ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ହନୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରସା ଥିଲା, ଏବଂ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଥିଲେ ଯେ, ହନୁମାନ ନିହାତି ସଫଳ ହେବେ। ହନୁମାନଙ୍କ ମନରେ ମିଶିଥିଲା ଅପାର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ—ସେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ। ଯେଉଁଠି ଏମିତି କୌଶଳ, କ୍ରିୟା ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଥାଏ, ସେଠି ଲକ୍ଷ୍ୟପ୍ରାପ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଯାଏ। ହନୁମାନଙ୍କ ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କୁ ଦେଖି, ରାମ ମନେ ଭାବିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର କାମ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହେଇଯାଇଛି, ତାଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ହେଲା। ଏହାପରେ, ରାମ ଖୁସି ହୋଇ ହନୁମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନାମାଙ୍କିତ ଏକ ଅଙ୍ଗୁଠି ଦେଲେ, ଯାହା ସୀତାଙ୍କୁ ପରିଚୟ ଚିହ୍ନ ଭାବେ ଦେବାକୁ ଥିଲା। ରାମ କହିଲେ, “ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଚିହ୍ନ ଦେଖି ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ବୁଝିପାରିବେ ଯେ ତୁମେ ମୋ ପଖରୁ ଆସିଛ, ଏବଂ ସେ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରୁ ମୁକ୍ତ ହେବେ।” ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ, ଶୂରତା, ଶକ୍ତି ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା—ଏସବୁ ଦେଖି ରାମଙ୍କ ମନେ ସଫଳତା ନିଶ୍ଚିତ ଲାଗିଲା। ଏହିପରେ, ହନୁମାନ ମାଥା ନମାଇ, ହାତ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଏହି ଚିହ୍ନ ନେଇ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ, ସେଇ ମହାବାନରମାନେ ଦେଖାଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଯେ ପ୍ରକାଶିତ ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଯେପରି ତାରାମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୁଏ, ସେଉଁଠି ସେ ତାଙ୍କର ଅପାର ଶକ୍ତି ଦେଖାଇଲେ। ତାଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ଓ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରାକ୍ରମ ଉପରେ ଭରସା ରଖି, ରାମ କହିଲେ, “ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବାୟୁନନ୍ଦନ, ତୁମେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ଯେଉଁଠି ଜନକନନ୍ଦିନୀକୁ ଖୋଜି ପାଇଯିବ।” ଏପରି ଭାବରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିକ୍ରେ ବାନରମାନେ ଖୋଜା କାମରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ, ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଡାକି ରାମଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହେ ବାନରନାୟକମାନେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦୃଢ଼ ଆଜ୍ଞା ବୁଝି, ଏହି ଖୋଜା ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।” ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମେଳି, ବାନରମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ପୋକାମାନେ ଯେପରି ଢାକିଯିବା ଭଳି ଚାଲିଗଲେ। ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପ୍ରସ୍ରବଣ ପର୍ବତରେ ରହିଲେ, ଏବଂ ସୀତାଙ୍କ ଖୋଜା ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାସ ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଶତବଳି ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଗଲେ, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ବାନରନାୟକ ବିନତା ଗଲେ। ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ, ତାରା, ଅଙ୍ଗଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ପଦ୍ଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରି ଚାଲିଗଲେ। ସୁଷେଣା ବାନରମାନ୍ୟ ତିଗ୍ର, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ, ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଯାହା ଭାଗ୍ୟର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବାନରମାନେ ପଠାଯିବା ପରେ, ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ। ସମସ୍ତ ବାନରନାୟକ ନିଜ-ନିଜ ଦିଗକୁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ ଗର୍ଜନ, ଚିତ୍କାର, ଉଲ୍ଲାସରେ ଦୌଡ଼ିବା ଲାଗିଲେ, ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଶବ୍ଦ କରି ଚାଲିଗଲେ। ସମସ୍ତେ କହିଲେ, “ଆମେ ସୀତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆନିବା, ରାବଣଙ୍କୁ ମାରିଦେବା।” କେହି କହିଲେ, “ମୁଁ ଏକା ରାବଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଧ୍ୱଂସ କରି, ଜନକନନ୍ଦିନୀକୁ ନେଇ ଆସିପାରିବି।” ଅନ୍ୟ ଜଣେ କହିଲେ, “ସେ ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ତାଙ୍କୁ ନେଇ ଆସିବି, ଯଦି ତାଳାତଳ ରକ୍ଷାଲୋକରୁ ମଧ୍ୟ ହେଉ।” କେହି କହିଲେ, “ମୁଁ ଗଛ ଭାଙ୍ଗିଦେବି, ପାହାଡ଼ ଫାଟିଦେବି, ପୃଥିବୀ ଉଲ୍ଲାସିଦେବି, ସାଗର ଉତ୍କଳିତ କରିଦେବି।” ଅନ୍ୟ ଜଣେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଯୋଜନା ଯୋଜନା ଦୂରକୁ ଲାଘିପାରିବି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଶତ ଯୋଜନା ତଳକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଇପାରିବି।” ଏହିପରି, ପୃଥିବୀ, ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ଼, ଅଟବୀ, ଏବଂ ତଳପାତାଳ କେଉଁଠି ହେଉ, ମୋ ଗତିକୁ କେହି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଶୂର ବାନରମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଗର୍ବରେ ଏହି ସବୁ କଥା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସମ୍ନାରେ କହିଲେ। ଏହା ପରେ, ବାନରନାୟକମାନେ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ରାମ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, “ତୁମେ କିପରି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ଜାଣିଛ?” ସୁଗ୍ରୀବ ନମ୍ର ହୃଦୟରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ସବୁ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଉଛି। ଏକ ଦିନ ବାଲି ଏକ ଦାନବ ଡୁଣ୍ଡୁଭି ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ସେ ଏକ ମହାମେଷ ଆକାର ଧାରଣ କରି ମଲୟ ପର୍ବତ ଦିଗକୁ ଗଲା। ସେଇ ମେଷଟି ଏକ ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା, ବାଲି ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ମାରିବାକୁ ଗୁହାଭିତରେ ଗଲେ। ସେତେବେଳେ, ମୁଁ ନମ୍ର ଭାବେ ଗୁହା ମୁଣ୍ଡରେ ରହିଲି, କିନ୍ତୁ ବାଲି ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ବାହାରିଲେ ନାହିଁ। ଏଠିରେ ଏକ ରକ୍ତଧାରା ଗୁହାରୁ ବାହାରିଲା, ମୁଁ ଭାଇଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକାକୁଳ ହେଇ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲି। ମୋ ମନ ଭ୍ରମିତ ହେଲା, ମୁଁ ଭାବିଲି ବଡ଼ଭାଇ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଗୁହା ଦ୍ୱାରେ ଏକ ପାହାଡ଼ ପରି ପାଥର ରଖିଦେଲି। ଗୁହାଭିତର ମେଷଟି ବାହାରିପାରିବ ନାହିଁ, ଏହି ଭାବେ ମୁଁ ବାଲିଙ୍କ ଜୀବନର ଆଶା ଛାଡ଼ି, କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଫେରିଆସିଲି। ସେଠାରେ ମୁଁ ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ, ତାରା ଓ ରୁମା ସହ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ରହିଲି। କିଛିଦିନ ପରେ, ବାଲି ତାହାକୁ ମାରି, ପୁଣି ଫେରିଲେ। ମୁଁ ଭୟ ଓ ସମ୍ମାନରେ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇଦେଲି। କିନ୍ତୁ ବାଲି ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଓ ଅସ୍ଥିର ଚିତ୍ତରେ ମୋ ହତ୍ୟା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଲେ, ମୁଁ ମୋ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କୁ ଏଡ଼ାଇ ଦୌଡ଼ିଲି। ବାଲି ଦ୍ୱାରା ଅନୁସୃତ ହୋଇ, ମୁଁ ବିଭିନ୍ନ ନଦୀ, ଅଟବୀ, ନଗର ଦେଖି ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲି।