ମୁଁ ବାନରମାନେଙ୍କୁ କହିଲି, "ଏଠି ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ," କାରଣ ସମସ୍ତେ ଏହି ନିଷ୍କର୍ଷକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ତେଣୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ସେଠି ପ୍ରବେଶ କଲୁ। ପରସ୍ପରଙ୍କ ହାତ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଧରି, ଆମେ ଗଭୀର ଭାବରେ ତଳକୁ ଅବତରିଲୁ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାର ଗୁହାରେ ଆମେ ହଠାତ୍ ପ୍ରବେଶ କଲୁ, ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ। ଏବେ ଆମେ ସମସ୍ତେ, ଦୁଃଖିତ ଓ ଭୁଖା, ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଛୁ। ଆପଣ ଆମକୁ ଅତିଥି ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଦେଇଛନ୍ତି। ଆମେ ଭୁଖାରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେଗୁଡିକୁ ଖାଇଛୁ; ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ରକ୍ଷା ପାଇଛୁ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରତିଉପକାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ; ବାନରମାନେ ଏମିତି କହିଲେ, ତାପରେ ସବୁ କିଛି ଜାଣିଥିବା ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭା ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ବାନରମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ।" "ମୁଁ ନିଜ ଧର୍ମରେ ବଞ୍ଚୁଛି, ଏଠି ମୋର କାହା ସହିତ କୌଣସି କାମ ନାହିଁ।" ଏହି ସୁଭ ଓ ଧାର୍ମିକ କଥା ଶୁଣି, ହନୁମାନ୍ ସେଠି ଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଦୃଷ୍ଟି ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆମେ ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣ ନେଇଛୁ, ଧାର୍ମିକ ମହିଳା।" "ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହ ଯେଉଁ ସମୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଥିଲା, ସେହି ସମୟ ବିତିଗଲା; ଏବେ ଆମେ ଏହି ଗୁହାରୁ ବାହାରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।" "ଏହି କାରଣରୁ, ଆପଣ ଆମକୁ ଏହି ଗୁହାରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଚିତ୍; ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଆମେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଛୁ ଏବଂ ଆମ ପ୍ରାଣ ସଙ୍କଟରେ।" "ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ବିକ୍ରୋଧରେ ଭୟଭୀତ ଆମକୁ ଆପଣ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ; ଏବଂ ଧାର୍ମିକେ, ଆମ ପାଖରେ ଏଉଁ ମହାକାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି ଯାହା ଆମେ ଏଯାଁ କରିପାରିନାହିଁ।" ଏଭଳି ହନୁମାନ୍ କହିବା ପରେ, ସେ ତାପସିଣୀ କହିଲେ, "ଏଠି ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଜୀବନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ବାହାରିବା କଠିନ, କିନ୍ତୁ ତପସ୍ୟା ଓ ନିୟମର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ।" "ମୁଁ ସମସ୍ତ ବାନରମାନେଙ୍କୁ ଏହି ଗୁହାରୁ ବାହାରେ ନେଇଯିବି; ସମସ୍ତେ ଆପଣମାନେ ନିଜ ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ।" "ଖୋଲା ଆଖିରେ ବାହାରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ;" ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ନିଜ ମୂଳାୟମା ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଦ କଲେ। ବାହାରିବାକୁ ଆତୁର ହୋଇ, ଖୁସି ହୋଇଥିବା ବାନରମାନେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟି ଢାକିଲେ; ସେହି ସମୟରେ ସେମାନେ ନିଜ ମୁହଁକୁ ମଧ୍ୟ ହାତରେ ଢାକିଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗୁହାରୁ ବାହାରେ ନେଇଆସିଲେ। ତାପରେ ସେ ଧାର୍ମିକ ତାପସିଣୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ, "ଏଠି ଅଛି ଶୋଭାମୟ ବିନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ବତ, ବିଭିନ୍ନ ଗଛ-ଲତାରେ ଶୁଭିତ।" "ଏଠି ଅଛି ପ୍ରସ୍ରବଣ ପର୍ବତ, ଏବଂ ଏହି ହେଉଛି ବିଶାଳ ସାଗର। ବାନରମୁଖ୍ୟମାନେ, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଶୁଭେଚ୍ଛା ନିଅ; ମୁଁ ଏବେ ମୋ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଯିବି।" ଏହିପରି କହି, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭା ପୁଣି ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏବେ ତୁମେ ଶୁଣ, ମହାନ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚାଶତି ତୃତୀୟ ସର୍ଗା। ତାପରେ ବାନରମାନେ ଦେଖିଲେ ଭୟଙ୍କର ସମୁଦ୍ର, ଯାହା ହେଉଛି ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ, ସୀମାହୀନ, ଗର୍ଜନରେ ଉତ୍ତେଜିତ ଓ ଭୟଙ୍କର ତରଙ୍ଗରେ ଆନ୍ଦୋଳିତ। ମାୟାଙ୍କ ମାୟାବଳୀ ପର୍ବତକୁ ଖୋଜିବା ସମୟରେ, ରାଜାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାସ ଅତିତ ହେଲା। ବିନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ବତର ପାଦଦେଶରେ, ଯେଉଁଠି ଗଛମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ସେଠି ସେଇ ମହାପୁରୁଷ ବାନରମାନେ ବସି, ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ପରେ, ଚଇତ୍ର ଋତୁର ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଗଛ ଓ ଶତଧା ଲତା ଦେଖି, ସେମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଏହି ଋତୁ ଆସିଛି ବୋଲି ପରସ୍ପରକୁ ଜଣାଇ, ନିଜ ଦୂତ୍ୟ ଦେବା ସମୟ ହାରାଇ ଦେଖି, ସେମାନେ ଭୂମିରେ ଢେଲି ପଡ଼ିଲେ। ତାପରେ, ବଡ଼ ଓ ଗୁଣୀ ବାନରମାନେଙ୍କୁ ମୃଦୁ କଥାରେ ଉପଦେଶ କରି, ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ସିଂହ-ବୃଷଭ ଶୋଭା ଓ ଦୀର୍ଘ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଥିବା ଧୀର ଅଙ୍ଗଦ କହିଲେ: "ବାନର ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଆମେ ଚାଲିଥିଲୁ; ଗୁହାରେ ଥିବା ବାନରମାନେ ପାଇଁ ଏକ ମାସ ବିତିଗଲା—ତେଣୁ ସେମାନେ କାହିଁକି ବୁଝୁନାହାନ୍ତି?" "ଆମେ ଆଶ୍ୱୟୁଜ ମାସରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିଲୁ; ଏହା ମଧ୍ୟ ବିତିଗଲା—ଏବେ କଣ କରିବା ଉଚିତ?" "ତୁମେ ସମସ୍ତେ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ, ନୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ କ୍ଷେମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ।" "ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୀରତା ଦେଖାଇଥିବା ଏହି ଅପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟର ବନ୍ଧୁମାନେ, ମୋ ପ୍ରମୁଖତାରେ ଏଉଁ ତାମ୍ରନୟନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଚାଲିଥିଲେ।" "ଏବେ, ଯାହାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧିତ ହୋଇନାହିଁ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁରେ ପହଞ୍ଚିବେ; ବାନର ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ପୂରଣ ନକରି କିଏ ଖୁସି ହେବ?" "ଏଠି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଏହି ସମୟରେ ସମସ୍ତ ବନବାସୀମାନେ ଉପବାସ ରହି ମୃତ୍ୟୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିବା ଉଚିତ।" "ସୁଗ୍ରୀବ ସ୍ୱଭାବରେ କଠୋର ଓ ଶାସନରେ ଦୃଢ଼; ଆମେ ଯେଉଁମାନେ ବିଫଳ ହୋଇ ଫେରିବା, ସେ ଆମକୁ କ୍ଷମା କରିବେ ନାହିଁ।" "ଯଦି ସୀତାଙ୍କ ସମ୍ବାଦ ମିଳିନାହିଁ, ସେ ପାପ କରିବେ; ତେଣୁ ଆମେ ଏହି ସମୟରେ ଉପବାସ ଧରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ଉଚିତ।" "ପୁଅ, ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ, ଧନ, ଘର ସବୁକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଏଠାରୁ ଫେରିବା ଆମକୁ ନିଶ୍ଚିତ ହାନି କରିଦେବ।" "ଏଠି ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ଆମ ପାଇଁ ଅପମାନଜନକ ମୃତ୍ୟୁ ଠାରୁ ଉତ୍ତମ; ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବ ମୋତେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କରିନାହାନ୍ତି।" "ମୋତେ ରାମ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ମନୁଷ୍ୟ ରାଜା, ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ; ରାଜା, ଯାହାଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ଦ୍ୱେଷ ଅଛି, ସେ ମୋର ଅପରାଧ ଦେଖି—" "ଦୃଢ଼ ଭାବେ ମୋତେ କଠିନ ଶାସ୍ତି ଦେଇ ମାରିଦେବେ; ଆଉ ଏହି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ବନ୍ଧୁମାନେକୁ ଆଉ ଜନ୍ମରେ ଦେଖିବାର କଣ ଆବଶ୍ୟକ? ଏଠି, ଏହି ପବିତ୍ର ସମୁଦ୍ରତଟରେ, ମୁଁ ଉପବାସ ଧରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବି।