ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ବାନର ସେନାଙ୍କୁ ଏହିପରି ଉତ୍ସାହ ଦେଇ କହିଲେ, "ଯିଏ ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଫେରିଆସି 'ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଛି' ବୋଲି ଖବର ଦେବେ, ସେ ମୋ ପରି ଧନ-ସମ୍ପଦ ଓ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବେ, ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବେ। ସେ ମୋ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ, ମୋ ଜୀବନଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ; ଯଦି ସେ କିଛି ଅପରାଧ କରିଥାଏ ମଧ୍ୟ, ସେ ମୋ ପରିବାରର ଅଂଶ ହେବେ। ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ପରାକ୍ରମର ଧାରକ, ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଛ, ଅସୀମ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ; ଏବେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇ ମନୁଷ୍ୟରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ସୀତାଙ୍କ ଖୋଜ ଆରମ୍ଭ କର।" ଏହାପରେ ସୁନ୍ଦର ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡର ବିରାଟ ଚୁଆନ୍ଚଳିଶି ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏଠି ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ବାନର ସେନାକୁ ଦିଗ୍ବିଭାଗ କରି ପଠାଇଥିଲେ। ସେ ପ୍ରଥମେ ମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ବାନର ସୁଷେଣଙ୍କୁ ଡାକି, ତାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଲେ। ସୁଷେଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କ ପାଲିତ ବଡ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ତାଙ୍କ ସ୍ୱଶ୍ରୁ ତାରାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ଏହାପରେ ସେ ମହାତ୍ମା ମୁନିପୁତ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ପ୍ରଭାଶାଳୀ ବାନର ମାରୀଚଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କ ସଂଘକୁ କଥା କହିଲେ। ମାରୀଚଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ—ମାରୀଚ, ଅର୍ଚ୍ଚିର୍ମାଲ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୂରବନ୍ଦୁମାନେ—ଏମିତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ, ଗରୁଡ଼ ସମ ଦୀପ୍ତି ଥିଲା। ସୁଗ୍ରୀବ ଏହି ସମସ୍ତ ବନ୍ଦୁମାନେଂକୁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଲେ। ସୁଷେଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦୁଇ ଲକ୍ଷ ପ୍ରମୁଖ ବାନର ଏହି ଦିଗକୁ ପଠାଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ସେମାନେ ସୌରାଷ୍ଟ୍ର, ବାହ୍ଲିକ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଚିତ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବେ। ସେମାନେ ଉତ୍ତମ ଏବଂ ମନୋହର ଭୂମି, ପ୍ରାଚୀନ ନଗରଗୁଡ଼ିକ, ଘନ ପୁମ୍ନାଗ ଜଙ୍ଗଲ, କୁକ୍ଷି, ବକୁଳ ଓ ଉଦ୍ଦାଳକ ଗଛ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳ ଖୋଜିବେ। ଏହିପରି ହିଁ, କେତେ ବନ୍ଦୁମାନେ ପଣ୍ଡନ୍ନାଗ ଝାଡ଼, ଉଲ୍ଲାସିତ ନଦୀ, ଶୀତଳ ଓ ଶୁଭ ଜଳ ଭରିଥିବା ନଦୀ ଓ ଅଞ୍ଚଳ ଖୋଜିବେ। ତାପରେ ତାପସମାନେ ରହୁଥିବା ଅରଣ୍ୟ, ବନ୍ଧୁମାନେ ଚଢ଼ିପାରିବା ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼ ଓ ଅପାର ମୃଦାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଖୋଜିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ଉଚ୍ଚ ଓ ଶୀତଳ ପାଥର ଅଛି। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ଏହି ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼ ଓ ଅଞ୍ଚଳ ଖୋଜି ଶେଷ କଲେ, ବାନରମାନେ ପଶ୍ଚିମ ସାଗରକୁ ପହଞ୍ଚିବେ। ସେଠାରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ତିମି, ମଗର ଭରିଥିବା ଜଳ, କେତେ ଦୁର୍ଗମ ପଣ୍ଡନ୍ନାଗ ଝାଡ଼, ଘନ ତାମାଳ ଓ ନାରିକେଳ ଉପବନ ଦେଖିବେ। ସେଠାରେ ସୀତା ଓ ରାବଣଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ଖୋଜିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିବେ। ସମୁଦ୍ର ତଟ ଉପରେ ଥିବା ପାହାଡ଼, ଅରଣ୍ୟ, ମୁରବିପଟ୍ଟନ ଓ ଜଟାପୁର ନଗର ଖୋଜିବେ। ଏହିପରି ଅବନ୍ତି, ଅଙ୍ଗଲେପ, ଚିହ୍ନିତ ନହୋଇଥିବା ଅରଣ୍ୟ, ଏବଂ ବିଶାଳ ରାଜ୍ୟ ଓ ନଗରଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଖୋଜିବେ। ସିନ୍ଧୁ ଓ ସାଗର ସଂଗମରେ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ସୋମଗିରି ଅଛି, ଯାହାର ଶତଶୀର୍ଷ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଅଛି। ଏହି ପାହାଡ଼ର ସୁନ୍ଦର ଶିଖର ଉପରେ ପଖିର ସିଂହମାନେ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ତିମି, ମାଛ ଓ ହାତୀ ନେଇ ଘଂସ ତିଆରି କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଉପରେ ଗର୍ବିତ ଓ ତୃପ୍ତ ହାତୀମାନେ ବସନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଗଜ୍ଜନ ମେଘର ଗୁଞ୍ଜନ ସମ। ଏହି ବିଶାଳ ଜଳ ଭରିଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ସେମାନେ ଚାଲିଉଠନ୍ତି, ଏଠାରେ ସୁନାର ପ୍ରବାଳ ଅଛି ଯାହା ଏକଶେ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା। ପରିୟାତ୍ର ପରିସୀମା ଯାଏଁ ଦୁର୍ଗମ ସୀମା ପହଞ୍ଚିଲେ, ବାନରମାନେ ଏଠାରେ ଚବିଶି କୋଟି ଦ୍ରୁତ ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କୁ ଦେଖିବେ। ସେମାନେ ଦାହକ ଅଗ୍ନି ସମ, ରୂପ ବଦଳାଇପାରିଥିବା ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀ, ସବୁଠାରେ ଅଗ୍ନି ଶିଖା ସମ ଚମକୁଥିବା। ବାନରମାନେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ଏଠାରୁ କୌଣସି ଫଳ ନେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କାରଣ, ସେମାନେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୁର୍ଜୟ; ସେମାନେ ଏଠାର ମୂଳ ଓ ଫଳ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ତଥାପି, ଏଠାରେ ଉଦ୍ୟମ କରି, ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଦରକାର; ବାନରମାନେ ନିଜ ଧର୍ମ ଅନୁସରିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଭଜ୍ର ଅଛି, ଯାହା ବୈଦୂର୍ୟ ସମ ଦେଖାଯାଏ, ହୀରା ସଦୃଶ ଆକୃତି, ବିଭିନ୍ନ ବୃକ୍ଷ ଓ ଲତା ରେ ଆବୃତ। ଏଠାରେ ସୁନ୍ଦର ଅଞ୍ଚଳ ଏକଶେ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଗୁହା ଭଲଭାବେ ଖୋଜିବା ଦରକାର। ସାଗରର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚକ୍ରବାନ୍ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଏକ ହଜାର କିରଣ ଥିବା ଚକ୍ର ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ଦାନବ ପଞ୍ଚଜନ ଓ ହୟଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ବଧ କରି, ପରମେଶ୍ୱର ଚକ୍ର ଓ ଶଂଖ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ପାହାଡ଼ର ସୁନ୍ଦର ଶିଖର ଓ ବିଶାଳ ଗୁହାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ରାବଣ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏଠାରୁ ଚଉଷଠି ଯୋଜନ ଦୂରେ ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଭାରାହ ଅଛି, ଯାହାର ସୁନାର ଶିଖର, ବିଶାଳ ଓ ଭିତରେ ବରୁଣଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ। ଏଠାରେ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ୟୋତିଷ ନାମକ ସୁନାର ନଗର ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ ନରକ ବସିଥାଏ। ଏହି ପାହାଡ଼ର ସୁନ୍ଦର ଶିଖର ଓ ବିଶାଳ ଗୁହାରେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ରାବଣ ସହିତ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ ଅତିକ୍ରମ କଲେ, ଏକ ସୁନାର ଭିତର ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ପୂରା ସୁନାର, ଅସଂଖ୍ୟ ଝରଣା ତାହାଠାରୁ ବହୁଛି। ସେଠାରେ ହାତୀ, ବନ୍ଦର, ସିଂହ ଓ ବାଘ ଚାରିପାଖରେ ଗଜ୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଧ୍ୱନିରେ ଆନନ୍ଦିତ। ଏହି ପାହାଡ଼ରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା, ବୃତ୍ରସୁଦନ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରାଯାଇଥିଲା; ଏହି ପାହାଡ଼କୁ ମେଘ ପାହାଡ଼ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ ଅତିକ୍ରମ କଲେ, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ରହିଥିବା ଷଷ୍ଠି ହଜାର ସୁନାର ପାହାଡ଼ ଦେଖିବେ। ଏଭଳି ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ବାନର ସେନାକୁ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଖୋଜ ଆଦେଶ ଦେଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଉତ୍ସାହ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସୀତାଙ୍କ ଖୋଜରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।