ପ୍ରମୁଖ ବାନରମାନେ ସହିତ ଅଙ୍ଗଦ ସେହି ଦୂରଗମ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାଇ, ଗୁହା ଓ ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ଶୋଧନା କରିବାରେ ଲଗିଲେ। ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର, ନଦୀ ନିକଟରେ ଥିବା ଦୁର୍ଗ, ଝିଲି, ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ, ନିବିଡ଼ ଉଦ୍ୟାନ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପାହାଡ଼ ଗଛମାନେ ଉପରେ ତଲା ଦିଗରେ ଖୋଜି ଦେଖିଲେ। ସେହି ସମସ୍ତ ବୀର ବାନରମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଖୋଜିଲେ, କିନ୍ତୁ ଜନକନନ୍ଦନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଖୋଜିବା ସମୟରେ, ସେମାନେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ, ଏଠା ଓ ସେଠା ରେ ରହିଲେ। ସେହି ଅଞ୍ଚଳ ବିପୁଳ, ଖୋଜିବାକୁ ଅତି କଠିନ, ଗୁହା ଓ ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଜଳହୀନ, ଜନଶୂନ୍ୟ, ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ। ସେମାନେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଜଙ୍ଗଲକୁ ମଧ୍ୟ ଖୋଜିଲେ, ଅତି କ୍ଷୀଣ ହୋଇ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ ଗୁହା ଓ ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଖିଲେ। ଏହା ପରେ, ସମସ୍ତ ବାନର ନେତାମାନେ ଭୟହୀନ ଭାବରେ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଏକ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ଗଛମାନେ ଫଳ ଦେଉଥିଲେ କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଫୁଲ ନଥିଲା, ପତ୍ର ମଧ୍ୟ ନଥିଲା; ନଦୀମାନେ ଶୁଉଥିଲେ, ମୂଳ ଖୋଜିବା ଅତି କଠିନ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେଠାରେ କୌଣସି ମହିଷ, ହରିଣ, ହାତୀ, ବାଘ, ପକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ତୁ ନଥିଲେ। ଗଛ, ଔଷଧି ଗଛ, ଲତା, ତୃଣ ମଧ୍ୟ ନଥିଲେ; କେବଳ ଭୂମିରେ କମଳ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଥିଲା, ଫୁଲ ଓ ଚମକୁଥିବା ପତ୍ର ସହିତ। ସେମାନେ ଦେଖିଲେ, ସେହି କମଳ ପ୍ରସ୍ରବଣ ସୁନ୍ଦର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ, କିନ୍ତୁ ମଧୁମକ୍ଷୀ ତାହାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିନଥିଲେ। ସେଠାରେ କଣ୍ଡୁ ନାମକ ଏକ ମହା ଋଷି ବସୁଥିଲେ, ତିନି ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରବଳ। ସେ ମହା ଦ୍ରଷ୍ଟା ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିୟମିତ, ତାଙ୍କର ଦଶବର୍ଷୀୟ ପୁଅ ସେହି ଜଙ୍ଗଲରେ ହରାଇଗଲା, ମୃତ୍ୟୁ ଲିପିବଦ୍ଧ। ଏହି ଦୁଃଖରେ ତାପସ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଶାପ ଦେଲେ। ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଜନଶୂନ୍ୟ, ଅସ୍ପର୍ଶ୍ୟ, ପଶୁ ପକ୍ଷୀ ହୀନ ହୋଇଗଲା; ଏହିଠାରେ ତୁମେ ଜଙ୍ଗଲ ଧାର ଓ ପାହାଡ଼ ଗୁହା ଖୋଜିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ବାନର ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ନଦୀ ଉତ୍ସ ଓ ପାହାଡ଼ ଗୁହା ଖୋଜିଲେ; କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଜନକନନ୍ଦନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରିଥିବା ରାବଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, ଯିଏ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ସାକାର କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏହି ଭୟଙ୍କର, ଲତା ଓ ଝାଡ଼ରେ ଘନ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଏକ ଭୟଙ୍କର, ଭୟହୀନ ଦାନବକୁ ଦେଖିଲେ। ଦାନବ ପାହାଡ଼ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ଭୟରେ ପଛକୁ ହଟିଲେ; ଦାନବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ବାନରକୁ ଦେଖି, କହିଲେ, "ତୁମେ ଭ୍ରମି ଯାଇଛ!" ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଦାନବ ମୁଠି ଉଠାଇ ବାନରମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ; କିନ୍ତୁ ବାଲିଙ୍କ ପୁଅ ଅଙ୍ଗଦ ଆକସ୍ମିକ ଭାବରେ ଦାନବକୁ ଆଘାତ କଲେ। ଅଙ୍ଗଦ ଦାନବକୁ ରାବଣ ଭାବି, ତାଙ୍କ ପାଉଁରେ ଆଘାତ କଲେ। ବାଲିଙ୍କ ପୁଅ ଆଘାତରେ, ଦାନବ ଭୂମିରେ ଚିହ୍ନି ଯାଇ, ମୁଁହରୁ ରକ୍ତ ଝାରି, ପାହାଡ଼ ଭଙ୍ଗ ହେଉଥିବା ପରି ଚିହ୍ନି ଗଲା। ଦାନବ ନିର୍ଜୀବ ହେଉଥିବା ପରେ, ବିଜୟୀ ବାନରମାନେ ପାହାଡ଼ ଗୁହା ଭିତରେ ନିକୁଞ୍ଚି ଖୋଜିଲେ। ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଖୋଜି ଦେଖି, ସମସ୍ତ ବନବାସୀ ଅନ୍ୟ ଏକ ଭୟଙ୍କର ପାହାଡ଼ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସେଠାରେ ଖୋଜିବା ପରେ, ଅତି କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ବାହାରି ଏକ ଗଛ ତଳେ ଏକାନ୍ତରେ ବସି, ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟରେ ଏକାଠି ହେଲେ। ଏଠାରେ ଆପଣ ଚୁଆଁ ଚାଲିସ ଅଧ୍ୟାୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ। ଏହା ପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ କ୍ଷୀଣ ଅଙ୍ଗଦ ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ, "ବନ, ପାହାଡ଼, ନଦୀ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗମ ଘନ ଅଞ୍ଚଳ, ଖାଡ଼ ଓ ପାହାଡ଼ ଗୁହା—ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଭଲଭାବେ ଖୋଜି ଦେଖିଛୁ। ଆମେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଖୋଜିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜନକୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ନାହିଁ ମନ୍ଦ ଦାନବ ଯିଏ ସୀତାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କଲେ। ଆମେ ଅନେକ ସମୟ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଛୁ, ସୁଗ୍ରୀବ ରାଜା ଅତି କଠୋର ଆଜ୍ଞା ଦେଇଥିବା; ଏହି କାରଣରେ, ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗ ଖୋଜିବା ଉଚିତ। ଅଙ୍ଗଦ କହିଲେ, "ଅଳସ୍ୟ, ଦୁଃଖ, ଓ ଅନିଦ୍ରାକୁ ଛାଡ଼ି, ଏପରି ଭାବରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଉଚିତ ଯେ, ଆମେ ଜନକନନ୍ଦନୀକୁ ଦେଖିପାରିବା। ଲୋକେ କହନ୍ତି, ଧୈର୍ୟ, ଦକ୍ଷତା, ଓ ଅଜୟ ମନ ଉଦ୍ୟମର ସଫଳତା ଆଣେ; ଏହି କାରଣରେ ମୁଁ ଏହି କଥା କହୁଛି।" "ଏବେ ମଧ୍ୟ, ବନବାସୀମାନେ ଏହି କଠିନ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଖୋଜନ୍ତୁ, କ୍ଷୀଣତାକୁ ଛାଡ଼ି, ପୁନଃ ସମସ୍ତ ଜଙ୍ଗଲ ଖୋଜନ୍ତୁ। ନିଶ୍ଚୟ, ଯେଉଁମାନେ ଉଦ୍ୟମରେ ଲଗି ରହନ୍ତି, ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଦେଖନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯଦି କେହି ନିରାଶାରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି, ତେବେ କୌଣସି ସଫଳତା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।" "ସୁଗ୍ରୀବ ରାଜା ରୁଷ୍ଟ ଓ କଠୋର ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିବା, ଓ ବନରମାନେ, ତୁମେ ସେଉଁଠି ଭୟ ରଖିବା ଉଚିତ, ଓ ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ଏହି କଥା ତୁମ ମଙ୍ଗଳାର୍ଥ କହିଛି; ଯଦି ଏହା ତୁମମାନେ ମନେ ପସନ୍ଦ କର, କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ଯଦି କିଛି ଉପଯୁକ୍ତ କଥା ଅଛି, ସମସ୍ତେ କହନ୍ତୁ।" ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଗନ୍ଧମାଦନ ଏହି ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଅଙ୍ଗଦ ଯାହା କହିଛନ୍ତି ଏହା ଏକଦମ ଉପଯୁକ୍ତ; ଏହା ଉପକାରୀ ଓ ମନରଞ୍ଜକ—ତାଙ୍କ କଥା ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ।" "ଆମେ ପୁନଃ ପାହାଡ଼, ଗୁହା, ପାଥର, ଜନଶୂନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ, ଓ ପାହାଡ଼ ଝରଣା ଖୋଜିବା ଉଚିତ। ସୁଗ୍ରୀବ ମହାତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଉଲ୍ଲିଖିତ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ, ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପାହାଡ଼ ଦୁର୍ଗ ଖୋଜନ୍ତୁ।" ଏହିପରେ, ସେହି ପ୍ରବଳ ବାନରମାନେ ପୁନଃ ଉଠି, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଥିବା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଖୋଜିଲେ। ବାନରମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚାନ୍ଦ୍ରମା ମেঘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଶିଖର ଓ ଗୁହାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁନ୍ଦର ରୂପ ରଜତ ପାହାଡ଼କୁ ଆରୋହଣ କଲେ।