ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସନ୍ଧାନ କରି, ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସହିତ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରାଜ ଫେରି ଆସିଲେ, କିନ୍ତୁ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ଅନ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ବନରାଜ ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଉତ୍ତର ଦିଗର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥଳ ଖୋଜି ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ସୀତାଙ୍କ ଖୋଜ ମିଳିଲା ନାହିଁ, ଏବଂ ସେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଫେରି ଆସିଲେ। ସୁଷେଣ ନାମକ ବନରାଜ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ସମସ୍ତ ସ୍ଥଳ ବନରାମାନେ ସହିତ ତଦନ୍ତ କରି, ମାସ ଶେଷରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରସ୍ରବଣ ପର୍ବତରେ ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଇ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ନମସ୍କାର କଲେ ଏବଂ କହିଲେ: “ସମସ୍ତ ପର୍ବତ, ଘନ ଅରଣ୍ୟ, ସମୁଦ୍ରମୁଖୀ ନଦୀ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବସତି ଅଞ୍ଚଳ ଆମେ ଖୋଜିଛୁ। ଆପଣ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ଗୁହା ଏବଂ ଲତାବିତା ଆବୃତ ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ଆମେ ତଦନ୍ତ କରିଛୁ। ଦୁର୍ଗମ, ଅସମ, ଅପ୍ରବେଶ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବି ଆମେ ବଡ଼ ବଡ଼ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେଖିଛୁ, କିଛିକୁ ବଧ କରିଛୁ, ଏବଂ ସେଠାକୁ ପୁନିପୁନି ତଦନ୍ତ କରିଛୁ। ଏବେ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍, ଯିଏ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୁଳର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଖୋଜିପାରିବେ; ସେ ସୀତା ଯେଉଁ ଦିଗକୁ ଗଲେ, ସେଠାକୁ ହନୁମାନ୍ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି।” ତାପରେ, ହନୁମାନ୍ ତାରା ଓ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ସହ ବଡ଼ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ଦିଗକୁ ଯାଇଲେ। ସମସ୍ତ ବନରାମାନେ ସହିତ ଦୀର୍ଘ ଦୂର ଯାତ୍ରା କରି, ସେମାନେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତର ଗୁହା ଓ ଘନ ଅରଣ୍ୟ ତଦନ୍ତ କଲେ। ସେମାନେ ପର୍ବତ ଶିଖର, ନଦୀ କୋଟ, ଝିଲିକ, ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ, ବିଭିନ୍ନ ବନ, ପର୍ବତ ଓ ଅରଣ୍ୟ ଗଛ ତଦନ୍ତ କଲେ। ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତଦନ୍ତ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଖୋଜିବା ସମୟରେ, ସେମାନେ ମୂଳ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ଭୋଜନ କରି, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ବାସ କଲେ। ସେଉଁଠି ଅଞ୍ଚଳ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ, ଦୁର୍ଗମ, ଗୁହା ଓ ଘନ ଅରଣ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଜଳହୀନ, ଶୂନ୍ୟ ଏବଂ ଭୟାନକ ଥିଲା। ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଖୋଜି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଆଉ ଏକ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ଗଛ ଫଳ ଦେଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମାଳା ନଥିଲା, ଶାଖା ନଥିଲା, ନଦୀ ଶୁଷ୍କ ଥିଲା, ମୂଳ ମିଳୁନଥିଲା। କୌଣସି ମହିଷ, ମୃଗ, ହାତୀ, ବାଘ, ପକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ନଥିଲେ। ଗଛ, ଔଷଧି, ଲତା କିମ୍ବା ଘାସ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା; କେବଳ ଭୂମିରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କମଳ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦର୍ଶନୀୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ, କିନ୍ତୁ ମଧୁମକ୍ଷୀ ଛୁଆନଥିଲେ। ସେଠି ଏକ ମହାତ୍ମା ଋଷି କଣ୍ଡୁ ନାମକ ବସୁଥିଲେ, ଯିଏ ସତ୍ୟବାଦୀ ଏବଂ ତପୋବଳରେ ପ୍ରବଳ ଥିଲେ। ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିୟମିତ ଏବଂ ଅଦୃଶ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଦଶବର୍ଷୀୟ ପୁଅ ସେଉଁଠି ଅଚାନକ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା, ମୃତ୍ୟୁ ନିମିତ୍ତେ। ଏହା ଦେଖି ମହାତ୍ମା ଋଷି କ୍ରୁଧିତ ହୋଇ, ସେ ସମସ୍ତ ବନକୁ ଶାପ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଶାପରେ ବନ ଶୂନ୍ୟ, ଅପ୍ରବେଶ୍ୟ, ପଶୁପକ୍ଷୀ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଗଲା। ତେଣୁ ସେଠିର ପାହାଡ଼ ଗୁହା ଓ ଜଙ୍ଗଲ ପାର୍ଶ୍ୱ ତଦନ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଧ୍ୟାନ ଦେଇ, ସେମାନେ ନଦୀ ଉତ୍ସ ଓ ପାହାଡ଼ ଗୁହା ତଦନ୍ତ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ରାବଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, ଯିଏ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏକ ଭୟାନକ, ଲତା ଓ ଝାଡ଼ି ଘେରା ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦାନବକୁ ଦେଖିଲେ। ସେହି ଦାନବ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବନରାମାନେ ଭୟରେ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ। ଦାନବ ତେମାନେକୁ ଦେଖି କହିଲା, “ତମେ ସବୁ ଭ୍ରମିତ!” ବଡ଼ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଦାନବ ତଳେ ତଳେ ମୁଠି ଉଠାଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ ବାଲିପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦ ଦାନବକୁ ହଠାତ୍ ଗୁରୁତର ଚାଟି ମାରିଲେ। ଅଙ୍ଗଦ ରାବଣକୁ ଚିହ୍ନି, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଗୋଡ଼ ଚାପରେ ଘାତ କଲେ। ବାଲିପୁତ୍ରଙ୍କ ଘାତରେ ଦାନବ ମାଟିକୁ ଢଳିପଡ଼ିଲେ, ମୁଖରୁ ରକ୍ତ ବମନ କରି, ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିବା ପରି ଦେଖାଯାଇଲେ। ଦାନବ ନିର୍ଜୀବ ହେଉଥିବାରୁ, ବିଜୟୀ ବନରାମାନେ ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ଗୁହା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ତଦନ୍ତ କଲେ। ସମସ୍ତ ସ୍ଥଳ ଖୋଜି, ସେମାନେ ଆଉ ଏକ ଭୟାନକ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଏଠି ଖୋଜି ଥକି ଯାଇ, ସେମାନେ ଏକ ଗଛ ତଳେ ଏକାନ୍ତରେ ବସି, ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଏବେ ଅଙ୍ଗଦ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ କ୍ଲାନ୍ତ, ସମସ୍ତ ବନରାମାନେକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ, “ବନ, ପର୍ବତ, ନଦୀ, ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳ, ଖାଦ୍ୟ, ପାହାଡ଼ ଗୁହା — ଆମେ ସବୁଠି ଖୋଜିଛୁ। ଏତେ ଖୋଜିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆମେ ଜନକନନ୍ଦିନୀକୁ ଦେଖିପାରିଲୁ ନାହିଁ, ନାହିଁ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ଯିଏ ସୀତାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କଲା। ଅନେକ ସମୟ ବିତିଗଲା, ସୁଗ୍ରୀବ ଦୃଢ଼ ଆଜ୍ଞା ଦେଇଥିବା ରାଜା; ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହୋଇ ପୁନି ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ ଖୋଜିବା ଚେଷ୍ଟା କର। ଅଳସ୍ୟ, ଦୁଃଖ ଓ ନିଦ୍ରା ଛାଡ଼, ଏପରି ଭାବେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜ, ଯେଉଁଠି ଆମେ ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବା। କହାଯାଏ, ଧୈର୍ୟ, କୌଶଳ ଓ ଅଜୟ ମନସ୍କତା କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଫଳତା ଆଣେ; ଏହିପାଇଁ ମୁଁ ତୁମେମାନେକୁ ଏହି କଥା କହୁଛି।” ଏହିପରି ଭାବେ, ବନରାମାନେ ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତରେ ପୁନି ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ ଖୋଜ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।