ମହାବଳୀ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ ମହାବୀର ବାନରମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ । ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ କୁହାଗଲା—ଏଠି ଏକ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ନିଜ ତପସ୍ୟାରେ ପବିତ୍ର ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମହାମୁନି ମେରୁସାବର୍ଣ୍ଣି ବସୁଛନ୍ତି । ସେ ସୂର୍ୟଙ୍କ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ଭକ୍ତିସହିତ ପ୍ରଶ୍ନ କର, ମୈଥିଲୀ ସନ୍ଦର୍ଭରେ କିଛି ଖବର ମିଳେ କି ନାହିଁ । ଏଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାତି ଶେଷ ହେଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ଧକାର ହଟାଇ ଏହି ପୃଥିବୀର ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ବତରେ ଅସ୍ତ ହୁଏ । ବନରାଜ, ଏଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଯିବା ସମ୍ଭବ, ତାହାପରେ ସୂର୍ୟହୀନ, ସୀମାହୀନ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯାହା ଆମେ ଜାଣିନାହିଁ । ତେଣୁ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି, ବୈଦେହୀ ଓ ରାବଣଙ୍କ ନିବାସ ଅନ୍ୱେଷଣ କରି, ଏଇ ସୂର୍ୟାସ୍ତ ପର୍ବତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚି, ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଫେରି ଆସ । ଏକ ମାସ ଅତିକ୍ରମ କରି ରହିଲେ ମୋ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ପଡିବ; ଏହି ସହିତ, ମୋ ପରାକ୍ରମୀ ଶ୍ୱଶୁର ମଧ୍ୟ ତୁମ ସହିତ ଚାଲିଯିବେ । ଏହି ସବୁ କଥା ତୁମେ ଶୁଣ; ଏହି ବଳଶାଳୀ ନର, ମୋ ଶ୍ୱଶୁର, ତୁମ ଶିକ୍ଷକ । ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଶୂର ଓ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ; ତାଙ୍କୁ ମାନ୍ୟ କରି, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ । ରାଜାଙ୍କ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ତେଜସ୍ୱି ରାନୀ ମିଳିଗଲେ, ଆମେ ଆମ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଛୁ । ଏହା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି କରିବା ଦରକାର ଥିଲେ, ସ୍ଥାନ, ସମୟ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭାବି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅ । ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏହି ସବୁ ଶବ୍ଦ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରିତ ଭାବେ ଶୁଣି, ସୁଷେଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବାନରମାନେ ବରୁଣଙ୍କ ସଂରକ୍ଷିତ ଏହି ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ । ଏହିପରେ ସୁଗ୍ରୀବ, ତାଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, ଶତବଳି ନାମକ ବୀର ବାନରଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ପଠାଇଲେ । ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ, ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ଉପକୃତି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଶତବଳିଙ୍କ ସହ ଏକ ଲକ୍ଷ ବନବାସୀ ବାନର ଓ ବିବିଧ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ । ସେମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଗର ହିମାଳୟ ପର୍ବତରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଅଞ୍ଚଳରେ ରାମଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଖୋଜ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ପାଇଲେ । ଯେତେବେଳେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେବ ଓ ଦଶରଥନନ୍ଦନଙ୍କ ପ୍ରିୟା ମିଳିଯିବେ, ତେବେ ଆମେ ଋଣମୁକ୍ତ ହେବୁ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟସିଧ୍ଧ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ହେବୁ । ବିରାଟ ଆତ୍ମା ବିଶିଷ୍ଟ ରାଘବ ଆମ ପ୍ରତି ଅପାର ଉପକୃତି କରିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ଉପକୃତି ଫେରାଇ ପାରିଲେ, ଆମର ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେବ । ଯଦି କାହାରୋ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ତାହାରୁ କିଛି ଉପକାର ମିଳିନଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହୁଏ—ଏଠି ଆମ ପୂର୍ବପକ୍ଷ ଉପକୃତି ଫେରାଇଲେ ତ ଅନ୍ତତଃ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ । ଏହି ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଧରି, ତୁମେ ଆମ ପ୍ରିୟ ଓ ଉପକୃତିକର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରୟାସ କର, ଯେଉଁଠାରେ ଜାନକୀ ଖୋଜି ପାଯିବେ । ରାମ, ଶତ୍ରୁନଗର ବିଜୟୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଓ ଆମର ପ୍ରିୟ । ତୁମେ ବିଭିନ୍ନ କଠିନ ଅଞ୍ଚଳ—ନଦୀ, ପର୍ବତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନ—ବୁଦ୍ଧି, ପ୍ରାକ୍ରମ ଓ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ଖୋଜିବାକୁ ହେବ । ମ୍ଲେଛ, ପୁଲିନ୍ଦ, ଶୂରସେନ, ପ୍ରସ୍ଥଳ, ଭାରତ, କୁରୁ, ମାଦ୍ରକ ଦେଶ ଖୋଜିବା ପରେ କାମ୍ବୋଜ, ଯବନ, ଶକ ନଗର ଓ ତାପରେ ଦରଦ ଓ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳ ଅନ୍ବେଷଣ କର । ଲୋଧ୍ର, ପଦ୍ମକ ଗଛ ଓ ଦେବଦାରୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ରାବଣ ଓ ବୈଦେହୀ ଖୋଜିବାକୁ ହେବ । ତାପରେ ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯେଉଁଥିରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି, ସୋମ ମୁନିର ଆଶ୍ରମ ଓ ବିଶାଳ କଳ ପର୍ବତକୁ ଯିବାକୁ ହେବ । ସେଠିର ଅନେକ ଗୁହା ଓ ଢାଳରେ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଖୋଜ । ତାପରେ ସୁନା ଶିଖର ଥିବା ପର୍ବତ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶୁଭ୍ର ଶିଖର ଥିବା ସୁଦର୍ଶନ ପର୍ବତକୁ ଯିବ । ଏହାପରେ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ନିବାସ ଦେବସାଖା ପର୍ବତ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଅଛି, ସେଠିର ଜଙ୍ଗଲ, ଝରଣା ଓ ଗୁହା ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖୋଜିବାକୁ ହେବ । ଏହା ପରେ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗ ଆକାଶ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପର୍ବତ, ନଦୀ, ଗଛ କିଛି ନାହିଁ, କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ନାହିଁ । ଏହି ଭୟାନକ ଶୂନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଦ୍ରୁତ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶୁଭ୍ର କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଯିବାକୁ ହେବ, ଯେଉଁଠାରେ ମନ ଅନନ୍ଦିତ ହେବ । ସେଠି କୁବେରଙ୍କ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ ମନ୍ଦିର ଅଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନିର୍ମିତ, ସୁନା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଓ ମେଘ ସମାନ ଶୁଭ୍ର । ସେଠି ଏକ ବିଶାଳ ହ୍ରଦ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ପଦ୍ମ, ନୀଳ କମଳ, ହଂସ ଓ କଦମ୍ବ ପକ୍ଷୀ ଓ ଦେବକନ୍ୟାମାନେ ଥାନ୍ତି । ସେଠି ବିଶ୍ୱପୂଜ୍ୟ, ଧନୀ, ଯକ୍ଷପତି ବୈଶ୍ରବଣ ତାଙ୍କ ଗୁହ୍ୟକ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ବିହାର କରନ୍ତି । ସେଠିର ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ଶିଖର ଓ ଗୁହାରେ ଉପରେ ଓ ତଳେ ରାବଣ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖୋଜ । ତାପରେ କ୍ରଞ୍ଚ ପର୍ବତରେ ପହଞ୍ଚି, ଏହାର ଗୁହା ଅତି ଦୁର୍ଗମ, ସାବଧାନିକ ଭାବରେ ପ୍ରବେଶ କର, କାରଣ ଏହାର ସଂସ୍ପର୍ଶ ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ । ସେଠି ଦେବତାମାନେ ଅନୁରୋଧ କରିଥିବା, ସୂର୍ୟସମ ତପୋଧନ ମହାର୍ଷିମାନେ ବସୁଛନ୍ତି । ଏହି କ୍ରଞ୍ଚ ପର୍ବତର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁହା, ଢାଳ, ଶିଖର, ଖାଦ୍ୟାନ୍ତ, ତଳଭାଗ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଖୋଜିବାକୁ ହେବ । ଏଠି ଅଛି ବୃକ୍ଷଶୂନ୍ୟ କାମ ପର୍ବତ ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ନିବାସ ମାନସ ସରୋବର, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବ, ପିଶାଚ କିମ୍ବା ଦାନବ ଯିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ଏହିପରି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜିବା ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପୂରଣ ହେବ ଓ ଉପକୃତି ରିଣ ମୁକ୍ତ ହେବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବ ।