ବାଲି କୁ ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ଅସ୍ଥିର ଚିତ୍ତରେ ମୋତେ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସେ ମୋ ଓ ମୋର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦେଖି, ମୋତେ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ଭୟରେ ଦୌଡ଼ି ଚାଲିଗଲି। ବାଲି ପଛ ଦେଖି ମୋତେ ଖୋଜି ଆସୁଥିଲା, ମୁଁ ଦୌଡ଼ିବା ସମୟରେ ନାନା ନଦୀ, ଜଙ୍ଗଲ, ଏବଂ ସହର ଦେଖିଲି। ଏତେ ଦୌଡ଼ିବାରେ ମୋତେ ପୃଥିବୀ ଏକ ଦର୍ପଣ ପରି ଦେଖା ଦେଲା, ଏକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଭଳି ଦେଖା ଦେଲା, ଏବଂ ଗୋ ଚାପର ପାଦ ଚିହ୍ନ ଭଳି ସାନା ହେଇଗଲା। ତାପରେ, ମୁଁ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଯିବା ଦ୍ୱାରା ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛ, ରମ୍ୟ ପାହାଡ଼ ଓ ନଦୀ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଝିଲି ଦେଖିଲି। ସେଠାରେ ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପାହାଡ଼, ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ, ଏବଂ ଦେବାଙ୍ଗନାମାନେ ନିତ୍ୟ ବାସ କରୁଥିବା ଦୁଧ ସାଗର ଦେଖିଲି। କିନ୍ତୁ ବାଲିର ଅତ୍ୟାଚାର ଦେଖି, ମୁଁ ଏକାଉଁ ଦୂତିଆ ଦିଗକୁ ଦୌଡ଼ିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲି। ତାପରେ, ମୁଁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯିବା ଦ୍ୱାରା ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ମୂଳ ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ଗଛର ଶୋଭା ପାଇଥିବା ଅଞ୍ଚଳ ଦେଖିଲି। ଗଛ ଓ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଦୌଡ଼ି, ଦକ୍ଷିଣ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯିବା ସମୟରେ ଫେରି ବାଲି ମୋତେ ଖୋଜି ଆସିଲେ। ନାନା ଦେଶ ଓ ଉତ୍ତମ ପାହାଡ଼ ଦେଖି, ମୁଁ ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼କୁ ଯିବା ସମୟରେ ବାଲି ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲି। ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ମୁଁ ହିମାଳୟ, ମେରୁ ଏବଂ ଉତ୍ତର ସାଗର ଦେଖିଲି, କିନ୍ତୁ ବାଲି ଦ୍ୱାରା ଚେଷ୍ଟା କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମୋତେ କେଉଁଠି ବି ଆଶ୍ରୟ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ତାପରେ, ହନୁମାନ୍ ଏକ ଚତୁର୍ ଉପଦେଶ ଦେଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ମନେ ପକାଉଛି, ବାଲି ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ଯଦି ପ୍ରବେଶ କରିବ, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଶତ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଗିଯିବା ମାତଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଶାପ ଦିଆଯାଇଛି।” ଏଠାରେ ଆମେ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ବାସ କରିପାରିବା। ଏପରେ, ଆମେ ଋଷ୍ୟମୂକ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚିଲୁ। ବାଲି ମାତଙ୍ଗ ଭୟରେ ଏଠାରେ ଆସିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ମୁଁ ନିଜ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିଛି, ଏବଂ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଦୌଡ଼ି, ଏଠାରେ ଏକ ଗୁହାରେ ବାସ କରୁଛି। ଏବେ ମହାନ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ସତଚାଳିଶ ଶର୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ। ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ, ବାନର ନେତାମାନେ, ବାନର ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ଝିଲି, ନଦୀକୁଳ, ଆକାଶ, ସହର ଓ ଅପହୌଚ ଅଞ୍ଚଳ ଖୋଜିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ବାନର ନେତାମାନେ ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ଖୋଜିଲେ। ଦିନଟି ମାତ୍ର ଖୋଜି, ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ, ବାନରମାନେ ରାତିରେ ପୃଥିବୀରେ ଏକଠା ହେଉଥିଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ, ବାନରମାନେ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫଳ ଦେଉଥିବା ଗଛ ଦେଖି, ରାତିରେ ଏଉଁ ଗଛ ତଳେ ଶୟନ କରୁଥିଲେ। ପ୍ରଥମ ଦିନ ଶେଷ ହେଲା ପରେ, ବାନର ନେତାମାନେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହ ମିଶି, ଆଶା ହୀନ ହେଇ, ପ୍ରସ୍ରବଣ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ। ପୂର୍ବ ଦିଗ ଖୋଜି, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ଫେରିଲେ, କିନ୍ତୁ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ଉତ୍ତର ଦିଗ ଖୋଜି, ବିରାଟ ବାନର ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଫେରିଲେ, ଏ ସମୟରେ ଭୟଭିତ ହେଲେ। ସୁଶେନ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗ ଖୋଜି, ବାନରମାନେ ସହିତ ଏକ ମାସ ଶେଷ ହେବା ପରେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଆସିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କ ସହ ପ୍ରସ୍ରବଣ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥିବା ସମୟରେ, ସମ୍ମାନ ପୂର୍ବକ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ, ସେମାନେ କହିଲେ— “ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼, ଘନ ଜଙ୍ଗଲ, ନଦୀ ଓ ନିବାସ ଅଞ୍ଚଳ ଖୋଜିଯାଇଛି। ଆପଣ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିବା ସମସ୍ତ ଗୁହା ଓ ଲତା ଆବୃତ ଝାଡ଼ ଖୋଜିଯାଇଛି। ଦୂର, ଦୁର୍ଗମ ଓ ଅସମ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଶାଳ ଜନ୍ତୁ ଦେଖି ମାରିଦିଆଯାଇଛି; ଏହି ଅପହୌଚ ଅଞ୍ଚଳ ପୁନିପୁନି ଖୋଜିଯାଇଛି। ମହାନ ବଂଶର ଉତ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ୍ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୈଥିଲୀକୁ ଖୋଜିବେ; ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ସୀତା ଯାଇଥିବା ଦିଗକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି।” ଏବେ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଅଠଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣନ୍ତୁ। ତାପରେ, ହନୁମାନ୍, ତାରା ଓ ଅଙ୍ଗଦ ସହିତ, ସୁଗ୍ରୀବ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ସହିତ ଦୂର ଯାଇ, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ଗୁହା ଓ ଘନ ଝାଡ଼ ଖୋଜିଲେ। ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର, ନଦୀ ଦୁର୍ଗ, ଝିଲି, ବଡ଼ ଗଛ, ଉଦ୍ୟାନ, ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଗଛ ଖୋଜିଲେ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଖୋଜିଲେ, କିନ୍ତୁ ଜନକନନ୍ଦନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ଖୋଜିବା ସମୟରେ, ସେ ଅଦମ୍ୟ ବାନରମାନେ ମୂଳ ଓ ନାନା ଫଳ ଖାଇ, ଏଉଁଠି ଏଉଁଠି ରହିଲେ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ବିଶାଳ ଓ ଦୁର୍ଗମ, ଗୁହା ଓ ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଭରିଥିଲା, ଜଳହୀନ, ନିର୍ଜନ, ଶୂନ୍ୟ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଜଙ୍ଗଲ ଖୋଜି ଶେଷ କରି, ବଡ଼ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ, ସେମାନେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଗମ ଓ ଗୁହା ଘନ ଝାଡ଼ରେ ଭରିଥିବା ଦେଖିଲେ। ଏଉଁଠାରୁ ବାହାରି, ସମସ୍ତ ବାନର ନେତାମାନେ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ଅନ୍ୟ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠାରେ ଗଛ ଫଳ ଦେଉଥିଲେ ନାହିଁ, ଫୁଲ ନଥିଲେ, ପତ୍ର ନଥିଲେ; ନଦୀ ଶୁଅ ଥିଲା, ମୂଳ ମିଳିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଗମ ଥିଲା। ଏଠାରେ କୌଣସି ମହିଷ, ହରିଣ, ହାତୀ, ବାଘ, ପକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜନ୍ତୁ ଥିଲେ ନାହିଁ।