ସୂର୍ୟଦେବଙ୍କ ଦୟାରୁ, ପୂର୍ବକାଳରେ ଏକ ଅତ୍ୟୁତ୍କୃଷ୍ଟ ପର୍ବତ ରାଜା ମେରୁ ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛନ୍ତି । ସୂର୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଦୟାଦାନ ଦେଇଥିଲେ—“ମୋର କୃପାରେ ତୁମ୍ପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ସମସ୍ତେ ଦିନ ଓ ରାତି ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ହେବେ ।” ଏହି ପର୍ବତରେ ବସୁଥିବା ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚାୟାରେ ଦେବମୟ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ହେବେ । ବିଶ୍ୱେଦେବ, ବସୁ, ମାରୁତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଯେତେବେଳେ ପଶ୍ଚିମ ଗୋଧୂଳିକୁ ଆସନ୍ତି, ସେମାନେ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ସୂର୍ୟ ଦ୍ରୁତଗତିରେ ଦଶ ହଜାର ଯୋଜନା ଦୂରୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ମେରୁର ଶିଖରକୁ ଅର୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପହଞ୍ଚିଯାନ୍ତି । ସେଠାରେ ସୂର୍ୟପ୍ରଭା ଦ୍ୱିପ୍ରଭା ଏକ ଦିବ୍ୟ ମହାମନ୍ଦିର ଅଛି, ଯାହା ବିଶ୍ବକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ । ଏହି ମହାଳ ବିଭିନ୍ନ ଗଛ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଏହିଠାରେ ନାଗପାଶଧାରୀ ମହାତ୍ମା ବରୁଣଙ୍କ ଅତି ଚମତ୍କାର ନିବାସ ଅଛି । ମେରୁ ପର୍ବତ ଓ ସୂର୍ୟାସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ଦଶଟି ତଣ୍ଡ ଥିବା ଏକ ମହାତାଳ ଗଛ ଅଛି, ଯାହା ସୁନାରେ ତିଆରି ଏବଂ ଅଦ୍ଭୁତ ମଞ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ । ସେଉଠାରେ ଥିବା ଦୂର୍ଗ, ଝିଲିକ ଏବଂ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ଖୋଜିବାକୁ କହାଯାଇଛି—ଏଠି ରାବଣ ଓ ବୈଦେହୀ ଅଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ଦେଖ । ଏଠାରେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ତପସ୍ଵି ଓ ସୂର୍ୟପ୍ରଭା ମେରୁସାବର୍ଣ୍ଣି ନାମକ ମୁନି ବସନ୍ତି, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ ମହାନ । ସେଠି ଯାଇ ବିନମ୍ର ଭାବରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ମୈଥିଲି ବିଷୟରେ ସୂତ୍ରଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ ମେରୁସାବର୍ଣ୍ଣିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି । ଏଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିଁ ସୂର୍ୟ ରାତିର ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରି, ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରର ସୀମାନ୍ତରେ ପର୍ବତ ଉପରେ ଅସ୍ତମିତ ହୁଏ । ଏଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାନବ ଯିବା ସମ୍ଭବ, ଏହା ପରେ ସୂର୍ୟହୀନ ଏବଂ ଅସୀମ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯାହା ଅଜଣା । ଏଠିଠାରେ ବୈଦେହୀ ଓ ରାବଣଙ୍କ ନିବାସ ଖୋଜି ଏହି ପଶ୍ଚିମ ପର୍ବତରେ ପହଞ୍ଚି, ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଫେରି ଆସିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି । ଏକ ମାସ ଅତିକ୍ରମ କରି ରୁହିଲେ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯିବ; ଏହି କଥା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଣିବାକୁ କହାଯାଇଛି, ଏବଂ ସେଠି ସୁଷେଣଙ୍କୁ ଗୁରୁ ଭାବେ ମାନି ଚାଲିବା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି । ସମସ୍ତ ବନରାଜି ଶୂରବୀର ଓ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ; ଏହିପରି ସୁଷେଣଙ୍କୁ ମାନଦଣ୍ଡ କରି, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ଖୋଜିବାକୁ କହାଯାଇଛି । ରାଜା ଦୀପ୍ତିମାନ ରାମଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଖୋଜି ପାଇଲେ ଆମ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେବ । ଏହା ଛଡ଼ା କୌଣସି ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ ହେବା ଦରକାର କି ନାହିଁ, ଅବସ୍ଥା, ସମୟ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭାବି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅ । ତାପରେ ସୁଷେଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବନରାଜିମାନେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଶୁଭ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ବରୁଣଙ୍କ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ । ଏହିପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କର ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, ଶୂରବୀର ବନରାଜି ଶତବଳିଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ପଠାଇଲେ । ସୂଗ୍ରୀବ, ସମସ୍ତ ବନରାଜିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ଓ ସବୁ ଜାଣିଥିବା ରାଜା, ନିଜ ଓ ରାମଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ । ଶତବଳି, ଏକ ଲକ୍ଷ ଅଟବୀବାସୀ ବନରାଜି ଓ ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ସେମାନେ ଚାରିପାଖ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗ, ହିମାଳୟ ପର୍ବତରେ ରାମଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଆଦେଶ ପାଇଲେ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେଲେ, ଦଶରଥପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟା ମିଳିଗଲେ, ଆମେ ଋଣମୁକ୍ତ ହେବା ସହିତ, ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟସାଧକ ହେବା । ରାଘବଙ୍କ ଉପକାର ଅପାର; ତାଙ୍କ ଋଣ ଶୋଧିଲେ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେବ । ଯଦି କେହି ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ତେବେ ସେ ତାଙ୍କୁ କିଛି ଉପକାର କରିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହୁଏ; ଏଉଁ ରାଘବଙ୍କ ଉପକାର ଶୋଧିବା ଆମ ପ୍ରଥମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ । ଏହି ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଧରି, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଆମ ପ୍ରିୟ ଓ ଉପକୃତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଜାନକୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କର । ରାମ, ଶତ୍ରୁନିଗ୍ରାହକ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଓ ଆମର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ । ତୁମେ ଜ୍ଞାନ, ଶୂରତା ଓ ଉପାୟରେ ନିପୁଣ ହୋଇ, ପ୍ରବଳ ନଦୀ ଓ ପର୍ବତମାଳା ଅଞ୍ଚଳରେ ଖୋଜିବାକୁ କହାଯାଇଛି । ତୁମେ ମ୍ଲେଚ୍ଛ, ପୁଲିନ୍ଦ, ଶୂରସେନ, ପ୍ରସ୍ଥଳ, ଭାରତ, କୁରୁ, ମାଦ୍ରକ ଦେଶ ଖୋଜ, କାମ୍ବୋଜ, ଯବନ, ଶକନଗର ଏବଂ ତାପରେ ଦରଦ ଓ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳ ଖୋଜିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି । ଲୋଧ୍ର, ପଦ୍ମକ ଓ ଦେବଦାରୁ ଅଟବୀରେ ରାବଣ ଓ ବୈଦେହୀଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ତଦନ୍ତ କର । ପରେ ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯାଉଥିବା ସୋମ ଆଶ୍ରମ ପହଞ୍ଚ, ତାପରେ କଳା ପର୍ବତକୁ ଯାଅ । ସେଠିର ଅନେକ ଗୁହା ଓ ଶିଖରରେ ରାମଙ୍କ ନିର୍ଦୋଷ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଖୋଜ । ଏହି ମହାସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଖରୀ ପର୍ବତ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସୁଦର୍ଶନ ପର୍ବତକୁ ଯାଅ । ତାପରେ ଦେବସାଖା ପର୍ବତ ଆସିବ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ପକ୍ଷୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଅଛି । ସେଠିର ଅଟବୀ, ଝରଣା ଓ ଗୁହାରେ ବି ରାବଣ ସହିତ ବୈଦେହୀ ଖୋଜ । ଏହା ପରେ ଏକ ଶତ ଯୋଜନା ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗ ଅସ୍ଥିତି ଅଞ୍ଚଳ ଆସିବ, ଯେଉଁଠି ପର୍ବତ, ନଦୀ, ଗଛ କିଛି ନାହିଁ, ଏବଂ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ । ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ, ବନରାଜିମାନେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ ।