ମଧୁର ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର ତଟରେ, ତେରଟି ଯୋଜନ ଦୂରେ, ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ସୁନାର ଭାବରେ ଜଳମାନ ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଜତରୂପଶିଳା ପର୍ବତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେଠାରେ, ହେ ବନରାମାନେ, ତୁମେ ଦେଖିପାରିବ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ପଦ୍ମପତ୍ର ସମାନ ଚକ୍ଷୁଅଳି ଥିବା ସର୍ପମହାରାଜଙ୍କୁ, ସେଇ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିବା। ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ, ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠି ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେଠି ନୀଳବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ହଜାରମୁଣ୍ଡି ଦିବ୍ୟ ଅନନ୍ତ ଦେବତା ବସିଛନ୍ତି। ସେଠାରେ, ଏହି ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ାଉପରେ ତିନିମୁଣ୍ଡିଆ ସୁନାର ପତାକା ଏକ ମଞ୍ଚରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଛି। ଏହି ଗଠନଟି ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଦେବମହାନ୍ତମାନେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ; ସେଠା ପରେ ଅଛି ଦୀପ୍ତିମାନ ସୁନାର ଉଦୟ ପର୍ବତ। ଏହି ପର୍ବତର ଶିଖର ଶତ ଯୋଜନ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଅଛି; ଦିବ୍ୟ, ସୁନାର, ଦୀପ୍ତିମାନ ଏହି ଚୂଡ଼ା ଏକ ମଞ୍ଚରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଛି। ଏହା ଦିବ୍ୟ ସୁନାର ସାଲ, ତାଳ, ତମାଳ ଓ କର୍ଣ୍ଣିକାର ଗଛରେ ଶୋଭିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜଳମାନ। ଏଠି ଏକ ଚୂଡ଼ା ଅଛି, ଯାହାକୁ ସୌମନସା ବୋଲାଯାଏ, ଦଶ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ, ଏକ ଯୋଜନ ବ୍ୟାପକ, ଏହି ପର୍ବତ ନିର୍ମଳ ସୁନାର ତିଆରି। ଏଠି ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ତିନିଟି ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପରେ ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ଏଠି ରଖିଥିଲେ; ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ମେରୁ ପର୍ବତ ଉପରେ ରଖିଥିଲେ। ଜମ୍ବୁଦ୍ବୀପକୁ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପରିଭ୍ରମଣ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହି ମହାଚୂଡ଼ା ଉପରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ। ସେଠି ବାଲଖିଲ୍ୟ ନାମକ ବୈଖାନସ ଋଷିମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ତପସ୍ୟାରେ ଲୀନ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସୁଦର୍ଶନ ଦ୍ବୀପ ତୁମେ ଦେଖିପାରିବ; ଏଠି ଏହି ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଭା ଅଛି। ସେଇ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର, ଗୁହା, ଓ ଅରଣ୍ୟରେ ତୁମେ ରାବଣ ଓ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସନ୍ଧାନ କରିବା। ପୂର୍ବ ଦିଗର ଅସ୍ତଚଳ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସୁନାର ପାହାଡ଼ ଓ ମହାସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଉଜାଗର। ଏଠି ହେଉଛି ପୃଥିବୀ ଓ ଜଗତର ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାର, ସୂର୍ଯ୍ୟଉଦୟ ସ୍ଥଳ, ଏହାକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପାହାଡ଼ର ଶିଖର, ଜରଣା, ଓ ଗୁହାରେ ରାବଣ ଓ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଏଉଁ ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ଠାରେ ଖୋଜିବା। ଏହା ପରେ ଏକ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯାହା ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଦେବମାନେ ଘେରିଛନ୍ତି, ସେଠି ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ନୁହଁନ୍ତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକାଅଛି। ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼, ଗୁହା, ନଦୀ ଓ ମୁଁ ଉଲ୍ଲେଖ ନ କରିଥିବା ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଜନକୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବା। ହେ ବନରାମାନେ, ଏଠା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯିବା ସମ୍ଭବ; ଏହା ପରେ ଅସୀମ, ସୂର୍ଯ୍ୟହୀନ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯାହା ବିଷୟରେ ଆମେ କିଛି ଜାଣୁନାହିଁ। ବୈଦେହୀ ଓ ରାବଣଙ୍କ ନିବାସ ଚିହ୍ନଟ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଉଦୟ ପାହାଡ଼ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚି, ଏକ ମାସ ଭିତରେ ଫେରିଆସିବା। ଏକ ମାସ ଅଧିକ ରୁହିବେନାହିଁ; ଦିର୍ଘ ସମୟ ରୁହିଲେ ମୋ କ୍ରୋଧ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ। କାମ୍ୟ ସିତାଙ୍କୁ ମିଳିଲେ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଫେରିଆସିବା। ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଓ ତାହାର ଅରଣ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ସନ୍ଧାନ କରି, ରଘୁବଂଶର ପ୍ରିୟା ସିତାଙ୍କୁ ମିଳିଲେ, ତୁମେ ଆନନ୍ଦରେ ଫେରିବା। ଏହିପରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧା କାଣ୍ଡର ଏକଚାଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସେଠି ସୁଗ୍ରୀବ, ବନରାମାନଙ୍କ ମହାସେନାକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ପଠାଇଲେ। ସେ ଅଗ୍ନିପୁତ୍ର ନୀଳ, ବନରାମ ହନୁମାନ, ପିତାମହପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜାମ୍ବବାନ୍, ସୁହୋତ୍ର, ଶରରି, ଶରଗୁଲ୍ମ, ଗଜ, ଗବକ୍ଷ, ଗବୟ, ସୁଶେଣ, ବୃଷଭ, ମୈନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ଉଲ୍କାମୁଖ, ଅନଙ୍ଗ, ଓ ହୁତାଶନଙ୍କ ଦୁଇପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ପଠାଇଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ, ନାୟକ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦଳର ଅଗ୍ରଣୀ ବନାଇ, ସମସ୍ତ ଶୂରବୀରଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ। ସେଠି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଯେଉଁଠି ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ସମସ୍ତର ନାମ ଅଙ୍ଗଦ ଓ ଅନ୍ୟ ବନରାମାନେ ଜାଣିଲେ। ସେଠି ହଜାର ଶିଖର ଥିବା ଶୋଭାମୟ ଵିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ, ବିବିଧ ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ମହାନ ନର୍ମଦା ନଦୀ, ଯେଉଁଠି ମହାନାଗମାନେ ବସିଥାନ୍ତି। ପରେ ଶୋଭାମୟ ଗୋଦାବରୀ, ବଡ଼ କୃଷ୍ଣାବେଣୀ ନଦୀ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବରଦା ନଦୀ, ଏବଂ ମେଖଳା, ଉତ୍କଳ, ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ନଗରୀ ଦେଖିବାକୁ ହେବ। ଅବ୍ରବନ୍ତି, ଅବନ୍ତି, ବିଦର୍ଭ, ଋଷ୍ଟିକ, ଓ ମହିଷକ ଦେଖିବା; ଏହିପରି ଭାବରେ ଭଙ୍ଗ, କଳିଙ୍ଗ, କୌଶିକ ଦେଖିବା, ଏବଂ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟର ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ଗୁହା ସନ୍ଧାନ କରିବା। ଗୋଦାବରୀ ନଦୀ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ର, ପୁଣ୍ଡ୍ର, ଚୋଳ, ପାଣ୍ଡ୍ୟ, କେରଳ ଦେଖିବା। ତାପରେ ଆୟୋମୁଖ ପର୍ବତକୁ ଯିବା, ଯେଉଁଠି ଖଣିଜ ଓ ନାନା ଚୂଡ଼ା ଓ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ। ସେଠି ଏକ ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ଥିବା ପାହାଡ଼ ଖୋଜିବା, ଏବଂ ଏକ ଦିବ୍ୟ ନଦୀ ଦେଖିବା, ଯେଉଁଠି ପାଣି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଶାନ୍ତ। ସେଠି କାବେରୀ ଦେଖିବା, ଯେଉଁଠି ଅପ୍ସରାମାନେ ଖେଳ କରନ୍ତି, ଏବଂ ମଲୟ ପର୍ବତର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖିବା, ଯିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ସେଇ ମହାମନା ଅନୁମତି ଦେଲେ ପରେ, ତୁମେ ମହା ତାମ୍ରପର୍ଣ୍ଣୀ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରିବା, ଯେଉଁଠି ମଗର ରହିଛି, ଦ୍ୱୀପ ଓ ଚନ୍ଦନ ଅରଣ୍ୟରେ ଶୋଭିତ। ଏଭଳି ପ୍ରଭୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ, ବନରାମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ପାହାଡ଼, ନଦୀ, ଗୁହା, ଅରଣ୍ୟରେ ଶୋଧନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ।