ସୁଗ୍ରୀବ ମହାବଳୀ ବାନରମାନୋଁକୁ ଏହିପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ—"ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ଯେଉଁଠି ଚାହିଁବାକୁ ଚାହିଲେ ତାହାର ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବା, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଶୀଘ୍ର ତଲାଶ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସମୁଦ୍ରର କିନାରାରେ ସୁନାର ଚଟାଣ ଅଛି, ଯାହାର ଲମ୍ବ ଶତ ଯୋଜନା। ତୁମେମାନେ ପରିୟାତ୍ର ନାମକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶ୍ୟ ସୀମାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେଠାରେ ଦୃତଗତି ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର ଚବିଶି କୋଟି ସଂଖ୍ୟା ଦେଖିବ। ସେଠାରେ ଅଗ୍ନିସ୍ନାନ ଭଳି ଦେଖାଯିବା, କ୍ରୂର ଓ ରୂପ ବଦଳାଇପାରୁଥିବା ସେଇ ଗଣ୍ଡର୍ବମାନେ ରହନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ କେବେ ନିକଟ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ସେଠାରୁ କୌଣସି ଫଳ ଓ ମୂଳ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କାରଣ, ସେମାନେ ଅତିବଳଶାଳୀ ଓ ଦୁଷ୍ପ୍ରତିକ୍ଷେପ, ସେମାନେ ସେଠାର ଫଳ ଓ ମୂଳ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ତଥାପି, ଏଠି ଉଦ୍ୟମ କରି, ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଦରକାର; କାରଣ, ବାନରମାନେ ଯଦି ନିଜ ଧର୍ମ ପାଳନ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେଗଣ୍ଡର୍ବମାନଙ୍କର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ। ତାପରେ, ଏଠାରେ ବଜ୍ରନାମକ ଏକ ବିଶାଳ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ବୈଦୂର୍ୟ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, ହୀରା ଭଳି ଆକୃତି ଓ ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଆବୃତ। ସେଠି ଏକ ଶତ ଯୋଜନା ପରିମାଣର ମହାନ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି; ସେଠିର ଗୁହାଗୁଡ଼ିକୁ ସାବଧାନିକ ଭାବେ ଖୋଜିବା ଦରକାର। ସମୁଦ୍ରର ଚତୁର୍ଥାଂଶରେ ଚକ୍ରବାନ୍ ନାମକ ଏକ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଏକ ହଜାର କିଳିର ଚକ୍ର ତିଆରି କରିଥିଲେ। ସେଠି, ପଞ୍ଚଜନ ଓ ହୟଗ୍ରୀବ ଦାନବଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରି, ପରମପୁରୁଷ ଚକ୍ର ଓ ଶଂଖ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ପାହାଡ଼ର ମନୋହର ଶୃଙ୍ଗ ଓ ବିଶାଳ ଗୁହାଗୁଡ଼ିକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଖୋଜିବା ଦରକାର, ଯେଉଁଠି ରାବଣ ସୀତା ସହିତ ଲୁଚିଥିବା ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ଏଠାରୁ ଚଉଷଠି (୬୪) ଯୋଜନା ଦୂରେ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ବରାହ ଅଛି, ଯାହା ସୁନାର ଶିଖର ଓ ବିଶାଳ ଆକୃତିର, ଏହା ବରୁଣଙ୍କ ଅଧିନରେ ଅଛି। ସେଠି ପ୍ରାଜ୍ୟୋତିଷ ନାମକ ସୁନାର ସହର ଅଛି, ଯେଉଁଠି ଦୁଷ୍ଟ ନରକ ଦାନବ ବସିଥାଏ। ଏହି ପାହାଡ଼ର ମନୋହର ଶୃଙ୍ଗ ଓ ବିଶାଳ ଗୁହାଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜିବା ଦରକାର, ଯେଉଁଠି ରାବଣ ସୀତା ସହିତ ଲୁଚିଥିବା ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ଏହି ସୁନାର ଅନ୍ତଃପାତ ଦେଖାଯିବା ବଡ଼ ପାହାଡ଼କୁ ଟପି ଯିବା ପରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁନାର ଏକ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାଁଠାରୁ ଅନେକ ଝରଣା ବହିଯାଏ। ସେଠି ହାତୀ, ବନ୍ଦର, ସିଂହ ଓ ବାଘ ଚାରିପଟେ ଗର୍ଜନ କରି ନିଜ ଶବ୍ଦରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ଦେବେଶ୍ୱର ଇନ୍ଦ୍ର, ଯିଏ ବୃତ୍ର ନିହନ କରିଥିଲେ, ସେଉଁଠି ଦେବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ; ଏହି ପାହାଡ଼କୁ ମେଘ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ। ଏହି ମହାପାହାଡ଼କୁ ଟପି ଯିଲେ, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରକ୍ଷାଧୀନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚଉଷଠି ହଜାର ସୁନାର ପାହାଡ଼ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ସେମାନେ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଙ୍ଗରେ ଚମକୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସୁନାର ଫୁଲର ଗଛରେ ଶୋଭିତ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମେରୁ ରାଜା ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯିଏ ପୂର୍ବେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଥିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ: "ମୋ ଦୟାରେ ତୁମ୍ଵପରି ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦିନ ଓ ରାତି ସୁନାର ଭଳି ଚମକିବେ।" ଏହି ପାହାଡ଼ରେ ଥିବା ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଦାନବମାନେ ସୁନା ରୂପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ହୋଇଥାନ୍ତି। ବିଶ୍ୱଦେବ, ବସୁ, ମାରୁତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବମାନେ ପଶ୍ଚିମ ସାନ୍ଧ୍ୟାରେ ମେରୁ ପାହାଡ଼କୁ ଆସନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦଶ ହଜାର ଯୋଜନା ବ୍ୟାପୀ ଏହି ପାହାଡ଼ର ଶିଖରକୁ ଅର୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି। ଏହି ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ କୃତ ଦିବ୍ୟ ମହାନ ମନ୍ଦିର ଅଛି, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଅନେକ ଅଟାଲିକାରେ ଭରିଆ। ଏଠି ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ପକ୍ଷୀରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଏଠି ବଡ଼ ଆତ୍ମା ବରୁଣଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବାସ ଅଛି, ଯିଏ ପାଶ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ମେରୁ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ଦଶ ଟାଣ୍ଡା ଥିବା ଏକ ବଡ଼ ତାଳ ଗଛ ଅଛି, ଯାହା ସୁନାର ତିଆରି ଓ ମନୋହର ମଞ୍ଚରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗ, ହ୍ରଦ ଓ ନଦୀରେ ରାବଣ ସୀତା ସହିତ ଲୁଚିଥିବା ସମ୍ଭାବନା ଅଛି, ତେଣୁ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ସେଠି ତଲାଶ କରିବା ଦରକାର। ଏଠି ମେରୁସାବର୍ଣ୍ଣି ନାମକ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଏବଂ ତପସ୍ୱୀ ଋଷି ବସନ୍ତି, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମାନ ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ତୁମେମାନେ ମେରୁସାବର୍ଣ୍ଣିଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ଭବ୍ୟତା ସହିତ ସୀତା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଦରକାର। ଏଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାତି ଶେଷ ହେଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାର ହଟାଇ, ଜୀବ ଲୋକର ସୀମାରେ ଥିବା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଅସ୍ତମିତ ହୁଏ। ଏଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେମାନେ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ; ଏହାଠାରୁ ଆଗକୁ, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ ଓ ଅସୀମ ଅଞ୍ଚଳ, ସେଠି ଆମେ କିଛି ଜାଣିନାହିଁ। ତୁମେମାନେ ସୀତା ଓ ରାବଣଙ୍କ ନିବାସ ନିଶ୍ଚିତ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପାହାଡ଼ ପହଞ୍ଚି, ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଫେରିଆସିବା ଦରକାର। ଏକ ମାସ ଠାରୁ ଅଧିକ ରୁହିଲେ, ମୋର ଶାସ୍ତି ହେବ; ଏହିଠି ସହିତ ମୋର ପିତୃଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ଯିବେ। ଏସବୁ ତୁମେ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ଶୁଣିବା; ଏହି ମହାବଳ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତୁମେମାନେଙ୍କ ଅଧ୍ୟାପକ ଓ ମୋର ପିତୃଶ୍ୱର। ଏବଂ ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୂର ଓ ବିଶ୍ୱସ୍ତ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ମାନ୍ୟ କରି, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ। ରାଜାଙ୍କ ଅପରିମିତ ତେଜସ୍ବିନୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମିଳିଗଲେ, ଆମେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବା। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଉ କିଛି ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଥାଏ କି ନାହିଁ, ତାହା ସ୍ଥାନ, କାଳ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ବିଚାର କରିବା।" ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏହି ସାବଧାନ ବାକ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଶୁଣି, ସୁଷେଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବାନରମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଣାମ କରି, ବରୁଣଙ୍କ ରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରି ଗୌରବମୟ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡର ତେରେଶ୍ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।