ବନରାଜି ମନ୍ଦିରା ମାନେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାହାଡ଼ର ଚୁଡ଼ା, ନଦୀର ଦୁର୍ଗ, ଝିଲି, ବଡ଼ ଗଛ, ବିଭିନ୍ନ ଉଦ୍ୟାନ, ପାହାଡ଼ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଗଛ ଭିତରେ ସନ୍ଧାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସନ୍ଧାନ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଜନକନନ୍ଦନୀ ସୀତାଙ୍କୁ କେଉଁଠି ଦେଖି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସନ୍ଧାନ କାଳରେ, ସେମାନେ ଅଦମ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ମୂଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ଖାଇଲେ, ଏବଂ ଏଠା-ଉଠା ରହିଲେ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ବହୁତ ବିସ୍ତୃତ ଓ ଖୋଜିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ; ଏଠାରେ ଅନେକ ଗୁହା, ଘନ ଜଙ୍ଗଲ, ଜଳହୀନ, ଜନଶୂନ୍ୟ, ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ରହିଛି। ଏପରି ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଧାନ କରି, ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଏହି ବିସ୍ତୃତ ଓ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ଗୁହା ଓ ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ରହିଛି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ ମହାବଳୀ ବନରାଜି ନେତା ଭୟହୀନ ଭାବରେ ଅନ୍ୟ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠାରେ ଗଛମାନେ ଫଳ ଦେଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୂଳ, ପୁଷ୍ପ, ପତ୍ର ନାହିଁ; ନଦୀମାନେ ଶୁଷ୍କ, ମୂଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ଏଠାରେ କୌଣସି ମହିଷ, ମୃଗ, ହାତୀ, ବାଘ, ପକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏଠାରେ କୌଣସି ଗଛ, ଔଷଧୀ, ଲତା ଓ ଗାଁ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; କେବଳ ଭୂମିରେ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ଝିଲି ଏବଂ ଚମକିଥିବା ପତ୍ର ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ଝିଲି ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ, କିନ୍ତୁ ମଧୁମକ୍ଷିକାର ଛୁଆଁ ନାହିଁ; ଏଠାରେ ଏକ ମହାତ୍ମା ଋଷି କଣ୍ଡୁ ନାମକ ତପସ୍ବୀ ବସୁଥିଲେ। ସେ ଏକ ଦ୍ରଢ଼ ବ୍ରତୀ, ଅତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ତପୋବଳରେ ପ୍ରବଳ; ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଦଶବର୍ଷୀୟ ପୁଅ ହରାଇଯାଇଥିଲେ, ଯାହାର ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ ଥିଲା। ଏହା ଦେଖି ମହାତ୍ମା କଣ୍ଡୁ ରାଗରେ ସମଗ୍ର ମହାଜଙ୍ଗଲକୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଶାପରେ ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଜନଶୂନ୍ୟ, ଅପରିଚୟ, ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ତେଣୁ ଏଠାରେ ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲର କୌଣା ଓ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ଖୋଜିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏଠାରେ ବନରାଜିମାନେ ଏକାଗ୍ର ମନରେ ନଦୀମୂଳ ଓ ପାହାଡ଼ ଗୁହା ସନ୍ଧାନ କଲେ, ତଥାପି ଏଠାରେ ମହାତ୍ମାମାନେ ଜନକନନ୍ଦନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରିଥିବା ରାବଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖି ପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯିଏ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର, ଲତା ଓ ଝାଡ଼ ଦୁଇଁଥିବା ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେମାନେ ଏକ ଭୟଙ୍କର, ନିର୍ଭୟ ଦାନବକୁ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଦାନବ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ବନରାଜି ଭୟରେ ପଛକୁ ହଟିଲେ; କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ସମସ୍ତ ବନରାଜିକୁ ଦେଖି ଚିତ୍କାର କଲେ, "ତୁମେ ଅନ୍ଧା ହୋଇଗଲା!" ରାଗରେ ସେ ମୁଠି ଉଠାଇ ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା; ଏହି ସମୟରେ ବାଲିଙ୍କ ପୁଅ ଅଙ୍ଗଦ ହଠାତ୍ ତାଙ୍କୁ ହାତରେ ଆଘାତ କଲେ। ଅଙ୍ଗଦ ତାଙ୍କୁ ରାବଣ ଭାବି ତାଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ଆଘାତ କଲେ। ବାଲିଙ୍କ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତିତ ହୋଇ, ଦାନବ ଭୂମିରେ ଖସିଗଲା, ମୁଁହରୁ ରକ୍ତ ଝାଡ଼ି, ପାହାଡ଼ ଖସି ପଡ଼ିଥିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଇଲା। ଦାନବ ନିର୍ଜୀବ ହେବା ପରେ, ବନରାଜି ଜୟୀ ହୋଇ ପାହାଡ଼ ଗୁହାମାନେ ସବୁଠି ସନ୍ଧାନ କଲେ। ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଖୋଜି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଭୟଙ୍କର ପାହାଡ଼ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଏଠାରେ ଖୋଜି ଥକି ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ, ଏକ ଗଛ ତଳେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ବସିଲେ। ଏଠାରେ ଏକ ନୂତନ ପର୍ଵ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ତେବେ, ଅଙ୍ଗଦ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଥକିଥିବା ମନେ ହ୍ରଦୟତଳରୁ ସମସ୍ତ ବନରାଜିମାନେକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି କହିଲେ—"ବନ, ପାହାଡ଼, ନଦୀ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳ, ଖାଇ ଓ ପାହାଡ଼ ଗୁହା—ସବୁଠି ଖୋଜି ଦେଉଛୁ। ଏପରି ଖୋଜିଲେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଜନକୀକୁ ଦେଖି ପାରିଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସୀତାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରିଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ଆମେ ବହୁ ଦିନ ଧରି ଖୋଜୁଛୁ, ସୁଗ୍ରୀବ ଦୂର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ଆଜ୍ଞା ଦେଉଥିବା ରାଜା; ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ ଏଠାରେ ସନ୍ଧାନ କର।" "ନିଦ୍ରା, ଦୁଃଖ ଓ ଥକା ଛାଡ଼ି, ଏପରି ଖୋଜିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯେ, ଆମେ ଜନକନନ୍ଦନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପାରିବା। ଉଦ୍ୟମ, ଦକ୍ଷତା ଓ ଅଜୟ ମନ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳତା ଆଣେ; ତେଣୁ ଆମେ ଏହି କଥା କହୁଛି। ଏଠି ଏବେ ଜଙ୍ଗଲବାସୀମାନେ ଏହି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଫିରି ଖୋଜନ୍ତୁ, ଥକା ଛାଡ଼ି, ପୁନି ସମସ୍ତେ ସମସ୍ତ ଜଙ୍ଗଲ ଖୋଜନ୍ତୁ।" "ଉଦ୍ୟମ କରୁଥିବା ଲୋକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଦେଖନ୍ତି; ଦୁଃଖ ଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ କିଛି ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହଁ। ସୁଗ୍ରୀବ ରାଜା ରୁଦ୍ର ଓ କଠୋର ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିବା ଲୋକ; ବନରାଜିମାନେ ସେ ଓ ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କୁ ସଦା ଭୟ କରିବା ଦରକାର।" "ଏହି ଉପଦେଶ ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ; ତୁମେ ଚାହିଲେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କର। ଯଦି କିଛି ଉପଯୁକ୍ତ ଅଛି, ସମସ୍ତ ବନରାଜି କହନ୍ତୁ।" ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଗନ୍ଧମାଦନ ତରଳ ଭାଷାରେ, ତରସ୍କ୍ରାନ୍ତ ଓ ତିବ୍ର ପିପାସାର ଅବସ୍ଥାରେ କହିଲେ—"ଅଙ୍ଗଦ କହିଥିବା କଥା ତୁମେ ମାନିବା ଉଚିତ; ଏହି କଥା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକୃତ ଓ ମନୋହର, ତେଣୁ ତାଙ୍କ କଥା ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ।" "ଆମେ ପୁନି ପାହାଡ଼, ଗୁହା, ପଥର, ଜନଶୂନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପାହାଡ଼ ଝରଣା ଖୋଜିବା। ସୁଗ୍ରୀବ ମହାତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଉଲ୍ଲିଖିତ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଖୋଜିବାକୁ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପାହାଡ଼ ଦୁର୍ଗ ଖୋଜିବା।" ଏହାପରେ ସେମାନେ ପୁନି ଉଠି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ, ଭିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ ସନ୍ଧାନ କଲେ। ବନରାଜିମାନେ ରୂପା ମାଉଣ୍ଟେନ୍ରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଯାହା ଶରତ ମେଘର ପରି ଦେଖାଯାଏ, ଏଠାରେ ଅନେକ ଚୁଡ଼ା ଓ ଗୁହା ରହିଛି। ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନରାଜିମାନେ ସେଠାରେ ମନୋହର ଲୋଧ୍ର ଉଦ୍ୟାନ ଓ ସପ୍ତପତ୍ର ଉଦ୍ୟାନ ଖୋଜିଲେ।