ସେଠାରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧମୟ ଜଙ୍ଗଲ ଥିଲା, ଯେଉଁଠି ମଧୁମକୀ ଛୁଇଁନଥିବା ଫୁଲ ଖିଳି ଥିଲେ। ସେଇ ଅଞ୍ଚଳରେ କଣ୍ଡୁ ନାମକ ଏକ ମହାତ୍ମା ଋଷି ବସୁଥିଲେ, ଯିଏ ସତ୍ୟବାଦୀ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ। ସେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଏବଂ ନିଷ୍ଠାବାନ ମୁନି ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଦଶବର୍ଷୀୟ ପୁଅ ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ହରାଇଯାଇଥିଲା, ଯାହାର ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ ଥିଲା। ପୁଅର ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମହାତ୍ମା ଋଷି ରୋଷାବେଶରେ ସମଗ୍ର ଜଙ୍ଗଲକୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ। ତାହାର ଫଳରେ ଏହି ମହାବନ ଶୂନ୍ୟ, ଅଗମ୍ୟ ଏବଂ ପଶୁପକ୍ଷୀ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହିଠିଏ ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲର କୂଳ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ଗୁହାଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜିବା ଉଚିତ। ବନର ମନ୍ଦିର ମନ୍ଦିର ଏବଂ ପାହାଡ଼ ଗୁହାଗୁଡ଼ିକୁ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ଖୋଜିଲେ ବନର ମହାପୁରୁଷମାନେ, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ସେମାନେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ପାଇଲେ ନାହିଁ। ଏହିଠି ରାବଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯିଏ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏକ ଭୟାନକ, ଲତା-ବିତତିରେ ଆବୃତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ନିର୍ଭୟ ଦାନବକୁ ଦେଖିଲେ। ସେଇ ଦାନବ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ବନର ଭୟରେ ପଛୁଆଇଗଲେ। କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେଇ ଦାନବ, ବନରମାନେ ଯେଉଁଠି ହରାଇଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି କହି, ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଲେ। ଏହିବେଳେ ବାଳୀଙ୍କ ପୁଅ ଅଙ୍ଗଦ ଅଚାନକ ତାଙ୍କୁ ହାତରେ ଆଘାତ କଲେ। ଅଙ୍ଗଦ ତାଙ୍କୁ ରାବଣ ବୋଲି ଚିହ୍ନି, ତାଳିରେ ଭଲ ଭାବେ ଆଘାତ କଲେ। ବାଳୀପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଘାତରେ ସେଇ ଦାନବ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି, ମୁହଁରୁ ରକ୍ତ ବମି କରୁଥିବା ଗିରିଶିଖର ପରି ଭୂମିରେ ଚୁଆଁ ପଡ଼ିଲେ। ଦାନବ ନିର୍ଜୀବ ହେବା ପରେ, ବନରମାନେ ବିଜୟୀ ହୋଇ ପାହାଡ଼ ଗୁହା ଓ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭଲ ଭାବେ ଖୋଜିଲେ। ସମସ୍ତଠାରେ ଖୋଜି ଶେଷ, ସେମାନେ ଆଉ ଏକ ଭୟାନକ ପାହାଡ଼ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ଖୋଜି ଖୋଜି କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ବାହାରି ଏକ ଗଛ ତଳେ ଏକାନ୍ତରେ ବସି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଙ୍ଗଦ, ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ, ସବୁ ବନରଙ୍କୁ ମୃଦୁ କଥାରେ ଉତ୍ସାହିତ କରି କହିଲେ, "ବନ, ପାହାଡ଼, ନଦୀ, ଗଭୀର ଅଞ୍ଚଳ, ଖାଦି ଓ ଗୁହା ଆମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖୋଜିଛୁ। ତଥାପି ଆମେ କୌଣସିଠି ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖିଲୁ, ନ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇନେଇଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସକୁ। ବହୁ ସମୟ ଚାଲିଗଲା, ସୁଗ୍ରୀବ ରାଜା କ୍ରୂର ଆଜ୍ଞା ଦେଇଥିବା ଦେଖି, ଆମେ ସମସ୍ତେ ପୁନି ପୁନି ସମସ୍ତ ଦିଗ ଖୋଜିବା ଉଚିତ। ନିଦ୍ରା, ଦୁଃଖ ଓ କ୍ଲାନ୍ତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାରେ ଲାଗିପଡ଼। କଥାଯାଏ, ଧୈର୍ୟ, ଦକ୍ଷତା ଓ ଅଦମ୍ୟ ଚେତନା ହେଉଛି ସଫଳତାର କୁଞ୍ଜି। ଆମେ ଏହି କଥା ମନେ ରଖି, ଏହି ଦୁର୍ଗମ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପୁନି ଖୋଜିବା ଦରକାର। ଯେଉଁମାନେ ଚେଷ୍ଟା ଜାରି ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଫଳ ଦେଖନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆଶା ହାରିବେ, ସଫଳତା ଆସିବ ନାହିଁ। ସୁଗ୍ରୀବ ରାଜା କ୍ରୋଧୀ ଏବଂ ଦଣ୍ଡ ଦେବାରେ କଠୋର, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଓ ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କୁ ସଦା ଭୟ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କହିଲି, ଯଦି ତୁମେ ମନେ କର, କିଛି ଉପଯୁକ୍ତ ବିଚାର ଅଛି କି, ସମସ୍ତେ କହ।" ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଗନ୍ଧମାଦନ ତୀବ୍ର ତିର୍ଷ୍ଣା ଓ କ୍ଲାନ୍ତି ସତ୍ତ୍ୱେ ସ୍ପଷ୍ଟ କଥାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଅଙ୍ଗଦଂକ କଥା ଏଠି ଉଚିତ ଏବଂ ହିତକର, ତାଙ୍କର କଥା ଅନୁସରଣ କରିବା ଦରକାର। ଚଳ, ପୁନି ପାହାଡ଼, ଗୁହା, ପାଥର, ଶୂନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପାହାଡ଼ ଝରଣା ଖୋଜିବାକୁ ଚାଲିବା। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏକାସাথে ତଲାଶ କରିବା ଉଚିତ।" ତାପରେ ସେଇ ପ୍ରବଳ ବନରମାନେ ପୁନି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ, ଯେଉଁଠି ବିନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ବତର ଘନ ଅରଣ୍ୟ ଅଛି, ସେଠି ଖୋଜିଲେ। ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ମେଘ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚାନ୍ଦ୍ରଶିଳା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ଶିଖର ଓ ଗୁହା ଥିଲା। ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ବନରମାନେ ଲୋଧ୍ର ଏବଂ ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ ଗଛ ତଳ ଖୋଜିଲେ। ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ ଚଢ଼ି, ଥକି ଯାଇ, ସେମାନେ ବୈଦେହୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ସେଉଁଠି ଅନେକ ଗୁହା ସହିତ ପାହାଡ଼ ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ଚଢ଼ି ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ। ପରେ ଭୂମିକୁ ଅବତରଣ କରି, କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ମନ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇ, ଏକ ଗଛ ତଳେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ବିଶ୍ରାମ କଲେ। ଏହି ଭାବେ କ୍ଲାନ୍ତି କମିଲା ପରେ, ସମସ୍ତେ ପୁନି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଖୋଜିବାକୁ ଚାଲିଲେ। ହନୁମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସେମାନେ ବିନ୍ଧ୍ୟାକୁ ଆଧାର କରି, ସେଉଁଠି ଚାରିପାଖ ଖୋଜିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏବେ ତୁମେ ପଢ଼ିବାକୁ ପାଉଛ, ଗୌରବମୟ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚାଶତମ ସର୍ଗ। ହନୁମାନ, ତାରା ଏବଂ ଅଙ୍ଗଦ ସହିତ ବିନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ବତର ଗୁହା ଓ ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ଖୋଜିଲେ। ସେଠାରେ ସିଂହ, ବାଘ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଝରଣା ସହିତ ଗୁହା ଥିଲା। ସେମାନେ ପାହାଡ଼ର ପଶ୍ଚିମ-ଦକ୍ଷିଣ ଶିଖରକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଏବଂ ସେଠି ଥିବା ସମୟରେ ସମୟ ଚାଲିଗଲା।