ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ, ବାନରମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଯିବେ, ସେଠାରେ ପ୍ରଥମେ ସୂର୍ୟପ୍ରଭା ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିବେ। ସେ ଦୟାମୟ ଓ ଦୀନବନ୍ଧୁ ଚେତନାର ଅନୁମତି ପାଇଁ, ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ, ବଡ଼ ମାଛ ଓ ଘୋଂଟିବା ତାମ୍ରପର୍ଣୀ ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବେ। ଏହି ନଦୀରେ ଅନେକ ଦ୍ବୀପ ଲୁଚାଇ ଅଛି, ଚନ୍ଦନବନରେ ଶୋଭିତ। ଏହି ନଦୀ, ଯେପରି ଏକ ସୁନ୍ଦରୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଛନ୍ତି, ସେପରି ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଯାଉଛି। ଏହା ପରେ ତୁମେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ବାର ଦେଖିବେ, ଯେଉଁଥିରେ ମୁକ୍ତା ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଲାଗିଛି। ସେହି ଦ୍ବାର ପାଣ୍ଡ୍ୟମାନେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ତୁମେ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିବ। ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ଆସି, ତୁମେ ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିଷୟରେ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରିବେ। ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିର୍ମିତ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଅଛି, ଏହା ଅନେକ ପ୍ରକାର ଶିଖରରେ ଶୋଭିତ। ସେଉଁଠାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ଏକ ଦ୍ବୀପ ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ପାହାଡ଼ ଓ ଲତା ଅଛି। ଏହି ଦ୍ବୀପ ଦେବତା, ଋଷି, ଯକ୍ଷ, ଅପ୍ସରା, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଛି, ଏହି ଦ୍ବୀପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ। ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସହସ୍ରଚକ୍ଷୁ ଦେବ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବ ଅବସରରେ ଆସନ୍ତି। ସେଠାରୁ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ଏକ ବଡ଼ ଦ୍ବୀପ ଅଛି, ଯାହା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପହଞ୍ଚି ପାରନ୍ତିନାହିଁ, ଏବଂ ଏହା ତିବ୍ର ତେଜରେ ଜ୍ୱଳିତ। ସେଠାରେ ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରୟାସରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ପଡ଼ିବ, କାରଣ ସେଠା ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ତେଜକୁ ମାନି ନେଉଛି, ସେଠାରେ ବସିଛି। ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଖ୍ୟାତିନାମା ରାକ୍ଷସୀ ଅଙ୍ଗାରକା ବସିଛି, ଯିଏ ଛାୟାକୁ ଧରି ଖାଇଯାଏ। ଏପରି ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ ଦୂର କରି, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ହେବ। ଏହିଠାରୁ ଆଉ ଏକ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପୁଷ୍ପିତକ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ବସନ୍ତି। ଏହି ପାହାଡ଼ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କିରଣର ମତେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ଆଲିଙ୍ଗିତ ହୋଇଛି, ଏହାର ବିଶାଳ ଶିଖର ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଯାଉଛି। ଏହି ପର୍ବତର ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଖର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଏବଂ ଏକ ଧଳା ରୌପ୍ୟ ଶିଖର ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ଅକୃତଜ୍ଞ, କ୍ରୂର କିମ୍ବା ଅନିଷ୍ଠାବାନ୍ଧବ ଏହାକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତିନାହିଁ। ଏହି ପର୍ବତକୁ ଶିର ନମାଇ, ବାନରମାନେ ଏଠାରେ ଖୋଜିବେ। ଏହାପରେ ଭୟାନକ ସୂର୍ୟବାନ୍ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହାର ପଥ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଯୋଜନ ଦୂର, ଏବଂ ଏହା ପରେ ବୈଦ୍ୟୁତ ପର୍ବତ ଅଛି। ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଇଥିବା ବୃକ୍ଷ ଅଛି, ସଦା ଆନନ୍ଦଦାୟକ। ଏଠାରେ ଉତ୍ତମ ମୂଳ ଓ ଫଳ ସେବନ କର, ଉତ୍ତମ ମଧୁ ପିଉ, ଏବଂ ପରେ ଚାଲିଯାଅ, ବାନରମାନେ। ସେଠାରେ ଚକ୍ଷୁ ଓ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା କୁଞ୍ଜର ପର୍ବତ ଅଛି। ଏଠାରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିବାସ ଅଛି, ଯାହା ଦଶ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଏକ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା। ଏଠାରେ ଦିବ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ଦିର ଅଛି, ଅନେକ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ଏଠାରେ ଭୋଗବତୀ ନାମକ ନଗର ଅଛି, ଯାହା ସର୍ପମାନଙ୍କ ନିବାସସ୍ଥଳୀ। ଏହି ସହରର ବିସ୍ତୃତ ରାସ୍ତା ଚାରିପାଖରେ ଭୟାନକ ସର୍ପମାନେ ରକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଦନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ବିଷ ଘାତକ। ଏଠାରେ ଭୟାନକ ସର୍ପରାଜ ବାସୁକି ବସନ୍ତି। ସେଠାରୁ ବାହାରି, ଏହି ଭୋଗବତୀ ସହରକୁ ମଧ୍ୟ ଖୋଜିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହା ଆସପାସ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯେଉଁମାନେ ବସିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ତା'ପରେ ବୃଷଭ ନାମକ ମହାପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିରେ ତିଆରି, ଗୋଶୀର୍ଷକ, ପଦ୍ମକ, ହରିଶ୍ୟାମ ଓ ଚନ୍ଦନ ଗଛରେ ଶୋଭିତ। ଏଠାରେ ରୋହିତାସ୍ ନାମକ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏହି ଭୟାନକ ଅଟବୀକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ପାଞ୍ଚ ଗନ୍ଧର୍ବ ପ୍ରଧାନ, ଶୈଳୂଷ, ଗ୍ରାମଣୀ, ଶିକ୍ଷ, ଶୁକ ଓ ବଭ୍ରୁ ରହନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ। ପୃଥିବୀର ସୀମାରେ, ସେଠି ଅଜୟ ଏହି ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ବସିଛନ୍ତି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି। ଏହାଠାରୁ ଆଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ସେଠାରେ ପିତୃଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟାନକ। ଏହିଠାରେ ଯମର ନଗର, ଗାଢ଼ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢ଼କାଯାଇଛି। ଏଠା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିଁ, ମହାବୀର ବାନରମାନେ, ତୁମେ ସନ୍ଧାନ କରିପାରିବ, ଏହାଠାରୁ ଆଗକୁ କୌଣସି ପଥ ନାହିଁ। ଏପରି ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଏବଂ ବୈଦେହୀଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଜାଣି, ତୁମେ ପଛକୁ ଫେରିଆସ। ଯିଏ ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଫେରି, 'ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଛି' ବୋଲି ଖବର ଦେବ, ସେ ମୋ ଆନନ୍ଦ ଓ ଧନର ସମାନ ଭାଗ ଅନୁଭବ କରିବ, ଏବଂ ସୁଖରେ ରହିବ। ସେ ମୋ ପାଇଁ ମୋ ଜୀବନ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଯଦି ସେ ଅନେକ ଦୋଷ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମୋ ବନ୍ଧୁ ହେବ। ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛ, ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ରହିଛ, ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର। ଏଉଁପରି, ଶ୍ରୀମଦ୍ ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ବିରାଟ ଅଧ୍ୟାୟ ଚାଳିସି ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏହି ସମୟରେ ସୁଗ୍ରୀବ, ବାନରମାନେ ପ୍ରେରଣା କରି, ମେଘ ପରି ଦେହର ଧାରୀ ସୁଷେଣ ନାମକ ବାନରଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଲେ। ସେ ନମ୍ରତାର ସହିତ ତାରାଙ୍କ ପିତା, ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କୁ ଭଲ କଥା କହିଲେ। ସେ ମହାମୁନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ମରୀଚକୁ, ଇନ୍ଦ୍ରପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ପ୍ରବଳ ବାନର ମଧ୍ୟରେ ବିରାଟ ନାୟକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କଥା କହିଲେ। ଗରୁଡ଼ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ ମରୀଚଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ—ମରୀଚ, ଅର୍ଚ୍ଚିର୍ମାଲ୍ୟ, ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ—ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ପ୍ରେରିତ ହେଲେ। ସୁଷେଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦୁଇ ଲକ୍ଷ ପ୍ରମୁଖ ବାନର ଯାତ୍ରା କଲେ। ସେମାନେ ସୌରାଷ୍ଟ୍ର, ବାହ୍ଲିକ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଚିତ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବେ।