ଅଙ୍ଗଦ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ବାନରମାନେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସରେ ଚାଲିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ସମୟ ଏବେ ଉତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏବେ କଣ କରିବା ଉଚିତ? ଅଙ୍ଗଦ ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ, "ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ, ନୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମାଲିକଙ୍କ ଭଲରେ ନିରତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କାମରେ ନିୟୁକ୍ତ। ମୋ ସହ ଏହି ଅପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେମାନେ ମୋ ପ୍ରଧାନତ୍ୱରେ ଚାଲିଥିଲେ, ତାବ୍ୟା ଆଖି ଥିବା ଜଣେ ଉନ୍ମତ୍ତ କରିଥିଲେ।" "ଏବେ ଯେଉଁମାନେ କାମ ସଫଳ କରିପାରିନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିବ; ଏବଂ କିଏ ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ କିଏ ନ କରି ଖୁସି ହେବ? ସୁଗ୍ରୀବ ନିଜେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଏବେ ସମସ୍ତ ଅରଣ୍ୟବାସୀଙ୍କୁ ଉପବାସରେ ମୃତ୍ୟୁ ଅନ୍ତ ନିବା ଉଚିତ।" "ସୁଗ୍ରୀବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ନିଜ ପ୍ରଭୁତ୍ୱରେ ଦୃଢ଼, ତିନି ଅମାନେ ଫେରିଲେ କ୍ଷମା କରିବେ ନାହିଁ। ଯଦି ସୀତାଙ୍କ ବାବଦରେ କିଛି ଖବର ମିଳିନାହିଁ, ତେବେ ସୁଗ୍ରୀବ କେବଳ ପାପ କରିବେ; ତେଣୁ ଆମେ ଆଜି ଉପବାସରେ ମୃତ୍ୟୁ ଅନ୍ତ ନିବା ଉତ୍ତମ। ପୁଅ, ଜନାନୀ, ଧନ, ଘର ଛାଡି ଦେଇ, ରାଜା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆମେ ଏଠୁ ଫେରିଲେ ଆମେ ନିକ୍ଷତ କରିବେ।" "ଏଠି ମୃତ୍ୟୁ ଆମ ପାଇଁ ଅପମୃତ୍ୟୁ ଚାଞ୍ଚା ହେଉଠାରୁ ଭଲ; ମୁଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍କର୍ଷ ଦିଆଯାଇନି। ମୁଁ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଛି; ରାଜା, ଯେଉଁଠାରେ ପୁରୁଣା ଶତ୍ରୁତା ଅଛି, ମୋ ଅପରାଧ ଦେଖି—" "—ଦୃଢ଼ ଭାବେ ମୋତେ ତୀବ୍ର ଶାସନ ଦେଇ ମାରି ଦେବେ; ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ମୋ ବନ୍ଧୁମାନେ ଦେଖିବାର କଣ ଆବଶ୍ୟକ? ଏଠି ଏହି ପବିତ୍ର ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ମୁଁ ଉପବାସରେ ମୃତ୍ୟୁ ଅନ୍ତ ନିବି।" ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ବନରମୁଖ୍ୟମାନେ ବିଷଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ କହିଲେ, "ସୁଗ୍ରୀବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରାଘବ ନିଜ ପ୍ରିୟମାନେ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ; କାମ ଅସଫଳ ହେଲେ, ସମୟ ଆସିଲେ—" "—ଯଦି ବୈଦେହୀ କୁ ମିଳିଲା ନାହିଁ ଏବଂ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଫେରିଲେ, ରାଘବଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ଚାହିଁ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆମେ ମାରି ଦେବେ।" "ଅପରାଧୀମାନେ ନିଜ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଆମେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଉପଦେଷ୍ଟାମାନେ ଏଠି ଏକତ୍ରିତ।" "ଏଠି ଏବେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା କିମ୍ବା କିଛି ସୂଚନା ପାଇଲେ, ନାହିଁ ତ ଆମେ ଏହି ବୀରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା କିମ୍ବା ଯମଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯିବା।" ଏହି ଭୟଭୀତ ବାନରମାନେ କହିଥିବା କଥା ଶୁଣି, ତାରା କହିଲେ, "ଅତି ଅନ୍ତର୍ଦୁଃଖ ନୁହେଁ! ଯଦି ତୁମେମାନେ ଚାହୁଁ, ତେବେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ରହିବା।" "ଏହି ସ୍ଥାନ ମାୟାଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ପ୍ରବେଶ କରିବା ଅତି କଷ୍ଟ; ଫୁଲ, ଜଳ, ଖାଦ୍ୟ, ପାନରେ ପ୍ରଚୁର; ଏଠି ଆମେ ଭୟ ରହିବା ନାହିଁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ରାଘବ, କିମ୍ବା ବାନରରାଜା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।" ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ମଧୁର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ କହିଲେ, "ଆମେ ଆଜି ଏକ ଯୋଜନା କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଆମେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବାରୁ ବଞ୍ଚିବା, ଏବଂ ଶୀଘ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।" ଏହି ସମୟରେ ତାରା ଜ୍ୟୋତିରାଜା ସମ, ଏପରି କଥା କହିବା ପରେ, ହନୁମାନ ବିଚାର କଲେ ଯେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ନିଷ୍ପୃତ କରାଯାଇଛି। ହନୁମାନ ଭାବିଲେ, ଭାଲିଙ୍କ ପୁଅ ଅଙ୍ଗଦ ଅଠ ଦିଗର ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଚାରି ଶକ୍ତି ସହିତ ଚୌଦ ଗୁଣ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଅଙ୍ଗଦ ଦିନକୁ ଦିନ ତାରା, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଥିଲେ, ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷର ଆରମ୍ଭରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଲାଗୁଥିଲେ। ଅଙ୍ଗଦ ବୃହସ୍ପତି ସମ ବୁଦ୍ଧି, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସମ ପ୍ରତାପ, ତାରା ପ୍ରତି ଇନ୍ଦ୍ର ଶୁକ୍ର ପ୍ରତି ଯେପରି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥିଲେ, ସେପରି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥିଲେ। ହନୁମାନ ନିଜ ପ୍ରଭୁ ପାଇଁ କ୍ଲାନ୍ତ, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ଚାରି ନୀତିର ତୃତୀୟ ନୀତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି ସମସ୍ତ ବାନରମାନେକୁ ନିଜ କଥାର ଶକ୍ତିରେ ବିଭକ୍ତ କରିଦେଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଭକ୍ତ କରି, ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଭୟ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଅନେକ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଶବ୍ଦରେ ଦମକ ଦେଲେ। "ତାରାପୁଅ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପିତାଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏବଂ ବାନରରାଜ୍ୟକୁ ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଧରିପାରିବ।" "ବାନରମାନେ ସଦା ଚଞ୍ଚଳ ମନ; ତୁମ ବିନା କେହି ନିଜ ପୁଅ ଓ ଜନାନୀ ଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବାକୁ ଚାହିବେ ନାହିଁ।" "ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ ନାହିଁ—ଏହା ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ କହୁଛି—ଜାମ୍ବବାନ, ନୀଳ, ଏବଂ ମହାବାନର ସୁହୋତ୍ର ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।" "ମୁଁ ଓ ଏହି ସମସ୍ତେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରଣା, ଦାନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା ନାହିଁ; ତୁମେ ଶକ୍ତିପ୍ରୟୋଗରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୂର କରିପାରିବେ ନାହିଁ।" "ଏହି ଗୁହା, ଯାହାକୁ ତୁମେ ଆଶ୍ରୟ ଭାବିଛ, ଆମେ ଜାଣୁଛୁ; ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ତୀରେ ଏହା ସହଜରେ ଭେଦି ପାରିବ।" "ଇନ୍ଦ୍ର ଏକଥାରେ ବଜ୍ର ଫିଙ୍ଗିଥିଲେ, ଏହା ଅତି ଅଳ୍ପ; ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତୀବ୍ର ତୀରରେ ଏହି ପତ୍ରମୟ ଆଶ୍ରୟକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେବେ।" "ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଖରେ ଏପରି ଅନେକ ତୀର ଅଛି, ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ସମ, ତାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶ ବଜ୍ର ଓ ଅସ୍ତିର୍ଜ୍ୟ lightning ଭଳି, ପାହାଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ଭେଦିପାରିବା।" "ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଅଟୁଇ ରହିଲେ, ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରିବାରେ ନିପୁଣ, ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ନିଜ ପୁଅ ଓ ଜନାନୀ ଚିନ୍ତାରେ, ଦୁଃଖ ଓ ଭୋକରେ ଅସ୍ତିର, ତୁମେ ଠାରୁ ଦୂର ହୋଇଯିବେ।" "ସେମାନେ ତୁମ ସହ ଥିବା ନାହିଁ, ତୁମେ ନିଜ ମିତ୍ର ଓ ଉପକାରୀ ବନ୍ଧୁମାନେ ତ୍ୟାଗ କରି, ପବନରେ ଚଳିଥିବା ଘାସର ପତ୍ର ପରି ଅସ୍ତିର ହେଉଥିବା।" "ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ତୀବ୍ର ତୀର, ଦୃଢ଼ ଓ ଦ୍ରୁତ, ତୁମେ ଫେରିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଉପରେ ଆଘାତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।" "ତୁମେ ଆମ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ନମ୍ରତାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, ସୁଗ୍ରୀବ ତୁମକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷିକ୍ତ କରିବେ।" ଏଭଳି ଭାବରେ, ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଦୁଃଖ ଓ ନିର୍ବାସନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ହନୁମାନ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକ ସଠିକ ଉପାୟ ନିବା ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରିଲେ।