ସମ୍ପାତି, ଜଟାୟୁଙ୍କ ଭାଇ, ମହାବଳୀ ବନରାମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଯଦି ତୁମକୁ ଜଟାୟୁଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିଥିଲି, ତେବେ ଯଦି ତୁମେ ଜାଣିଥାଉ, ଏହି ରାକ୍ଷସ ରାବଣ କେଉଁଠି ବସିଛି, କହ। ତାହା ନିକଟ କିମ୍ବା ଦୂର, ଯଦି ତୁମେ ଜାଣ, ତାହା ମୋତେ କହ।” ଏହାପରେ, ଜଟାୟୁଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଭାଇ ସମ୍ପାତି, ଯିଏ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତାଙ୍କ ସ୍ବଭାବାନୁସାରେ ମନ୍ଦ୍ର ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, ଯାହା ବନରାମାନଙ୍କୁ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଦେଲା। ସମ୍ପାତି କହିଲେ, “ମୋ ଡେଉଁ ଜଳିଗଲା, ଶକ୍ତି ନାହିଁ; ମୁଁ ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଗଲି; କିନ୍ତୁ ମୋ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାହାଯ୍ୟ ଦେବି। ମୁଁ ବରୁଣଙ୍କ ଲୋକ ଜାଣିଛି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତିନି ପଦ ଜାଣିଛି; ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଅମୃତ ମନ୍ଥନ ଜାଣିଛି। ରାମଙ୍କ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଆଗେ ମୋର ଦ୍ୱାରା ହେବା ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ବୟସରେ ମୋର ଶକ୍ତି ନଷ୍ଟ, ଜୀବନ ଶକ୍ତି ଦୁର୍ବଳ। ମୁଁ ଦେଖିଛି—ଏକ ଯୁବତୀ, ଅତି ଶୋଭାମୟ ଓ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, କୁଟିଳ ରାବଣ ଦ୍ୱାରା ଉଠା ଯାଉଛି। ସେ 'ରାମ! ରାମ!' ଓ 'ଲକ୍ଷ୍ମଣ!' ବୋଲି କାନ୍ଦୁଥିଲା; ଶୋଭାମୟ ସେ ନାରୀ ତାଙ୍କ ଭୂଷଣ ପକାଇ ଦେଇ, ଦେହ ଅସ୍ଥିର କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମଣିଲା ପଟ ଗିରିର ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭା ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଏହି କଳା ରାକ୍ଷସ ଉପରେ ବିଜୁଳି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଛି, ସେ ସୀତା; ତାଙ୍କ ମୁଖରେ ରାମଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲା। ଏବେ ମୁଁ ରାକ୍ଷସ ରାବଣର ନିବାସ ବର୍ଣ୍ନନା କରିବି। ରାବଣ, ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଭାଇ, ଲଙ୍କା ନଗରରେ ରହେ। ଏହି ନଗର ଏକ ଦ୍ୱୀପରେ, ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ, ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରରେ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତିଆରି କରିଥିବା ଶୋଭାମୟ ଲଙ୍କା। ଏହା ଜାମ୍ବୁ-ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାର, ଦୁର୍ଗାମୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମଞ୍ଚ, ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ନଗର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା ଦେଉଳି ଦ୍ୱାରା ଘିରି ରହିଛି; ସେଠି ବଉଦିହୀ, ସୀତା, ପଟ ପିନ୍ଧି ଦୁଃଖରେ ରହିଛି। ରାବଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି; ତୁମେ ଜନକ ରାଜକୁମାରୀ, ମୈଥିଳୀ ସୀତାକୁ ଦେଖିପାରିବ। ଲଙ୍କା ଦ୍ୱୀପ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସୁରକ୍ଷିତ; ଏହା ଶତ ଯୋଜନ ଦୂର, ସମୁଦ୍ର ଶେଷରେ ପହଞ୍ଚି ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ରାବଣ ରହିଛି; ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ଉତ୍ସାହରେ ଆଗେ ବଢିବା। ମୋ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଦେଖୁଛି, ତୁମେ ଯିବା ପରେ ଫେରିବା; ପ୍ରଥମ ବାଟ ହେଉଛି କୁଲିଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଧାନ ଖାଇଥିବା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ; ଦ୍ୱିତୀୟ ବାଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଥିବା ଓ ଗଛ ଫଳ ଖାଇଥିବାମାନେ; ତୃତୀୟ ବାଟ ଭାସା ଓ କ୍ରଉଞ୍ଚ କୁରରାମାନେ; ଚତୁର୍ଥ ବାଟ ଶ୍ୟେନମାନେ; ପଞ୍ଚମ ବାଟ ଗୃଧ୍ରମାନେ, ଯାହା ଶକ୍ତି, ଶୂରତା, ଶୋଭା ଏବଂ ଯୁବତାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଷଷ୍ଠ ବାଟ ହେଉଛି ହଂସମାନେ, ଗରୁଡଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି; ଗରୁଡ ଦେଉଁରୁ ଆମର ଉତ୍ପତ୍ତି, ବନରାମାନେ। ଏକ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଇଥିଲା, ଯାହାରେ ଆମେ ମାଂସ ଖାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ; ଏହି ଶତ୍ରୁତାକୁ ମୁଁ ପ୍ରତିଦାନ ଦେବି, ଯାହା ମୋ ଭାଇ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଲା। ଏଠାରୁ ଦେଖୁଛି, ରାବଣ ଓ ଜାନକୀକୁ; ଆମେ ମଧ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି, ଗରୁଡଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅଛି। ଆମେ ପ୍ରାଣ, ଶକ୍ତି ଓ ସ୍ବଭାବରେ, ଶତ ଯୋଜନ ତଳେ ଦେଖିପାରିବା; ଏହା ଆମର ପ୍ରାକୃତିକ ଜୀବନ ପଦ୍ଧତି; ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଗଛ ମୂଳରେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି। ସମୁଦ୍ର ପାର କରିବା ପାଇଁ କିଛି ଉପାୟ ଖୋଜ; ବଉଦିହୀ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସଫଳ କରି ଫେରିବା। ମୁଁ ଚାହେ ତୁମକୁ ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ ସମୁଦ୍ର ତଟକୁ ନେଇଯିବା; ମୁଁ ମୋ ଭାଇ, ଯେଉଁ ମହାତ୍ମା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରିବି। ଏପରେ ବନରାମାନେ ସମ୍ପାତିଙ୍କୁ, ଯାହାଙ୍କ ଡେଉଁ ଜଳିଗଲା, ଶକ୍ତି ହରାଇଗଲା, ସମୁଦ୍ର ତଟକୁ ନେଇଗଲେ; ସମ୍ପାତିଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଅଞ୍ଚଳରେ ରଖି, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଏହି ତଥ୍ୟ ମିଳିବା ପରେ। ଏଠାରେ ଉନଷ୍ଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ବନରାମାନେ ସମ୍ପାତିଙ୍କ ଅମୃତ ସମାନ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଆନନ୍ଦରେ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ। ଜାମ୍ବବାନ୍, ବନରାମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ଶୀଘ୍ର ଭୂମିରୁ ଉଠି, ସମ୍ପାତିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ସୀତା କେଉଁଠି? କିଏ ଦେଖିଛି? କିଏ ମୈଥିଳୀକୁ ଉଠାଇ ନେଇଛି? ସବୁ କଥା କହ, ଆମେ ଜଙ୍ଗଲବାସୀଙ୍କୁ ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶନ କର।” “କିଏ ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଶକ୍ତିକୁ ଅବମାନ କରିପାରିବ? ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯାହା ବିଦ୍ୟୁତ ଗତିରେ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଆଘାତ କରେ?” ସମ୍ପାତି ବନରାମାନେ ଉପରେ ଆଶ୍ବାସ ଦେଇ, ସୀତା ବିଷୟରେ ଖବର ଦେବା ପ୍ରତି ଉଦ୍ଦିପିତ କରି, ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ—“ବଉଦିହୀ ଉଠାଇ ନେବା ବିଷୟରେ କିପରି ଶୁଣିଲି, କିଏ କହିଲା, ଏବଂ ବିଶାଳ ଚକ୍ଷୁ ସୀତା କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ଶୁଣ। ମୁଁ ବୟସ୍ ହୋଇ ଏହି ପାହାଡ଼ ଦୁର୍ଗରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ପଡି ଅଛି, ଶକ୍ତି ଓ ଜୀବନ ଶକ୍ତି ହରାଇଛି। ମୋ ପୁତ୍ର ସୁପାର୍ଶ୍ୱ, ଉଡ଼ିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ମୋତେ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ପୋଷଣ କରେ। ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଅତି ଇଚ୍ଛାଶୀଳ, ନାଗମାନେ ଅତି କ୍ରୋଧୀ, ପଶୁମାନେ ଭୟରେ ଅତି ଭୟଭୀତ; ଏହିପରି ଆମର ଭୋକ ମଧ୍ୟ ଅତି ଭୟଭୀତ। ଏକ ଦିନ ମୁଁ ଭୋକରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଇଥିଲି, ମୋ ପୁତ୍ର, ଯିଏ ମାଂସ ଖାଇନଥିଲେ, ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଥିଲେ।