସୀତା, ଅନେକ ଆକାଂକ୍ଷା, ଖାଦ୍ୟ ଓ ରସନା ଦ୍ୱାରା ଲୋଭିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ନ ଖାଇବେ; ଶୋକରେ ବିଲୀନ ହୋଇ, ଉତ୍ତମ ମହିଳା ଖାଦ୍ୟରୁ ବିମୁଖ ହେବେ । ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ ଅମୃତ ସମ ଖାଦ୍ୟ ଦେବେ; ସୀତା ଏହି ଦେବତାଙ୍କର ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ତାହାର ଏକ ଅଂଶ ଭୂମିରେ ରାମଙ୍କୁ ଉପହାର କରିବେ । ସୀତା କହିବେ, "ମୋର ପତି କିମ୍ବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆଜିବି ଥିଲେ, କିମ୍ବା ଦିବ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ, ଏହି ଖାଦ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଉପହାର ହେଉ।" ଏହି ସମୟରେ, ରାମଙ୍କ ଦୂତ, ବାନରମାନେ ଏଠାରେ ଆସିବେ; ତୁମେ, ଏ ଚିଳିକା, ତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କର ଭାର୍ୟା ବିଷୟରେ କହିବା ଦାୟିତ୍ୱ ନେବା ଉଚିତ । ଏବେ ତୁମେ ଯାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଠିକ୍ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କର; ତୁମର ପକ୍ଷ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ । ମୁଁ ଏବେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ପକ୍ଷ ଫେରାଇପାରିବି; ଏଠାରେ ରହି, ତୁମେ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିପାରିବ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମର, ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବୃଦ୍ଧ, ଋଷି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ । ମୁଁ ମଧ୍ୟ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି; ଏବଂ ମୁଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଜୀବନ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁ ନାହିଁ, ମୁଁ ମୋ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରିବି । ଏପରି ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅର୍ଥ ଦେଖି, ମହା ଋଷି ଏପରି କହିଥିଲେ । ଏହି ବିଭାଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚାପ୍ଟର ଶୁଣ, କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଧ୍ୟାୟ । ଏହି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ କଥା ଦେଇ, ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଏହି ଏକାଗ୍ର ଉପଦେଶକ ସେ ତାଙ୍କର ନିଜ ନିବାସକୁ ଯାଇଥିଲେ । ମୁଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରି, ପାହାଡ଼ର ଗୁଫାରୁ ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ଧୀରେ ଧୀରେ ବାହାରି, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଚଢ଼ି, ତୁମ ପ୍ରତି ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲି । ଏତେ ସମୟ ବିତିଗଲା, ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ଓ ଅଧିକ ଅତିକ୍ରମ ହେଲା; ମୁଁ ଠିକ୍ ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରି, ଋଷିଙ୍କର ଉପଦେଶ ମନରେ ଧରିଥିଲି । ଚନ୍ଦ୍ରମା ରାଜା ଶ୍ବର୍ଗକୁ ଯିବା ସମୟରେ, ବିରହ ଦୁଃଖ ମୋତେ ଜଳାଇ ଦେଇଥିଲା, ଅନେକ ସନ୍ଦେହରେ ଘିରି । ମୃତ୍ୟୁର ଚିନ୍ତା ଆସିଲେ, ମୁଁ ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଋଷିଙ୍କ ଉପଦେଶକୁ ମନରେ ଧରିଥିଲି; ତାଙ୍କର ଦିଆଯାଇଥିବା ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ଜୀବନକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିଥିଲା । ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ମୋ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରିଥିଲା, ଯେପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଅନ୍ଧାରକୁ ଦୂର କରେ; ଏବଂ ମୁଁ ରାବଣଙ୍କ ଅପାୟ ଶକ୍ତିକୁ ବୁଝିପାରିଥିଲି । ମୋ ପୁଅ କଠୋର କଥାରେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ କିପରି ରକ୍ଷା କରିପାରିବ ନାହିଁ? ସୀତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଶୁଣି, ଏହି ଦୁଇ ଜଣ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୀତାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଉଥିବା ଦେଖି— ଦଶରଥଙ୍କ ଆଶାରୁ ମୋ ପୁଅ ଠାରୁ କୌଣସି ଆନନ୍ଦ ମିଳିନାହିଁ । ସେ ଏପରି କଥା ଏକତ୍ର ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ— ତାପରେ ସମ୍ପାତିଙ୍କର ପକ୍ଷ ବନବାସୀମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା; ତାଙ୍କର ଶରୀରରେ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ପକ୍ଷ ଉପସ୍ଥିତ ଦେଖି ସମ୍ପାତି ଅତି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରି, ବାନରମାନେକୁ କହିଲେ: "ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କର କୃପା ଓ ରାଜା ଋଷିଙ୍କ ଅସୀମ ଶକ୍ତିରେ—" "ମୋ ପକ୍ଷ, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ଜଳିଯାଇଥିଲା, ଏବେ ପୁନଃ ଫେରିଛି; ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଥିବା ପ୍ରଭାବ ଏବେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା—" "ଏହି ଶକ୍ତି ଓ ପୁରୁଷତ୍ୱ ଏବେ ମୁଁ ଚିହ୍ନିପାରିଛି; ସମସ୍ତେ ଚେଷ୍ଟା କର, ସୀତାଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଖୋଜି ପାରିବେ ।" "ମୋ ପକ୍ଷର ପୁନର୍ନବୀକରଣ ତୁମ ଲୋକଙ୍କର ସଫଳତାର ଚିହ୍ନ ।" ଏପରି କଥା କହି, ସମ୍ପାତି, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ଉଡିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ତାଙ୍କର ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ନାୟକତ୍ୱରେ ଏକାଗ୍ର ହେଲା । ତାପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ, ପବନ ସମ ଶକ୍ତିରେ, ଆତ୍ମବଳ ପୁନଃ ଲାଗି, ଜନକଙ୍କ ଝିଅ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଦିଗନ୍ତରେ ଯାତ୍ରା କଲେ । ଏହି ବିଭାଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚାପ୍ଟର ଶୁଣ, କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଧ୍ୟାୟ । ଗୃଧ୍ର ରାଜା ସମ୍ପାତିଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ବାନରମାନେ ଉଡି ଉଲ୍ଲାସ ଭରା ହେଲେ; ସମ୍ମିଳିତ ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ, ସେମାନେ ସିଂହ ସମ ନାୟକ ଦେଇ ଗର୍ଜନ କଲେ । ସମ୍ପାତିଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ରାବଣଙ୍କ ନାଶ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ବାନରମାନେ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଁଚିଲେ । ସେଠାରେ, ଦାନବମାନଙ୍କର ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଦେଖି, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଚିତ୍ର ଦେଖିଲେ । ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର ତୀରକୁ ପହଁଚି, ବାନର ନାୟକମାନେ ତାଙ୍କର ଶିବିର ଖୋଲିଲେ । କେଉଁଠି ଶୟନ ଭାବେ, କେଉଁଠି ଖେଳ ଭାବେ, କେଉଁଠି ପର୍ବତ ଦୃଶ୍ୟ ସମ ଜଳ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦେଖିଲେ । ତଳଭାଗରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ବସିଥିବା ଦେଖି, ଶିରଉଠି ସିଁହା ହେବା ପରି ଭୟ ଲାଗିଲା । ସମୁଦ୍ରକୁ ଦେଖି, ଆକାଶ ସମ ଅପାର ଦେଖି, ବାନରମାନେ ଏକାଠି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, "ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି ସାଧ୍ୟ?" ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ । ସମୁଦ୍ର ଦେଖି ଦଳ ଭୟଭୀତ ହେଲା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନର ଭୟଭୀତ ମନକୁ ଆଶ୍ବାସ ଦେଲେ । "ମନକୁ ଦୁଃଖରେ ଡୁବାଇ ଦିଅନାହିଁ; ଦୁଃଖ ଅତି କ୍ଷତିକର । ଦୁଃଖ ଜନକୁ ନଶ୍ଟ କରେ, ଯେପରି ରୁଷ୍ଟ ସାପ ଶିଶୁକୁ ନଶ୍ଟ କରେ ।" ଏପରି ଦିବ୍ୟ ଉପଦେଶ ଓ ଆଶ୍ବାସ ଦେଇ, ବାନରମାନେ ନବ ଶକ୍ତି ଓ ଆଶାରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କଲେ ।