ପ୍ରବଳ କଳାବଳରେ ଗଜଗଣ୍ୟ ବାନରମାନେ ହୁଙ୍କାର ଦେଉଥିବା, ଗର୍ଜନା କରୁଥିବା, ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ସହ ବେଗରେ ଦୌଡ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କରିଲେ। ସେମାନେ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରି, ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ନିଜର ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ଦେଖାଇଲେ। ସମସ୍ତ ବାନର ଦଳପତିମାନେ ଦୃଢ଼ ଶପଥ କଲେ—“ଆମେ ଜନକନନ୍ଦନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ଓ ରାବଣଙ୍କୁ ସଂହାର କରିବା।” କିଏକିଏ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିଲେ—“ମୁଁ ଏକା ରାବଣଙ୍କୁ ସଂହାର କରି ପ୍ରତିଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ତାପରେ ଜନକନନ୍ଦନୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଫେରାଇ ଆଣିବି।” ଅନ୍ୟେ କହିଲେ—“ସୀତା ଯଦି କ୍ଳାନ୍ତିରେ କଂପିବା ସହିତ ଅସ୍ଥିର ହେଉଛନ୍ତି, ତଥାପି ତୁମେ ଦୃଢ଼ ରୁହ; ମୁଁ ଏକା ଜାନକୀଙ୍କୁ ପାତାଳରୁ ମଧ୍ୟ ଫେରାଇ ଆଣିବି।” ଅନ୍ୟେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ସ୍ଵାଗର କଲେ—“ମୁଁ ବୃକ୍ଷ ଭଙ୍ଗ କରିବି, ପାହାଡ଼ ଚିରିବି, ପୃଥିବୀ ଉଖିବି, ସାଗର ଉତ୍ପାତ କରିବି।” ଏହି ବାନରମାନେ ଯୋଜନା ଦୂର ଦୌଡ଼ି ଯିବାକୁ ସକ୍ଷମ ଅଟୁଟ ବିଶ୍ୱାସ ଦେଖାଇଲେ—“ମୁଁ ଏକା ଶତ ଯୋଜନା ପାର କରି ପାରିବି।” ପୃଥିବୀ, ସାଗର, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ କିମ୍ବା ପାତାଳରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଗତିକୁ କେହି ବାଧା ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଶକ୍ତି ଓ ଗର୍ବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାନରମାନେ ବାନର ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏହି ସବୁ କଥା କହିଲେ। ଏହି ଉତ୍ସାହ ଭରା ଦୃଶ୍ୟ ପରେ, ବାନର ନାୟକମାନେ ଚାଲିଗଲାପରେ, ରାମ ଶ୍ରୀସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ତୁମେ କିପରି ଏହି ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଅଂଶକୁ ଜାଣିଛ?” ସୁଗ୍ରୀବ ନମ୍ର ହୃଦୟରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ, ମୁଁ ସବୁ କଥା ଖୋଲା ଭାବେ କହିବି।” ସୁଗ୍ରୀବ କହିଲେ—“ଏକ ସମୟରେ ମୋ ଭାଇ ବାଲି, ଦୁନ୍ଦୁଭି ନାମକ ରାକ୍ଷସ, ଯିଏ ମହିଷ ଆକୃତିରେ ଥିଲା, ସେଠି ମଲୟ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ। ଦୁନ୍ଦୁଭି ସେଠି ଏକ ଗୁହାରେ ଭିତରକୁ ଗଲା, ବାଲି ମଧ୍ୟ ତାକୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗୁହାରେ ଗଲେ। ମୁଁ ନମ୍ର ଭାବରେ ଗୁହା ମୁହଁରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲି, କିନ୍ତୁ ବାଲି ବର୍ଷ ଗତି ହେଲାପରେ ମଧ୍ୟ ବାହାରିଲେ ନାହିଁ। ପରେ ଗୁହା ରକ୍ତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଦେଖି ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭାଇ ପାଇଁ କ୍ଷୁଭିତ ହେଲି। ମୋ ମନ ଦୁଃଖରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହେଲା, ମୁଁ ଭାବିଲି ବଡ଼ ଭାଇ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ। ମୁଁ ଏକ ପାହାଡ଼ ସମାନ ପଥର ଗୁହା ମୁହଁରେ ରଖିଲି। ଦୁନ୍ଦୁଭି ଉପାୟ ନାହିଁ ହେଇ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ସ୍ଥିତିକୁ ଆସିଥିଲା। ମୁଁ ଆଶା ହରାଇ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଫେରିଲି। ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଓ ତାରା ସହ ରୁମା ମିଳିଲା, ମୁଁ ମାନ୍ୟ ଓ ମିତ୍ରମାନେ ସହ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ରହିଲି। ପରେ ବାଲି, ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁନ୍ଦୁଭିକୁ ମାରି ଫେରିଲେ; ମୁଁ ସମ୍ମାନ ଓ ଭୟରୁ ରାଜ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲି। କିନ୍ତୁ ବାଲି ଦୁଷ୍ଟ ଭାବରେ ଏବଂ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ମୋ ନିପାତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ମୁଁ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଭୟରେ ଦୌଡ଼ିଲି। ବାଲିର ଚେଷ୍ଟାରେ ମୁଁ ଦୌଡ଼ି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନଦୀ, ଜଙ୍ଗଲ, ନଗର ଦେଖିଲି। ଏହି ଅନୁଭବରେ ପୃଥିବୀ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦର୍ପଣ ଭଳି, ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଅଗ୍ନିଶଳା ଭଳି, ଏକ ଗଂଗ ଖୁର ଭଳି ଛୋଟ ଲାଗିଲା। ପରେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଯାଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ବୃକ୍ଷ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ଝିଲିକ ଦେଖିଲି। ସେଠି ମୁଁ ଉଦୟ ପାହାଡ଼ ଦେଖିଲି, ମଣିରେ ଶୋଭିତ, ଦେବାଙ୍ଗନାମାନେ ସଦା ଥିବା ଦୁଗ୍ଧ ସାଗର ଦେଖିଲି। ବାଲି ଚେଷ୍ଟାରେ ମୁଁ ଏହି ଦିଗରୁ ଫେରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲି। ପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଗଲି, ଵିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ମୂଳ ଓ ଚନ୍ଦନବନ ଶୋଭା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଖିଲି। ବୃକ୍ଷ ଓ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଆଉ ଆଗେଇଲି, କିନ୍ତୁ ବାଲି ପଛରେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭୂମି ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ ଦେଖି ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼କୁ ଯାଇ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚାଲିଲି। ମୁଁ ହିମାଳୟ, ମେରୁ ଓ ଉତ୍ତର ସାଗର ଦେଖିଲି, କିନ୍ତୁ ବାଲି ଚେଷ୍ଟାରେ କିଏଁ ଶରଣ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ଏବେ ହନୁମାନ ଜ୍ଞାନୀ ମନ୍ତ୍ରୀ ମୋତେ କହିଲେ—“ବାଲି ମତଙ୍ଗ ଋଷିଙ୍କ ଶାପରେ ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ଯଦି ପ୍ରବେଶ କରିବେ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଶତ ଖଣ୍ଡ ହେଇଯିବ।” “ଏଠି ଆମ ନିବାସ ନିରାପଦ ଓ ଭୟହୀନ ହେବ।” ଏପରି ଆମେ ରିଶ୍ୟମୂକ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚିଲୁ। ବାଲି ମତଙ୍ଗ ଭୟରୁ ଏଠି ପ୍ରବେଶ କଲେ ନାହିଁ। ଏପରି ଆମେ ଏହି ସବୁ ଦୃଶ୍ୟ ସାକ୍ଷାତ୍ କରି, ପୃଥିବୀ ମାନ୍ୟ ଦୂର ଆଗୁଁ ଆସି ଏହି ଗୁହାରେ ନିବାସ କରିଲୁ। ଏଠିଏ ଏକ ନୂତନ ସର୍ଗା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ, ବାନର ନାୟକମାନେ ବାନର ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଚତୁର୍ଦିଗରେ ବେଗରେ ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ଝିଲିକ, ନଦୀକୂଳ, ଆକାଶ, ନଗର ଓ ଦୁର୍ଗମ ଏଲାକାରେ ଖୋଜିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିର୍ଦେଶରେ ବାନର ନାୟକମାନେ ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିଲେ। ସମସ୍ତ ଦିନ ଖୋଜି କରି, ରାତିରେ ଏକଠି ମିଶି ପୃଥିବୀରେ ଏକାଠି ହେଲେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଏଲାକାରେ, ବାନରମାନେ ତରୁ ଫଳ ମିଳିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ରାତିରେ ଏହି ବୃକ୍ଷ ତଳେ ଶୟନ କରିଲେ। ଏହିପରି ଏକ ଦିନ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରି, ବାନର ଦଳପତିମାନେ, ବାନର ରାଜାଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ମିଶି, ଆଶାହୀନ ହେଇ ପ୍ରସ୍ରବଣ ପାହାଡ଼କୁ ଗଲେ।