ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଅତିକ୍ରମ କରିବାରୁ ଏବଂ ପ୍ରାଣ ନିକଟରେ ଆସିବାରୁ, ହନୁମାନ ଏହି ଗୁହାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ମାନ୍ୟତା ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେ ଏଠାରୁ ବାହାରିବାର ଉପାୟ କର, ଯେଉଁଠି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ରୋଷରେ ଆମେ ଭୟଭୀତ ହେଇଛୁ; ଆମର ଏକ ମହା କାର୍ଯ୍ୟ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଛି।” ହନୁମାନଙ୍କ ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ସଂନ୍ୟାସିନୀ ମହିଳା କହିଲେ—“ଏଠି ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ଜୀବନ୍ତ ଭାବରେ ବାହାରିବା ଅତି କଷ୍ଟକର, କିନ୍ତୁ ତପସ୍ୟା ଏବଂ ନିୟମର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ବନରାଜୀଙ୍କୁ ବାହାରେ ନେବି; ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ନିଜ ଆଖି ବନ୍ଦ କର।” ସଂନ୍ୟାସିନୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ସମସ୍ତ ବନରାଜୀ ନିଜ ନରମ ଅଙ୍ଗୁଳିରେ ଆଖି ଢାକିଲେ; ଚାଲିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ବନରାଜୀ ମୁଁହ ମଧ୍ୟ ହାତରେ ଢାକି ଦେଲେ। ଏକ ଚକ୍ଷୁ ପଟାରେ ସଂନ୍ୟାସିନୀ ତାଙ୍କୁ ବାହାରେ ନେଇ ଆସିଲେ। ପରେ ସଂନ୍ୟାସିନୀ ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ—“ଏଠି ଶ୍ରୀମୟ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଲତା ରହିଛି। ଏଠି ପ୍ରସ୍ରବଣ ପର୍ବତ ଓ ବଡ଼ ସାଗର ଅଛି। ଏହି ଶୂର ବନରାଜୀମାନେ, ମୁଁ ମୋ ବାସସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଯିବି।” ଏପରେ, ମହାତ୍ମା ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭା ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ଏହିପରେ, କିଶ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁସୂଚିତ କରୁଥିବା ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ୫୩ତମ ସର୍ଗ ପାଠ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦିଆଯାଇଛି। ତାକୁ ପରେ, ବନରାଜୀମାନେ ଦେଖିଲେ—ଭୟଙ୍କର, ଅସୀମ, ଗର୍ଜନା କରୁଥିବା ତରଙ୍ଗରେ ଉତ୍କଳିତ ସାଗର, ଯାହା ଭାରୁଣଙ୍କ ନିବାସ। ମାୟା ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ପର୍ବତ କୋଟର ଖୋଜିବା ସମୟରେ, ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାସ ଅତିତ ହେଲା। ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତର ତଳେ, ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଗଛମାନେ ଚାରିପାଖରେ, ସେଇ ମହାତ୍ମା ବନରାଜୀମାନେ ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ବସି ପଡ଼ିଲେ। ତାପରି, ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଗଛ ଓ ଶତାଧିକ ଲତା ଦେଖି, ସେମାନେ ଭୟରେ ଆବେଶିତ ହେଲେ। ଏହି ଋତୁବଦଳ ଆସିଛି ବୋଲି ଏକାଉଁଠାରେ ଜଣାଇ, ଏବଂ ସମୟ ହାରାଇ ଦେଇ, ସମସ୍ତେ ଭୂମିରେ ବସି ପଡ଼ିଲେ। ପରେ, ଜେଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରଶସ୍ତ ବନରାଜୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କଥା କହି, ଅନୁମତି ନେଇ, ସିଂହ ଓ ବୃଷ ଭଳି ଅଙ୍ଗ ଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୀର୍ଘବାହୁ, ଧୀର ରାଜପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦ କହିଲେ—“ବନରାଜାଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆମେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲୁ; ଗୁହାରେ ଅଟକିଥିବା ବନରାଜୀମାନେ ପାଇଁ ଏକ ମାସ ଅତିତ ହେଲା—କିନ୍ତୁ କାହିଁକି ସେମାନେ ଏହି ଅନ୍ତିମ ସମୟ ଧ୍ୟାନ ଦେଉନାହାନ୍ତି? ଆମେ ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସରେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲୁ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ପାର୍ ହେଇଯାଇଛି—ଏବେ କଣ କରିବା ଉଚିତ? ତୁମେ ସମସ୍ତେ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ, ନୀତିରେ ଦକ୍ଷ, ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ନିଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ। ସମସ୍ତେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପ୍ରତି ଦିଗରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ମୋ ପ୍ରମୁଖତାରେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ, ପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁ ଅନୁପ୍ରେରଣା ଦେଇ। ଏବେ, ଯେଉଁମାନେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ଗତ; ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପୂରଣ ନ କରି କେଉଁଠି ଶୁଭ ମିଳିପାରିବ? ଏହି ସମୟରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ନିଜେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଅରଣ୍ୟବାସୀଙ୍କୁ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ। ସୁଗ୍ରୀବ ସ୍ଵଭାବରେ କଠୋର ଏବଂ ଶାସନରେ ଦୃଢ଼; ଅସଫଳ ହେଇ ଫେରିବାକୁ ସେ କ୍ଷମା କରିବେନାହିଁ। ଯଦି ସୀତାଙ୍କ ସମ୍ବାଦ ମିଳିନାହିଁ, ସେ କେବଳ ପାପ କରିବେ; ତେଣୁ ଆମେ ଏହି ଦିନ ଉପବାସ କରିବାକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ପୁତ୍ର, ଜନାନୀ, ଧନ, ଗୃହ ଛାଡ଼ି, ରାଜା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏଠାରୁ ଫେରିଥିବା ଆମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବେ। ଏଠି ମୃତ୍ୟୁ ଆମ ପାଇଁ ଅପମାନଜନକ ମୃତ୍ୟୁ ଠାରୁ ଉତ୍ତମ; ମୁଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହୋଇନି। ମୁଁ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଛି; ରାଜା, ଯେଉଁଠି ପୁରୁଣା ଶତ୍ରୁତା ଅଛି, ସେ ମୋ ଅପରାଧ ଦେଖି—ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ମୋତେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦଣ୍ଡରେ ହତ୍ୟା କରିବେ; ଆଉ ଏହି ଜନ୍ମରେ ମୋ ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖରେ ଦେଖିବାର କି ଉପଯୋଗ? ଏଠି ସାଗର ତଟରେ ମୁଁ ଉପବାସ କରିବି। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ବନରାଜୀ ଦୁଃଖରେ କଥା କହିଲେ—“ସୁଗ୍ରୀବ ସ୍ଵଭାବରେ କଠୋର, ରାଘବା ସ୍ନେହପରାୟଣ; ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ସମୟ ଆସିଲେ—ଯଦି ବୈଦେହୀ ମିଳିନାହିଁ ଏବଂ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଫେରିଯିବାକୁ ଚାହୁଁ, ରାଘବାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଆମେ ହତ୍ୟା କରିବେ। ଅପରାଧୀମାନେ ପାଇଁ ସ୍ଵାମୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଆମେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ଉପଦେଷ୍ଟା ଏଠି ଏକାଉଁଠାରେ ଆସିଛୁ। ଏଠି ଏକାଉଁଠାରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ କିଛି ସମ୍ବାଦ ମିଳିଲେ, ନାହିଁ ହେଲେ ଏହି ମହାବୀରଙ୍କୁ ଯିବା, କିମ୍ବା ଆମେ ଯମଲୋକକୁ ଯିବା। ବନରାଜୀମାନେ ଭୟରେ ଅନ୍ତିମ ଶବ୍ଦ କହିଲେ; ତାରା କହିଲେ—“ବ୍ୟଥା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ! ଚାହିଁଲେ ଆମେ ଏଠି ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି ଏବଂ ଏଠି ବାସ କରିବି।” ଏହି ମାୟାର ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ସ୍ଥାନ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଅଗ୍ରଗମ୍ୟ, ଫୁଲ, ପାଣି, ଖାଦ୍ୟ, ପାନରେ ପ୍ରଚୁର; ଏଠି ଆମେ ଇନ୍ଦ୍ର, ରାଘବା, କିମ୍ବା ବନରାଜାଙ୍କୁ ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଏହି ସୁମଧୁର କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ବନରାଜୀ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ କହିଲେ—“ଆମେ ଏହି ଦିନ ଏକ ଯୋଜନା କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ହତ୍ୟା ହେବାରୁ ବଞ୍ଚିପାରିବା, ଏବଂ ଏହା ଅବିଳମ୍ବରେ ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ।” ପରେ, ଚମକୁଥିବା ତାରା ଏହିପରି କଥା କହିବା ସମୟରେ, ହନୁମାନ ଚିନ୍ତା କଲେ—ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ହରାଇ ଦିଆଯାଇଛି।