ଶିବ ଦେବ ଏହିପରି କହିଲେ, "ମୁଁ ମୋର ଶକ୍ତିକୁ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଦମନ କରିବି, ଦେବୀ ସହିତ ମିଶି। ଏହାର ଫଳରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ପୃଥିବୀ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରୁନ୍ତୁ।" ପୁନି କହିଲେ, "ମୋର ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି, ଯାହା ଏବେ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ ହୋଇଛି—ତାହା କିଏ ବହନ କରିପାରିବ? ଏହା କୁହନ୍ତୁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ।" ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଆଜି ତୁମେ ଯେଉଁ ଶକ୍ତିକୁ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କରିଛ, ସେଉଁଠି ପୃଥିବୀ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ବହନ କରିବ।" ଏପରି ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ କହିଥିବା ଅନୁସାରେ, ଶିବ ତାଙ୍କର ମହାଶକ୍ତିକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ, ତାହାର ପର୍ବତ ଓ ଅରଣ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା। ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପବନ ସହିତ ତୁମେ ପ୍ରବେଶ କର।" ଏପରି କହିବା ପରେ, ଅଗ୍ନି ପୁନି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାହାର ପ୍ରଭାବରେ ଶ୍ୱେତପର୍ବତ ଓ ଦିବ୍ୟ ସରବଣ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯାହା ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ଏହି ସମୟରେ, ଅଗ୍ନିରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ ମହାଦୀପ୍ତିମାନ୍ କାର୍ତ୍ତିକେୟ। ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମଣ୍ଡଳୀ ଉମା ଓ ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କଲେ। ସେମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରି, ପାହାଡ଼ ଝିଅ ଉମା ଦେବୀ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ—ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ରାଗରେ ଲାଲ୍ ହୋଇଯାଇଥିଲା—"ମୁଁ ଶିଶୁ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲି, ତଥାପି ମୋତେ ବାଞ୍ଚିତ କରାଗଲା।" "ଏହି ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ତୁମେ ତୁମେ ଜନ୍ମ ଦେବା ଶକ୍ତି ନ ରଖ, ତୁମ ଜନନୀମାନେ ସନ୍ତାନହୀନ ହେବେ।" ଏପରି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ, ଦେବୀ ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ଶାପ ଦେଲେ, "ହେ ପୃଥିବୀ, ତୁମେ ଏକ ରୂପ ରଖିପାରିବ ନାହିଁ; ତୁମେ ଅନେକ ଭାଗିନୀ ସମ ହେଉ।" "ଆଉ ତୁମେ, ଯାହାର ମନ ଅନ୍ଧକାରିତ, ଶିଶୁର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବ ନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ମୋର ପୁତ୍ରକୁ ଚାହିଲାନାହଁ ଓ ମୋତେ କ୍ରୋଧିତ କରିଛ।" ଦେବତାମାନେ ଏହି ଶାପରେ ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକ ଦେବେଶ୍ୱର ଭାଗାବତୀ ଭାଗରେ ଥିବା ଭାଗକୁ, ଯାହା ଭାରୁଣ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ଯିବାକୁ ଚାଲିଲେ। ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଶିବ ଦେବ ଏବଂ ଦେବୀ ଉମା, ହିମବନ୍ତ ପର୍ବତର ଏକ ଶିଖରରେ ଉତ୍ତର ଢାଳରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି କଥା ପାହାଡ଼ ଝିଅ ଉମା ତୁମକୁ କହିଛନ୍ତି, ହେ ରାମ; ଏବେ ମୁଁ ତୁମେ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗା ଉତ୍ପତ୍ତିର କଥା କହିବି। ଏହିପରି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଲିନ୍ ଥିବା ସମୟରେ, ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ତାଙ୍କର ସେନାପତି ପାଇଁ ଏକ ଉପାୟ ଚାହିଁ। ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଏହିପରି କହିଲେ, "ହେ ଦେବ, ଆପଣ ଯିଏକି ଆମ ସେନାପତି ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କ ଜନନୀ ସହିତ ଗଭୀର ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ୍।" "ବିଶ୍ୱର କ୍ଷେମ ପାଇଁ ଯାହା ଉଚିତ, ଆପଣ ଏହା କରନ୍ତୁ, କାରଣ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ ମାନୁଛୁ।" ଦେବତାମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ମୃଦୁ କଥାରେ ସେମାନେଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ ଓ କହିଲେ, "ପାହାଡ଼ର ଝିଅ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହା ସତ୍ୟ ଓ ଶୁଦ୍ଧ; ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଜନନୀମାନେ ସହିତ ସନ୍ତାନ ଲାଭ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।" "ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗା, ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଫଳରେ ପୁତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିବେ, ସେଉଁଠି ଦେବସେନାପତି ଜନ୍ମ ନେବେ, ଶତ୍ରୁନାଶକ ହେବେ।" "ପର୍ବତର ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କନ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବେ, ଓ ଉମା ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଭାବେ ମାନିବେ।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ରଘୁବଂଶୀ ରାମ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କର କାମ ସିଦ୍ଧି ହେବାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, କୈଳାସ ପର୍ବତର ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରତ୍ନାଭୂଷିତ ଶିଖରକୁ ଯାଇ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କର; ତୁମ ତପୋଜନିତ ଶକ୍ତିକୁ ଗଙ୍ଗା, ପର୍ବତର ଝିଅଙ୍କ ଅନ୍ତରେ ସ୍ଥାପନ କର।" ଅଗ୍ନି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବଚନ ଦେଇ, ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ କହିଲେ, "ହେ ଦେବୀ, ଏହି ଗର୍ଭକୁ ଧାରଣ କର; ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଗଙ୍ଗା ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ତାଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖି, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଗଲା। ତାପରେ ଅଗ୍ନି ଦେବୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଅଭିଷେକ କଲେ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗାର ସମସ୍ତ ଧାରା ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲା। ତାପରେ ଗଙ୍ଗା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଦେବ, ମୁଁ ଏହି ଦାହନ୍ତ ଶକ୍ତିକୁ ଧାରଣ କରିପାରୁନାହିଁ।" ଏହି ଅତିଶୟ ତାପରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହି ଗର୍ଭକୁ ହିମାଳୟର ଢାଳରେ ରଖ।" ଅଗ୍ନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଗଙ୍ଗା ତାଙ୍କର ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଗର୍ଭକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଗର୍ଭ ତାଙ୍କର ଧାରାରୁ ବାହାରିଲା; ତାହା ଗଳିଥିବା ସୁନା ପରି ଚମକୁଥିଲା। ସୁନା ଓ ଅତୁଳନୀୟ ଚାନ୍ଦି ପୃଥିବୀରେ ଆସିଲା; ତାହାର ତୀକ୍ଷ୍ଣତାରୁ ତାମ୍ବା ଓ କଳା ଲୋହା ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ତାଙ୍କର ଅପବିତ୍ରତା ତାଙ୍କର ଧାରାରେ ଟିନ୍ ଓ ସିସା ହେଲା; ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା। ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଗର୍ଭ ରଖାଯିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ପର୍ବତବୃନ୍ଦରେ ଘିରିଥିବା ଅରଣ୍ୟ ସୁନାର ରଙ୍ଗରେ ଚମକିଉଠିଲା। ସେଠାରୁ ଏହାକୁ 'ଜାତରୂପ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ଅର୍ଥାତ୍ ସୁନା, ଯାହା ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍; ସେଠାର ସମସ୍ତ ଘାସ, ଗଛ, ଲତା, ଓ ଝାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ସୁନାର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ତାପରେ ଦେବତାମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁଦେବଗଣ ସହିତ, କୃତ୍ତିକାମାନେଙ୍କୁ ନବଜାତ ଶିଶୁକୁ ପାଳନ କରିବାକୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଲେ। ସେମାନେ ଉତ୍ତମ ସମ୍ମତି କରି, ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ କହିଲେ, "ଏହି ଶିଶୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର।