ବନରେ ଜୀବନ ନେଇ ନିରାଶ ହୋଇଥିବା ବୀର ବାନରମାନେ ହଠାତ୍ ଆଲୋକ ଦେଖିଲେ । ସେମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେଠା ନିର୍ମଳ ଓ ଅନ୍ଧକାର ରହିତ ଥିଲା, ଏବଂ ସେଠାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଅରଣ୍ୟ ଦେଖିଲେ । ସେଠାରେ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଗଛମାନେ ଅଗ୍ନିର ଭାବେ ଦ୍ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲେ—ସାଲ, ତାଳ, ତାମାଳ, ପୁନାଗ, ବଞ୍ଜୁଳ ଓ ଧବ ଗଛ ଦେଖିଲେ । ଚମ୍ପକ ଓ ନାଗ ଗଛ, ଫୁଲିଥିବା କର୍ଣ୍ଣିକର ଗଛ, ସୁନା ଫୁଲ ଓ ରଙ୍ଗିନ ନବପଲ୍ଲବର ଝୁଡ଼ ଦେଖିଲେ । ଗଛମାନେ ସୁନା ଅଳଙ୍କାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଲତାରେ ଛାଦିତ ଥିଲେ, ଯୁବ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦ୍ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଓ ବୈଦୂର୍ୟ ମଣିର ମଞ୍ଚ ଥିଲା । ସେଠାରେ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଗଛ, ନୀଳ ବନ୍ଦୁକ ଫୁଲ, ଚାରିପାଖରେ ପକ୍ଷୀ ଘିରି ରହିଥିଲେ । ବଡ଼ ସୁନା ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସୁନା ମାଛ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ବନ୍ଦୁକ ଫୁଲ ଦେଖିଲେ । ସେଠାରେ ସେମାନେ ନିର୍ମଳ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ମସରୋବର ଦେଖିଲେ, ସୁନା ଓ ଚାଁଦିର ମହଲ ଦେଖିଲେ । ସୁନା ଜାଲି ଓ ମୁକ୍ତାର ଜାଲି ଦ୍ୱାରା ଢାକା ଜନାଲା, ସୁନା ଓ ଚାଁଦିର ତଳ, ବୈଦୂର୍ୟ ମଣିର ଶୋଭା ଦେଖିଲେ । ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚମତ୍କାର ଗୃହ, ଫୁଲିଥିବା ଓ ଫଳରେ ଭରିଥିବା ଗଛ, ପାଉଁସା ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ପରି ଦେଖିଲେ । ସୁନା ମଉମାଛି ଓ ମଧୁ ଚାରିପାଖରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଥିଲା, ମଣି ଓ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଶୟ୍ୟା ଓ ଆସନ ଦେଖିଲେ । ସେମାନେ ଚାରିପାଖରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସୁନା, ଚାଁଦି ଓ କଂସ୍ୟର ବଡ଼ ବଡ଼ ବାସନର ଢେର ଦେଖିଲେ । ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଅଗୁରୁ ଓ ଚନ୍ଦନ, ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଥିଲା । ଦାମ୍ଲା ଯାନ, ମଧୁ, ଦିବ୍ୟ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ବସ୍ତ୍ର ଦେଖିଲେ । ରଙ୍ଗିନ କମ୍ବଳ ଓ ପଶୁଚର୍ମର ଢେର ଏଠା ଉଠା ରଖାଯାଇଥିଲା, ଅଗ୍ନିର ଭାବେ ଦ୍ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲା । ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଢେର ଦେଖିଲେ । ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ, ବନରେ ଅତି ନିକଟରେ ବାନରମାନେ ଏକ ତପସ୍ୱିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଚିରଯୁବତୀ, ବଳ୍କଳ ଓ କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିଲେ । ସେ ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ, ଅଳ୍ପାହାରୀ ଓ ତେଜସ୍ୱି ଥିଲେ । ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ବାନର ଅବାକ୍ ହୋଇ ଥମ୍ବି ରହିଲେ । ତାପରେ ହନୁମାନ୍ ଭଦ୍ର ଭାବେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ମାତା, ଆପଣ କିଏ? ଏହି ଗୁହା କାହାର? ଏହି ସମସ୍ତ ରତ୍ନ ଓ ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟ କାହାର?” ହନୁମାନ୍, ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ବୃଦ୍ଧା ତପସ୍ୱିନୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଆଉ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ମାତା, ଆପଣ କିଏ? ଏହି ଗୁହା କାହାର? ଏହି ଧନ-ରତ୍ନ କାହାର? ଦୟାକରି ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।” ଏହି ସମୟରେ, ହନୁମାନ୍ ତପସ୍ୱିନୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ମାତା, ଆମେ ଅଚାନକ ଏହି ଅନ୍ଧକାର ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛୁ, ଖାଇବା, ପିଇବା ଓ ଥକାରେ ଅତିଶୟ କ୍ଳାନ୍ତ । ଆମେ ଏହି ବିଶାଳ ପୃଥିବୀର ଗଭୀର ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛୁ, ତିବ୍ର ତୃଷ୍ଣାରେ ଅତିଶୟ କ୍ଳାନ୍ତ ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଚମତ୍କୃତ । ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଖି ଆମ ମନ ଅସ୍ଥିର ଓ ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାଇଛି । ଏହି ସୁନା ଗଛ, ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦ୍ଦୀପ୍ତିମାନ୍—ଏହି ସମସ୍ତ କାହାର? ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ, ମୂଳ ଓ ଫଳ, ସୁନା ମହଲ, ଚାଁଦି ଗୃହ—ଏହି ସମସ୍ତ କାହାର? ସୁନା ଜାନାଲା ଓ ମଣି ଝାଲରେ ଢାକା ଏହି ଗୃହ ଚାରିପାଖରେ ଫୁଲିଥିବା ଓ ଫଳରେ ଭରିଥିବା ଗଛ ଦେଖିଲୁ । ଏହି ସମସ୍ତ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଗଛ, ଏବଂ ଏହି ସୁନା ପଦ୍ମ ଏଉଁ ପାଣିରେ କିଏ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛି? ଏଉଁ ସୁନା ମାଛ ଓ କୁମିର ଏଠାରେ କିପରି ଆସିଛି? ଏହି ସବୁ ଆପଣଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଫଳ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାର ବଳ? ଆମେ କିଛି ଜାଣୁନାହିଁ, ଦୟାକରି ସମସ୍ତ କଥା ଆମକୁ କହନ୍ତୁ ।” ଏପରି ଭାବେ ହନୁମାନ୍ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ । ତାହାପରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ତପସ୍ୱିନୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ବନର ବନ୍ଧୁ, ଏଠାରେ ପୂର୍ବକାଳରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ମାୟାବୀ ଦାନବ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ମାୟା । ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ସୁନା ଅରଣ୍ୟ ତାଙ୍କର ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । ପୁରାତନ କାଳରେ, ସେ ଦାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପରି ପ୍ରମୁଖ ଶିଳ୍ପୀ ଥିଲେ । ସେ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଓ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୟ ମହଲ ତିଆରି କରିଥିଲେ, ବନରେ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରି । ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ଉଷଣସଙ୍କ ସମସ୍ତ ଧନର ବର ପାଇଥିଲେ । ସେ ସମସ୍ତ କାମ ସିଦ୍ଧ କରି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଶ୍ୱାମୀ ହୋଇଥିଲେ । ସେ କିଛିଦିନ ଏହି ବନରେ ଖୁସିରେ ବସିଥିଲେ, ଏବଂ ଏହି ପ୍ରମୁଖ ଦାନବ ହେମା ନାମକ ଅପ୍ସରାଙ୍କୁ ଭଲପାଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଏକ ଦିନ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ସଂଘର୍ଷ ପରେ ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ବିଧ୍ଵଂସ କରିଦେଲେ । ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୟ ଅରଣ୍ୟ ଓ ମହଲ ହେମାଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ । ଏହି ଶାଶ୍ୱତ ଭୋଗସ୍ଥଳୀ ଓ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣମୟ ମହଲ ମୋର ମାତୃ ହେମାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ ହୋଇଛି । ମୁଁ ସ୍ୱୟଂପ୍ରଭା, ମେରୁସାବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ କନ୍ୟା, ହେମା ମୋର ମାତୃ । ବନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଏହି ମହଲକୁ ରକ୍ଷା କରିଏ, ମୋର ବନ୍ଧୁ ହେମା ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତରେ ପ୍ରବୀଣ । ତାଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହରୁ ମୁଁ ଏହି ମହଲର ରକ୍ଷା କରୁଛି । ଏବେ ଆପଣମାନେ କେଉଁ କାରଣରୁ ଏହି ଦୁର୍ଗମ ଅରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, ତାହା କହନ୍ତୁ । ଶୁଦ୍ଧ ମୂଳ ଫଳ ଖାଇ, ପାଣି ପିଇ, ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତ କଥା ମୋତେ କହନ୍ତୁ ।” ଏପରି ଭାବେ ତପସ୍ୱିନୀ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ । ସେତେବେଳେ, ବନର ସମସ୍ତ ବାନର ନାୟକ ଅଲ୍ପ ବିଶ୍ରାମ ନେଲେ, ତପସ୍ୱିନୀ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ ।