ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟର ରଙ୍ଗରେ ଚାରିପାଖରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିବା ସେଇ ପ୍ରଦେଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ତିଆରି ଫୁଲ ଲଗା ଗଛମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ସେଠାରେ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି ପର୍ବତମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜା ମେରୁ, ଯିଏ ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ଦୟାମୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଏକ ବର ପାଇଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେରୁଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, “ମୋର କୃପାରେ ତୁମ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ସମସ୍ତେ ଦିନ ଓ ରାତି ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ହେଇଯିବେ।” ଏହିପରି, ଯେଉଁ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଦାନବମାନେ ମେରୁ ପର୍ବତରେ ବସବାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରୂପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ହେଇଯିବେ। ବିଶ୍ୱେଦେବ, ବସୁ, ମାରୁତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ପଶ୍ଚିମ ଗୋଧୂଳି ସମୟରେ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଆସନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦଶ ହଜାର ଯୋଜନା ଦୂର ଏହି ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗକୁ ଅତି ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିଯାନ୍ତି। ସେଠାର ଶୀର୍ଷରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମହାପ୍ରାସାଦ ଅଛି, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ଅନେକ ମହଳ ଦ୍ୱାରା ଭରିଆ। ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ମହାତ୍ମା ବରୁଣଙ୍କର ନିବାସ, ଯିଏ ପାଶଧାରୀ। ମେରୁ ପର୍ବତ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସ୍ଥଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ତାଳ ଗଛ ଅଛି, ଦଶଟି ତଣ୍ଡ ଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ତିଆରି, ଚମତ୍କାର ମଞ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଏହି କୋଟ, ହ୍ରଦ ଓ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରାବଣ ଓ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଏଠାଏଠି ଖୋଜିବାକୁ ହେବ। ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି ଧର୍ମଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା ସମାନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମେରୁସାବର୍ଣ୍ଣି ମହାମୁନି। ସମସ୍ତେ ମେରୁସାବର୍ଣ୍ଣିଙ୍କୁ ମାଥା ନମାଇ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବୈଦେହୀ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଉଚିତ। ଏଠା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାତ୍ରି ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରି, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱର ସୀମାନ୍ତରେ ଥିବା ପର୍ବତ ଉପରେ ଅସ୍ତ ହୁଏ। ଏଠା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ୍ଦ୍ରମୁଖ୍ୟ ବନରାଜୀମାନେ ଯିବା ସମ୍ଭବ; ଏହାପରେ ଅନ୍ଧକାର ଓ ଅସୀମ, ଏହା ବିଷୟରେ କିଛି ଜଣା ନାହିଁ। ବୈଦେହୀ ଓ ରାବଣଙ୍କ ନିବାସ ଜଣାପଡ଼ିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଫିରିବାକୁ ହେବ। ଏକ ମାସ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଦଣ୍ଡ ଦେବି; ତୁମ ସହିତ ମୋର ପ୍ରବଳ ଶ୍ୱଶୁର ମଧ୍ୟ ବିଦାୟ ନେବେ। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବନରାଜୀମାନେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ; ଏହି ପ୍ରବଳ ବାହୁଶାଳୀ ମନ୍ୟ ତୁମର ଅଧ୍ୟାପକ, ମୋର ଶ୍ୱଶୁର। ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଶୂର ଓ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ଆଦର୍ଶ ବନାଇ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ। ରାଜାଙ୍କ ଅପାର ତେଜସ୍ୱି ରାଣୀ ମିଳିଗଲେ, ଆମେ ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଛୁ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କିଛି କରିବାକୁ ହେଲେ, ସମୟ, ସ୍ଥାନ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭାବି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅ। ଏପରେ ସୁଷେଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବନରାଜୀମାନେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣି, ମହାବଳୀ ବରୁଣଙ୍କ ସୁରକ୍ଷିତ ଦିଗକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏଠି ପରେ, କିଶ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଏକଚାଳିଶ ଅଧ୍ୟାୟ ମଧୁର କଥା ଶୁଣ। ଏହିପରି, ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ, ଶୂର ବନରାଜୀ ଶତବଳୀଙ୍କୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ପଠାଇଲେ। ସମସ୍ତ ବନରାଜୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଓ ସମସ୍ତକୁ ଜଣା, ରାଜା ସେ ସମୟରେ ନିଜ ଓ ରାମଙ୍କ ଉପକୃତି ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ କଥା କହିଲେ। ତୁମପରି ଏକ ଲକ୍ଷ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ବନରାଜୀ ଓ ବୈବସ୍ୱତଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମିଶି ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ରାମଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଣୀକୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଉତ୍ତର ଦିଗ, ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତଦନ୍ତ କର। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେଲେ ଓ ଦଶରଥପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟା ମିଳିଲେ, ଆମେ ଋଣମୁକ୍ତ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟସାଧକ ହେବୁ। ମହାତ୍ମା ରାଘବ ଆମ ପ୍ରତି ବଡ଼ ଉପକାର କରିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଋଣ ଶୋଧିଲେ ଆମ ଜୀବନ ସାର୍ଥକ ହେବ। ଯଦି ଏକ ଅନୁଗ୍ରହକୁ ସାକାର କରାଯାଏ, ଯାହା ଆଗରୁ କିଛି ଉପକାର କରିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହା ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ କରେ—ଏଉଁ ଉପକାରୀଙ୍କ ଉପକାର ଫେରାଇଲେ ତ ଅଧିକ। ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ମନେ ରଖି, ତୁମେ ଯେଉଁମାନେ ଆମ ପ୍ରିୟ ଓ ଉପକୃତି ଚାହୁଁଛ, ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କର, ଯାହାରେ ଜାନକୀ ମିଳିପାରିବେ। ଶତ୍ରୁନଗର ବିଜେତା ରାମ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଓ ଆମର ଦୀର୍ଘ ମିତ୍ର। ଏହି ଅତି କଠିନ ପ୍ରଦେଶ—ନଦୀ, ପର୍ବତ ଶ୍ରେଣୀ—ବୁଦ୍ଧି, ଶୂରତା ଓ ସମ୍ପଦ ଦ୍ୱାରା ତଦନ୍ତ କରିବାକୁ ହେବ। ମ୍ଲେଚ୍ଛ, ପୁଲିନ୍ଦ, ଶୂରସେନ, ପ୍ରସ୍ଥଲ, ଭାରତ, କୁରୁ, ମଦ୍ରକ ଦେଶ ଖୋଜ; କାମ୍ବୋଜ, ଯବନ, ଶକନଗର, ତାପରେ ଦରଦ ଓ ହିମାଳୟ ତଦନ୍ତ କର। ଲୋଧ୍ର, ପଦ୍ମକ ଓ ଦେବଦାର ଜଙ୍ଗଲରେ ରାବଣ ଓ ବୈଦେହୀକୁ ସମସ୍ତଠାରେ ଖୋଜ। ପରେ ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ସୋମ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଅ, ତାପରେ ବଡ଼ ପର୍ବତ କାଳାକୁ ଯାଅ। ସେଠାର ଉପତ୍ୟକା ଓ ଗୁହାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରାମଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ରାଣୀକୁ ଖୋଜ। ସେଇ ପର୍ବତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଖର ଥିବା ବଡ଼ ପର୍ବତକୁ ଯାଅ, ତାପରେ ସୁଦର୍ଶନ ପର୍ବତକୁ ଯାଅ। ପରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଥିବା ଦେବସଖ ପର୍ବତକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ ଓ ଗଛ ଅଛି। ସେଠାର ଉଦ୍ୟାନ, ଝରଣା ଓ ଗୁହାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରାବଣ ଓ ବୈଦେହୀକୁ ସମସ୍ତଠାରେ ଖୋଜିବାକୁ ହେବ। ଏହିପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଦୃଢ଼ତା ଓ ଆଶାରେ ଭରିଆ ବନରାଜୀମାନେ ନିଜ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରଣ କରି, ରାମଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ଫେରାଇବା ପାଇଁ ଓ ଜାନକୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଦିଗ୍ବିଜୟରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।