ବନରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମହାବଳୀ ଵାନରମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ । ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ହଜାର ଶିଖର ଅଛି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଆବୃତ, ଏବଂ ତାହାର କୋଳରେ ଅଛି ଶୋଭାମୟ ନର୍ମଦା ନଦୀ, ଯେଉଁଠାରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ସର୍ପମାନେ ବସବାସ କରନ୍ତି । ତାପରେ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଶୋଭାମୟ ଗୋଦାବରୀ, ମହାନ କୃଷ୍ଣାବେଣୀ ନଦୀ, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ବରଦା ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ନଦୀ ଚାରିପାଖରେ ବଡ଼ ସର୍ପମାନେ ଦେଖାଯାଉନ୍ତି । ମେଖଳା, ଉତ୍କଳ, ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ନଗରୀ ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଆଦେଶ ମିଳିଲା । ଏହାପରେ ଅବ୍ରବନ୍ତୀ, ଅବନ୍ତୀ, ଵିଦର୍ଭ, ଋଷ୍ଟିକ, ଶୋଭାମୟ ମହିଷକ ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ଦେଖିବା ପାଇଁ କୁହାଗଲା । ଏହିପରି ଭାବେ ଭଙ୍ଗ, କଳିଙ୍ଗ, କୌଶିକ ଏବଂ ଚାରିପାଖର ଅଞ୍ଚଳ ବିସ୍ତୃତ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟର ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଏବଂ ଗୁହାମାନେ ଖୋଜିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଲା । ଗୋଦାବରୀ ନଦୀକୁ ଏବଂ ଏହାର ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯଥାଯଥ ଦେଖିବାକୁ କୁହାଗଲା । ଏହା ସହିତ ଆନ୍ଧ୍ର, ପୁଣ୍ଡ୍ର, ଚୋଳ, ପାଣ୍ଡ୍ୟ, କେରଳ ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଶ ମଧ୍ୟ ଖୋଜିବାକୁ ଆଦେଶ ମିଳିଲା । ପରେ ଆୟୋମୁଖ ପର୍ବତକୁ ଯିବାକୁ କୁହାଗଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବହୁ ଧାତୁ ରହିଛି ଏବଂ ଶିଖର ଓ ଅନେକ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ଅରଣ୍ୟ ଅଛି । ଏଠାରେ ଖୋଜି ଶୁଦ୍ଧ ଚନ୍ଦନ ଗଛରେ ମଣ୍ଡିତ ମହାନ ପର୍ବତ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶାନ୍ତ ଜଳର ଦିବ୍ୟ ନଦୀ ଦେଖିବେ । ସେଉଠାରେ କାଵେରୀ ନଦୀ ଦେଖିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅପ୍ସରାମାନେ କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି; ଏହି ନଦୀ ମଲୟ ପର୍ବତର ପ୍ରାଗ୍ଭୂମିରେ ଅଛି, ଯାହା ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ । ଏଠି ତୁମେ ଦେଖିବେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷିଙ୍କୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ ପରେ ଯିବାକୁ ପାରିବ । ତାପରେ ତୁମେ ଟାମ୍ରପର୍ଣୀ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରିବ, ଯାହା ମଗରମାଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଜଳରେ ଦ୍ୱୀପ ଲୁଚିଛି ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ଅରଣ୍ୟରେ ଶୋଭିତ । ଏହି ନଦୀ ଏମିତି ମନୋହର ଯେ, ଯେପରି ଏକ ରମଣୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟତମଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଛି, ଏହା ସାଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ । ଏଠି ତୁମେ ଦିବ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାର ଦେଖିବ, ମୁକ୍ତା ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ, ଏହା ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାର । ଏଠି ପହଞ୍ଚି ସାଗର କୂଳରେ ତୁମେ ତୁମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ବିଚାର କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି । ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ଅନେକ ଶିଖରରେ ଶୋଭିତ । ସେଠାରେ ସୁନା ଦ୍ୱୀପ ଅଛି, ଏହା ମହାସାଗର ଗଭୀରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଅନେକ ପର୍ବତ ଓ ଲତାରେ ଶୋଭିତ । ଏହି ଦ୍ୱୀପ ଦେବତା, ଋଷି, ଯକ୍ଷ, ଅପ୍ସରା ଓ ସିଦ୍ଧ-ଚାରଣମାନେ ଥିବାରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ । ଇନ୍ଦ୍ର, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉତ୍ସବରେ ଏଠିକୁ ଆସନ୍ତି; ଏହାର ଅପାର ପାରେ ଏକ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି, ଯାହାର ପ୍ରସ୍ତ ୧୦୦ ଯୋଜନା । ଏହି ସ୍ଥାନ ମାନବଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗମ୍ୟ ଏବଂ ତେଜରେ ଦ୍ୱିପ୍ତିମାନ; ଏଠି ତୁମେ ଖୋଜିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ବିଶେଷକରି ଏଠି ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଉଚିତ୍ । କାରଣ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ହେଉଛି ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ନିବାସ, ଯିଏ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ । ଏହି ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସୀ ଅଛି, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଅଙ୍ଗାରକା, ସେ ଛାୟା ଧରି ଖାଇଦିଅନ୍ତି । ଏପରି ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରି ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ, ତୁମେ ମହାନ ରାଜାଙ୍କର ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଏହା ପରେ ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ୧୦୦ ଯୋଜନା ଦୂରେ ପୁଷ୍ପିତକ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାଁଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ବସନ୍ତି । ଏହି ପର୍ବତ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ଦ୍ୱିପ୍ତିମାନ, ସାଗର ଜଳରେ ଆଲିଙ୍ଗିତ, ଏହାର ଶିଖର ଆକାଶକୁ ଛୁଁଉଛି । ଏଠାରେ ଏକ ସୁନା ଶିଖର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଏବଂ ଏକ ଚାନ୍ଦି ଶିଖର ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା; କୃର, ଅକୃତଘ୍ନ, ଅନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏହି ଶିଖର ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ଏହି ପର୍ବତକୁ ଶିର ନମାଇ, ତୁମେ ଖୋଜିବା ଆରମ୍ଭ କର; ଏହା ପରେ ଭୟଙ୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟବାନ୍ ପର୍ବତ ଅଛି । ଏହାର ପଥ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଯୋଜନା ଦୂର, ଯାଁଠାରେ ଯିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ । ଏହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ବୈଦ୍ୟୁତ ପର୍ବତ ଅଛି । ଏଠାରେ ସବୁ ପ୍ରକାର ଫଳ ଦେଇଥିବା ଗଛ ଅଛି, ସଦା ମନୋହର; ଏଠି ଉତ୍ତମ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ପାରିବେ । ଏଠି ଉତ୍ତମ ମଧୁ ପିଇ, ପରେ ଆଗକୁ ବଢ଼; ଏଠାରେ ଅଛି ଆକର୍ଷକ କୁଞ୍ଜର ପର୍ବତ । ଏଠି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିବାସ ଅଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ଦଶ ଯୋଜନା ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଏକ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତ । ଏଠି ଦିବ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ଦିର ଅଛି, ବିଭିନ୍ନ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ; ଏଠି ଅଛି ଭୋଗବତୀ ନାମକ ସର୍ପମାନଙ୍କ ନଗରୀ । ଏହି ନଗରର ବିସ୍ତୃତ ରାସ୍ତା ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଚାରିପାଖରେ ଗୁରୁତର ସର୍ପମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଓ ବିଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏଠି ଭୟଙ୍କର ସର୍ପରାଜ ବାସୁକି ବସନ୍ତି; ଏଠାରୁ ବାହାରି ଏହି ଭୋଗବତୀ ନଗରୀକୁ ମଧ୍ୟ ଖୋଜିବା ଉଚିତ୍ । ଏଠି ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଅଞ୍ଚଳରେ ଯେଉଁମାନେ ଥିବେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏହା ପରେ ମହାନ ବୃଷଭ ନାମକ ଅବସ୍ଥାନ ଅଛି । ଏଠି ରିଷଭ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ତିଆରି, ଗୋଶୀର୍ଷକ, ପଦ୍ମକ, ହରିଶ୍ୟାମ, ଚନ୍ଦନ ଗଛରେ ଶୋଭିତ । ଏଠି ରୋହିତାସ୍ ନାମକ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଏଠି ପଞ୍ଚ ଗାନ୍ଧର୍ବ ପ୍ରଧାନ ଅଛନ୍ତି—ଶୈଲୂଷ, ଗ୍ରାମଣୀ, ଶିକ୍ଷ, ଶୁକ, ବଭ୍ରୁ, ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ପରି ଦ୍ୱିପ୍ତିମାନ ଏବଂ ନିତିମୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ପୃଥିବୀର ସୀମାନ୍ତରେ ଏହି ଅଜୟ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ମହାପୁରୁଷମାନେ ବସିଛନ୍ତି; ଏହା ପରେ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏଠି ପିତୃଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର । ଏହିଠାରେ ଯମଙ୍କ ସହର ଅଛି, ଗଢ଼ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକା; ବନର ସାହସୀ ନାୟକମାନେ, ଏଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ଖୋଜିପାରିବ, ଏହାଠାରୁ ଆଗକୁ ଚାଲିବାକୁ ଅନୁମତି ନାହିଁ ।