ଏହି ଘଟଣାରେ, ଦୂର ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡରେ, ମନୁଷ୍ୟର ଜୀବନକୁ ନିୟତି ନିଜ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରେ, ଏହି ଭାବରେ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଆସିଛି, ବଡ଼ ଅସୁବିଧା ଅନୁଭବ କରୁଥିବା ଏକ ଶକୁନି କହିଲା। ଶକୁନି ମୃତ ବାନରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, “ମୁଁ ଏହି ବାନରମାନଙ୍କୁ ଏକ ପରେ ଏକ ଖାଇବି,” ବୋଲି କହିଲା। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଲୋଭୀ ଶକୁନିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅଙ୍ଗଦ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ହନୁମାନଙ୍କୁ କହିଲା, “ସୀତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦ୍ୱାରା, ମୃତ୍ୟୁର ଦେବତା ଯମ ନିଜେ ବାନରମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ରାମଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇନାହିଁ, ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ ହୋଇନାହିଁ; ଏହି ଅନପେକ୍ଷିତ ବିପଦ ବାନରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅଜଣା ଭାବରେ ଆସିଛି।” ଅଙ୍ଗଦ ଏହି କଥା କହିଲେ, “ବୈଦେହୀ ପ୍ରତି ଭଲପାଇବା ଦ୍ୱାରା ଜଟାୟୁ, ଶକୁନି ରାଜା, ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାମ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପାଖରୁ ଯେଉଁ କଥା ଶୁଣିଥିଲୁ, ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିଛି। ଏଭଳି, ପଶୁ ଜନ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାମ କରିଥାନ୍ତି, ଆମେ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଥିବା ପରି। ସମ୍ପ୍ରେମ ଓ ଦୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ଏକାଉଁଠି ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି; ଏହି କାରଣରେ ସେବା ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଧର୍ମଜ୍ଞ ଜଟାୟୁ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାମ କରିଥିଲେ; ରାଘବଙ୍କ ପାଇଁ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରମିତ ହୋଇ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଛୁ।” ଅଙ୍ଗଦ ଦୁଃଖରେ କହିଲେ, “ଆମେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛୁ, ମୈଥିଲୀକୁ ଦେଖିନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଶକୁନି ରାଜା ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହୋଇ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ଜଟାୟୁ ଓ ଦଶରଥଙ୍କ ନାଶ, ବୈଦେହୀଙ୍କ ଅପହରଣ, ଏହି ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜଙ୍ଗଲରେ ବାସ, ସୀତା ସହିତ, ବାଲିଙ୍କୁ ରାଘବଙ୍କ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବଧ—ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା। ରାମଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ନଶ୍ଟ ହେଲେ, କୈକେୟୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆ ବର ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଘଟିଲା।” ଏପରେ, ଦୁଃଖରେ ଏହି କଥା କହି, ବାନରମାନେ ଭୂମିରେ ପତିତ ଦେଖି, ଶକୁନି ରାଜା ମନ ଅତି ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ, ବିଷଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଚଞ୍ଚଳ ଶବ୍ଦରେ ଶକୁନି କହିଲେ: “କିଏ ଏହି କଥା କହିଛି, ମୋ ଭାଇ ଜଟାୟୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ, ମୋ ପ୍ରାଣ ଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରିୟ, ମୋ ହୃଦୟ କମ୍ପି ଉଠିଛି? ଜନସ୍ଥାନରେ ରାକ୍ଷସ ଓ ଶକୁନିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା? ଏତେ ଦିନ ପରେ ଆଜି ପ୍ରଥମେ ମୋ ଭାଇର ନାମ ଶୁଣିଲି। ଆପଣମାନେ ମୁଁକୁ ଏହି ପାହାଡ଼ରୁ ନମାଇ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆପଣମାନେ ଯୁବ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ଶୌର୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସନୀୟ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଏହି ଉପଖ୍ୟାନ ଶୁଣି ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ମୁଁ ଚାହେଁ ମୋ ଭାଇଙ୍କ ନାଶ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ। ଜଟାୟୁ ଜନସ୍ଥାନରେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମିତ୍ର ଦଶରଥ କେମିତି ଅଛନ୍ତି? ରାମ, ଜେଉଁଠାରେ ପ୍ରିୟ ଜେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର, ବଡ଼ମାନେ ପାଇଁ ବଡ଼ ପ୍ରିୟ—ମୋ ଡେଙ୍ଗା ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ଜଳିଯାଇଛି, ମୁଁ ଉଡ଼ିପାରିବିନାହିଁ; ମୁଁ ଚାହେଁ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ବାନରମାନେ, ଏହି ପାହାଡ଼ରୁ ମୋତେ ନମାଇ ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏଠାରେ, କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଅତି ଗୌରବମୟ ଭାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସତ୍ତାପଞ୍ଚାଶ ଶର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଶକୁନିଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ବାନର ସେନାପତିମାନେ ତାଙ୍କ କଥାକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିଲେନାହିଁ, କାରଣ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ସନ୍ଦେହ କରିଥିଲେ। ଶକୁନିକୁ ଦେଖି, ବାନରମାନେ ଉପବାସ କରୁଥିବା ବେଳେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ: “ସେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଖାଇଦେବ।” ଯଦି ଆମେ ଉପବାସ କରୁଥିବା ବେଳେ ସେ ଆମକୁ ଖାଇନାହିଁ, ତେବେ ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେବ ଓ ଆମେ ଶୀଘ୍ର ସଫଳତା ପାଇବା। ଏପରେ, ସମସ୍ତ ବାନର ସେନାପତିମାନେ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ କଲେ; ଅଙ୍ଗଦ ପାହାଡ଼ ଶିଖରରୁ ଉତରି ଶକୁନିକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ: “ମୋ ପୂର୍ବଜ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ରାଜା ରିକ୍ଷରାଜା ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଥିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ବାଲି, ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ, ତାଙ୍କ ଥିଲେ; ବାଲି, ମୋ ପିତା, ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଜଗତରେ ବିଶ୍ୱଖ୍ୟାତ ହେଲେ। ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ ରାମ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ମହାରଥୀ ରାଜା, ଦଣ୍ଡକ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ପତ୍ନୀ ସୀତା ସହିତ, ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରଣ କରି, ଧର୍ମର ପଥ ଅନୁସରିଥିଲେ। ରାବଣ ଜନସ୍ଥାନରୁ ସୀତାକୁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଚୋରି କରିଥିଲେ; ରାମଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ମିତ୍ର ଶକୁନି ରାଜା ଜଟାୟୁ ଥିଲେ। ସେ ସୀତାକୁ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶରେ ଉଠାଯିବା ଦେଖି, ରାବଣଙ୍କ ରଥ ନଷ୍ଟ କରି, ମୈଥିଲୀକୁ ଭୂମିରେ ରଖି, ଶ୍ରମିତ ଓ ବୃଦ୍ଧ ହୋଇ, ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ହୋଇଥିଲେ। ଏଭଳି, ଶକୁନି ରାଜା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ; ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ଏପରେ, ରାମ ମୋ ଚାଚା ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ମିତ୍ରତା କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋ ପିତା ବାଲି ବଧ ହୋଇଥିଲେ। ମୋ ପିତା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଅଟକାଇଥିଲେ; ତାପରେ ରାମ ବାଲିଙ୍କୁ ବଧ କରି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିଲେ। ଏପରେ ସୁଗ୍ରୀବ ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇ, ବାନରମାନଙ୍କ ନାୟକ ହୋଇଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ବାନର ନାୟକମାନେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲୁ। ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆମେ ସମସ୍ତଠି ଖୋଜିଲୁ, କିନ୍ତୁ ରାତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଦେଖିବା ଅସମ୍ଭବ ଭଳି, ସୀତାକୁ ଦେଖିପାରିଲୁନାହିଁ। ଦଣ୍ଡକ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଭଲଭାବେ ଖୋଜିଲୁ, କିନ୍ତୁ ଅଜଣା ଭାବରେ ଭୂମିରେ ଖୋଲା ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲୁ। ଖୋଜିବା ବେଳେ ଏହି ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଗୁହାକୁ ଆମେ ପ୍ରବେଶ କରିଲୁ; ଏଠାରେ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆ ମାସ ସମୟ ବିତିଗଲା। ଆମେ ସମସ୍ତେ ବାନର ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଶୁଣି, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ଭୟରେ ଉପବାସ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଛୁ।