ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଋଷିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ଓ ଧାର୍ମିକ କଥା କହିଛନ୍ତି, ଏବେ ରାଜା ହିମାଳୟଙ୍କର ଜେଷ୍ଠ କନ୍ୟାର ଜନ୍ମ କଥା ଏକାଉଁ ଭଳି ଭାବରେ ବିବରଣା କରନ୍ତୁ। ଗଙ୍ଗା ଏହି ତିନିପଥରେ କିପରି ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ? ତିନିପଥ ଗଙ୍ଗା କିପରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ? ତିନି ଲୋକରେ କିଏଙ୍କ ସଂଗରେ, କେଉଁ କାରଣରେ ଗଙ୍ଗା ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ?” ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଋଷି ସମସ୍ତ ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି କଥା କହିଲେ: “ଓ ରାମ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମହାତପସ୍ବୀ ଶିତିକଣ୍ଠ ନବବିବାହିତ ହେଲେ। ମହାଦେବ ଓ ଉମା ଏକତ୍ର ହୁଏ କ୍ରୀଡା କରୁଥିଲେ, ଏହି କ୍ରୀଡାରେ ଏକ ଶତ ଦିବ୍ୟବର୍ଷ କଟିଗଲା। ତଥାପି, ରାମ, ଏହି ସମୟରେ କୌଣସି ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ନେଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ: ‘ଏଠାରେ ଯଦି କୌଣସି ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ନେବେ, ତାହାକୁ କିଏ ସହିପାରିବ?’” ସମସ୍ତ ଦେବତା ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ: “ଓ ଦେବଦେବ, ବିଶ୍ୱକୁ ଉପକୃତ କରିବାରେ ଆପଣ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି, ଆମେ ପ୍ରଣାମ କରୁଛୁ, ଦୟା କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କର ଶକ୍ତି ସମସ୍ତ ଲୋକ ସହିପାରିବ ନାହିଁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତପସ୍ୱି ଶକ୍ତିରେ ଉମାଙ୍କ ସହିତ ତପସ୍ୟା କରନ୍ତୁ। ତିନି ଲୋକର ଭଲ ପାଇଁ, ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଦମନ କରନ୍ତୁ, ଏହି ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଏହାକୁ ବିନାଶ କରିବେ ନାହିଁ।” ଦେବତାଙ୍କର ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ମହାଦେବ କହିଲେ: “ଠିକ୍ ଅଛି, ମୁଁ ମୋ ଶକ୍ତିକୁ ଦମନ କରିବି, ଦେବତା ଓ ପୃଥିବୀ ଶାନ୍ତି ପାଉନ୍ତୁ। ମୋ ଶକ୍ତି ଯାହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ତାହାକୁ କିଏ ଧାରଣ କରିପାରିବ? ମୋ ଶକ୍ତିକୁ ଧାରଣ କରିବାକୁ ଦେବତାମାନେ କିଏ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିବେ?” ତେଣୁ ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: “ଆପଣଙ୍କ ଆଜି ଉତ୍ପନ୍ନ ଶକ୍ତିକୁ ପୃଥିବୀ ଧାରଣ କରିବ।” ଏହି ଉତ୍ତର ପାଇଁ, ମହାଦେବ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବାହ କଲେ, ଯାହାର ଫଳରେ ପୃଥିବୀ ପର୍ବତ ଓ ଅରଣ୍ୟରେ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏହିପରେ, ଦେବତାମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ସହିତ ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କର।” ଅଗ୍ନି ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ଶ୍ୱେତ ପର୍ବତ ଓ ଦିବ୍ୟ ସରବନ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ତାହା ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା। ଏଠାରେ ଅଗ୍ନିରୁ ଦୀପ୍ତିମାନ କାର୍ତିକେୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତା ଓ ମୁନିମାନେ ଉମା ଓ ଶିବଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହ ଓ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କଲେ। ତାପରେ, ପର୍ବତକନ୍ୟା ଦେବୀ ଦେବତାମାନେ ଉପରେ କ୍ରୋଧରେ, ତାଙ୍କ ଆଖି ଲାଲ ହୋଇ, ଶାପ ଦେଲେ: “ମୁଁ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିଲି, ତଥାପି ଆପଣମାନେ ମୋତେ ଦମନ କଲେ। ଏହିଠାରୁ, ଆପଣମାନେ ତାଙ୍କ ନାରୀମାନେ ସହିତ ସନ୍ତାନ ଲାଭ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ନାରୀମାନେ ଅନ୍ନ-ସନ୍ତାନ ହେବେ। ଏହିପରେ, ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ଶାପ ଦେଲେ: ‘ପୃଥିବୀ, ତୁମେ ଏକ ଆକୃତି ରଖିପାରିବେ ନାହିଁ, ଅନେକ ନାରୀମାନେ ସହିତ ଏକତା ହେବା।’ ଏବଂ, ତୁମେ ମୋ ପୁଅକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ, ତୁମେ କ୍ଷୁଭ୍ ହେଇଥିବାରୁ, ସନ୍ତାନର ଆନନ୍ଦ ପାଇବେ ନାହିଁ।” ଦେବତାମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେବା ପରେ, ଦେବତାଙ୍କ ମହାପ୍ରଭୁ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ବରୁଣଙ୍କ ରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାଇ, ହିମାବତର ଉତ୍ତର ଶ୍ରଙ୍ଗରେ ଉମାଙ୍କ ସହିତ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏହି କଥା ରାମଙ୍କୁ ଶିବପର୍ବତକନ୍ୟା କହିଥିଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ: “ଏବେ ଆପଣ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ।” ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ପରେ, ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ନେତୃତ୍ୱରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଯାଇ, ଦେବସେନାର ନାୟକ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ କଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ସହିତ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ: “ଓ ଦେବ, ଦେବସେନାର ନାୟକ ଏବେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନରେ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି। ଏବେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ତିନି ଲୋକର ଭଲ ପାଇଁ ଉଚିତ, ଆପଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରୁଛୁ।” ଦେବତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରି କହିଲେ: “ପର୍ବତକନ୍ୟା ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହା ନିଜ ନାରୀମାନେ ସହିତ ଜନ୍ମ ନେବା ଜଣାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଦ୍ଧ ଓ ସତ୍ୟ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଗଙ୍ଗା, ଯେଉଁଠି ଅଗ୍ନି ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦେବେ, ସେଇ ଦେବସେନାର ନାୟକ, ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରିବାରେ ସମର୍ଥ, ତାଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିବେ। ପର୍ବତର ଜେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବେ, ଉମାଙ୍କ ଭଲପାଇବା ତାଙ୍କୁ ମିଳିବ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରଘୁବଂଶୀ ରାମ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହେବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଶ୍ରୀମୟ କୈଳାସକୁ ଯାଇ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେବସେନା ପାଇଁ ଉତ୍ପତ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ: “ଓ ଦେବ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରନ୍ତୁ—ତୁମ ଶକ୍ତିକୁ ପର୍ବତକନ୍ୟା ଗଙ୍ଗାରେ ଦିଅ।