ବାନରସେନାର ମଧ୍ୟରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ କରି, ବାନରମୁକୁତ ଶ୍ରୀସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଅନ୍ୱେଷଣ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ। ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ସମସ୍ତ କଠିନ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ବାନରମୁଖ୍ୟମାନେ କେଉଁଠି କେଉଁଠି ଖୋଜିବେ, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ଉଲ୍ଲେଖ କଲେ। ସେଠାରେ ଥିବା ହଜାର ଶିଖର ଥିବା ଭିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ, ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛ-ଲତାରେ ଭରିଥିବା ଏବଂ ମହାନାଗମାନେ ବିହାର କରୁଥିବା ସୁନ୍ଦର ନର୍ମଦା ନଦୀ, ତାପରେ ମନୋହର ଗୋଦାବରୀ, ମହାନ କୃଷ୍ଣାବେଣୀ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଵରଦା ନଦୀ, ଏହି ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜିବାକୁ କହିଲେ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ମେଖଳା, ଉତ୍କଳ, ଦଶାର୍ଣ୍ଣ, ଅବ୍ରବନ୍ତି, ଅବନ୍ତି, ଵିଦର୍ଭ, ଋଷ୍ଟିକ, ଓ ମହିଷକ ଦେଶ ଅଛି। ଏହାପରେ ବଙ୍ଗ, କଳିଙ୍ଗ, କୌଶିକ ଏବଂ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ, ଏହାର ପର୍ବତ, ନଦୀ ଓ ଗୁହା ଖୋଜିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିଲା। ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଖିବା, ଏବଂ ଏଠି ଅନ୍ଧ୍ର, ପୁଣ୍ଡ୍ର, ଚୋଳ, ପାଣ୍ଡ୍ୟ, କେରଳ ଦେଶ ଅଛି। ତାପରେ ଅୟୋମୁଖ ପର୍ବତ, ଯେଉଁଠାରେ ନାନା ଧାତୁର ଅଲଙ୍କାର ଅଛି, ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଫୁଲିଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଅଛି, ଖୋଜିବାକୁ କହିଲେ। ସୁନ୍ଦର ଚନ୍ଦନବନ ଥିବା ପର୍ବତ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ଶାନ୍ତ ଜଳ ଥିବା ଦିବ୍ୟ ନଦୀ ସେଠାରେ ଅଛି। ଏଠି ତୁମେ ଦେଖିପାରିବ ଦେବକନ୍ୟାମାନେ ଖେଳୁଥିବା କାୱେରୀ ନଦୀ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଲୟ ପର୍ବତର ଆଗରେ। ଏଠି ତୁମେ ଦେଖିବେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷିଙ୍କୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ; ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ ତୁମେ ଆଗେ ବଢ଼ିବାକୁ ପାରିବ। ଆଉ ତାପରେ ମହାନ କୁମ୍ଭୀର ଥିବା ତାମ୍ରପର୍ଣ୍ଣୀ ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ, ଯାହାର ଜଳ ଦ୍ୱୀପ ଲୁଚାଇ ରଖିଥାଏ ଏବଂ ଚନ୍ଦନବନ ରହିଛି। ଏହି ନଦୀ ଯେମିତି ରମଣୀ ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ, ସେମିତି ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। ତାପରେ ଦିବ୍ୟ ମଣିମୁକ୍ତାରେ ଶୋଭିତ ପାଣ୍ଡ୍ୟ ଦ୍ୱାର ଦେଖିବେ। ଏହା ଅତି ଶୋଭାମୟ, ଏଠାରେ ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାର ଅଛି। ଏଠାରୁ ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ପହଞ୍ଚି, ତୁମେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭାବିବାକୁ। ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ଅନେକ ଶିଖରରେ ଶୋଭିତ। ଏଠି ଏକ ଶୁଭ୍ର ସ୍୵ର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି, ଯାହା ମହାସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ନାନା ଫୁଲ ଓ ପର୍ବତରେ ଶୋଭିତ। ଏଠି ଦେବ, ଋଷି, ଯକ୍ଷ, ଅପ୍ସରା ଓ ସିଦ୍ଧ-ଚାରଣମାନେ ବିହାର କରନ୍ତି, ଏହି ସ୍ଥାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର। ଇନ୍ଦ୍ର ଏଠି ପ୍ରତି ଉତ୍ସବରେ ଆସନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥାନର ଅନ୍ୟ ପାରେ ଏକ ଦ୍ୱୀପ ଅଛି, ଯାହା ଶତ ଯୋଜନ ବ୍ୟାପି, ମାନବମାନେ ଯିଏଁ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏହା ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଏଠି ତୁମେ ସୀତାଙ୍କୁ ସର୍ବଶକ୍ତି ଲଗାଇ ଖୋଜିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ହେଉଛି ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ନିବାସ, ଯିଏ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ତେଜକୁ ମାନିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏଉଁ ରାକ୍ଷସୀ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଅଙ୍ଗାରକା, ସେ ଛାୟା ଧରି ଖାଇଦେଇଥାନ୍ତି। ଏଭଳି ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରି, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମିଳିଲା। ଏହିଠାରୁ ଆଉ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁଷ୍ପିତକ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ବିହାର କରନ୍ତି। ଏହା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଏହାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଛି, ଏହାର ବିଶାଳ ଶିଖର ଆକାଶକୁ ଛୁଁଇଛି। ଏହି ପର୍ବତର ଏକ ସ୍୵ର୍ଣ୍ଣ ଶିଖର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଏକ ଶୁଭ୍ର ରୌପ୍ୟ ଶିଖର ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା; କୃତଘ୍ନ, କ୍ରୂର ଓ ଅନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏହିଠାରେ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ବାନରମାନେ ଏହି ପର୍ବତକୁ ଶିର ନମାଇ ଖୋଜିବେ, ତାପରେ ଭୟଙ୍କର ସୂର୍ଯ୍ୟବାନ୍ ପର୍ବତ ଅଛି। ଏହାର ପଥ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ଯୋଜନ ଦୀର୍ଘ ଓ ଦୁର୍ଗମ; ଏହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ବୈଦ୍ୟୁତ ପର୍ବତ ଅଛି। ଏଠି ନିତ୍ୟ ଫଳଦାୟୀ ଗଛ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ମଧୁର ମୂଳ ଓ ଫଳ ଭୋଗ କରିପାରିବେ। ଏଠି ଉତ୍ତମ ମଧୁ ପିଇ ପରେ, ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ କହିଲେ। ଏଠାରେ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା କୁଞ୍ଜର ପର୍ବତ ଅଛି। ଏଠି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ଦଶ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଏକ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା। ଏଠି ଦିବ୍ୟ ସ୍୵ର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ନାନା ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ। ଏଠି ଭୋଗବତୀ ନାମକ ନଗର ଅଛି, ଯାହା ସର୍ପମାନେ ରହନ୍ତି। ଏହି ନଗରର ବିସ୍ତୃତ ରାସ୍ତା ଭୟଙ୍କର ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ସୁରକ୍ଷିତ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଓ ବିଷମୟ ସର୍ପମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏଠି ଭୟଙ୍କର ସର୍ପରାଜ ବାସୁକି ବସନ୍ତି; ଏହି ନଗରକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଏଉଁ ଅଞ୍ଚଳକୁ ମଧ୍ୟ ଖୋଜିବାକୁ କହିଲେ। ଏଠାର ଆସପାସରେ ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ରହନ୍ତି, ଏହି ଭୂମିର ପରେ ବୃଶଭ ନାମକ ମହାନ ନିବାସ ଅଛି। ଏଠି ରିଷଭ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ତିଆରି, ଗୋଶୀର୍ଷକ, ପଦ୍ମକ, ହରିଶ୍ୟାମ ଓ ଚନ୍ଦନ ଗଛ ରହିଛି। ଏଠି ରୋହିତାସ୍ ନାମକ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅରଣ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଏଠି ପାଞ୍ଚ ଗାନ୍ଧର୍ବ ପ୍ରଧାନ ରହନ୍ତି—ଶୈଲୂଷ, ଗ୍ରାମଣୀ, ଶିକ୍ଷ, ଶୁକ ଓ ବଭ୍ରୁ; ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ କର୍ମରେ ଲିନ୍। ପୃଥିବୀର ସୀମାନ୍ତରେ, ଏହି ଅଜୟ, ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନ ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ରହନ୍ତି; ଏହା ପରେ ତୁମେ ଆଉ ଆଗକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏଠା ପରେ ପିତୃଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର। ଏହିଠାରେ ଯମଙ୍କ ନଗର ଅଛି, ଗଢ଼ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକା, ଏଠା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାନବ ଚଳାଚଳ କରିପାରନ୍ତି; ଏହା ପରେ କୌଣସି ପଥ ନାହିଁ। ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଦେଖି, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଦୃଶ୍ୟ ମିଳେ, ଏବଂ ବୈଦେହୀଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଜାଣି, ତୁମେ ପୁନି ଫେରିଆସ।