ବନରାଜ୍ୟରେ ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦେଲେ—“ତୁମେ ସମୁଦ୍ର ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିବା, ଯେଉଁ ସମୁଦ୍ର ବିଶାଳ ଏବଂ ଗର୍ଜନ କରୁଛି, ମেঘମାଳା ପରି କଳା ଓ ମହାନାଗମାନେ ଏଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ଜଳରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ପରେ ତୁମେ ଲୋହିତ ନାମକ ଦାରୁଣ ସମୁଦ୍ରକୁ ଦେଖିବା, ଯାହାର ଜଳ ରକ୍ତପାତ ପରି ଲାଗେ। ସେଠାରେ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ବିଶାଳ କୁଟ-ଶାଲ୍ମଳୀ ଗଛ ଦେଖିବା। ସେଠାରେ ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଦାନବମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ମନ୍ଦେହ ନାମରେ ପରିଚିତ, ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦେହ ଓ ଭୟାନକ ଆକୃତିରେ ପର୍ବତ ଶିଖରରୁ ଝୁଲି ରହନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ସକାଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ସମୟରେ ସେମାନେ ଜଳରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପରେ ଦହିଯାନ୍ତି, ପୁନଃ ପୁନଃ ଏହିପରି ଘଟେ। ଏହି ଦାନବମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତେଜରେ ଧ୍ୱଂସ ହୁଅନ୍ତି। ପରେ ତୁମେ ଶୁଭ୍ର ମେଘପରି ଧଳା କ୍ଷୀରୋଦ ସମୁଦ୍ର ଦେଖିବା। ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତୁମେ ଦେଖିବା ଏକ ଭୟଙ୍କର ସମୁଦ୍ର, ମୁକ୍ତାମାଳା ପରି ତରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ। ଏହାର ମଧ୍ୟରେ ବିଶାଳ ଧଳା ପର୍ବତ ରିଷଭ ଦେଖିବା। ଏହା ଦେବମୟ ଫୁଲରେ ଛୋଟିଥିବା ପର୍ବତମାଳା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ଏଠାରେ ଏକ ହ୍ରଦ ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସୁନା ରେଶା ଥିବା ଦୀପ୍ତିମାନ ପଦ୍ମ ଖିଳିଛି। ଏହି ହ୍ରଦକୁ ସୁଦର୍ଶନା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜହଂସ ଭରି ରହିଛି। ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଏଠାରେ ଆସନ୍ତି। ସେମାନେ ଏହି ପଦ୍ମ-ଭରା ହ୍ରଦର ଶୋଭା ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତି। କ୍ଷୀରୋଦ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରିଲେ, ବନରାଜ୍ୟର ବୀରମାନେ ଦେଖିବେ— ଏକ ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଜଳୋଦ ସମୁଦ୍ର, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥାଏ। ସେଠାରେ ଅଗ୍ନିର ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ଘୋଡ଼ାର ମୁହଁ ଆକୃତିରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ଏହି ଅଗ୍ନି ତାଳ ଓ ଜଡ଼-ଚେତନ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗ୍ରସି ନେଉଛି, ଏଠାରେ ଓଡ଼ିଆଁ ଶବ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦୟନୀୟ ଚିତ୍କାର ଶୁଣାଯାଏ, ସେମାନେ ବଡ଼ ଅଗ୍ନି-ମୁଖ (ବଡ଼ବାମୁଖ) ଦେଖି ଅସହାୟ। ଏହି ମଧୁର ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର କୂଳରେ, ତେର ଯୋଜନ ଦୂରେ ଜଟାରୂପଶିଳା ନାମକ ବଡ଼ ପର୍ବତ ଅଛି, ଯାହା ସୁନାର ଦୀପ୍ତିରେ ଦ୍ୟୁତିମାନ। ସେଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରପରି ଶୁଭ୍ର ଦେହ ଓ ପଦ୍ମପତ୍ର ଆକୃତି ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ନାଗରାଜ ଶୟନ ନେଇଛନ୍ତି। ପର୍ବତର ଶିଖରରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଦିବ୍ୟ ନୀଳବସନ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏକ ହଜାରମୁଣ୍ଡିଆ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ତ ବିରାଜମାନ। ସେହି ବଡ଼ ମନ୍ଦିର ଶିଖରରେ ଏକ ତିନିମୁଣ୍ଡିଆ ସୁନାର ପତାକା ଅଛି, ଯାହା ଆଲୋକିତ ହେଉଛି। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଦେବତାମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ଏହି ସଂରଚନା ପରେ, ଉଦୟ ପର୍ବତ ନାମକ ଅତି ଶୋଭାମୟ ସୁନାର ପର୍ବତ ଅଛି। ଏହାର ଶିଖର ଶତ ଯୋଜନ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥାଏ, ଦିବ୍ୟ ସୁନାର ଦୀପ୍ତିରେ ଜ୍ଵଳମାନ। ଏହା ସାଲ, ତାଳ, ତମାଳ ଓ କର୍ଣ୍ଣିକର ଦିବ୍ୟ ସୁନାର ଗଛରେ ଶୋଭିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଦ୍ୟୁତିମାନ। ସେଠାରେ ସୌମନସ ନାମକ ଏକ ଶିଖର ଅଛି, ଦଶ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ଓ ଏକ ଯୋଜନ ବ୍ୟାପକ, ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାରେ ତିଆରି। ପୁରାତନ କାଳରେ, ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କ ତିନି ପଦ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ପ୍ରଥମ ପଦ ଏଠାରେ ରଖିଥିଲେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ ମେରୁ ଶିଖରରେ। ଏଠାରୁ ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପକୁ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବଳୟ ଦେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ, ବିଶେଷ କରି ଏହି ବଡ଼ ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତରେ। ସେଠାରେ ବୈଖାନସ ଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବାଳଖିଲ୍ୟା ନାମରେ ପରିଚିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ରଙ୍ଗରେ ଦ୍ୟୁତିମାନ ଓ ତପଃଶ୍ଚର୍ୟାରେ ନିମଗ୍ନ ଦିଖାଯାନ୍ତି। ଏହି ସୁଦର୍ଶନ ଦ୍ୱୀପ ତୁମେ ଦେଖିପାରିବ, ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ଦ୍ୟୁତି ଓ ଦୃଷ୍ଟି ଅଛି। ଏହି ପର୍ବତର ଶିଖର, ଗୁହା ଓ ଅଟବୀରେ ତୁମେ ରାବଣ ଓ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ସନ୍ଧାନ କରିବା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତଦନ୍ତ କରିବା। ପୂର୍ବ ଅରୁଣୋଦୟ ସମୟରେ, ସୁନାର ପର୍ବତ ଓ ବଡ଼ ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜରେ ଏହି ଦିଗ ରକ୍ତିମ ହୁଏ। ଏହା ଭୂମି ଓ ଜଗତର ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ସ୍ଥାନ, ଏହିଠାରେ ପୂର୍ବ ଦିଗ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ପର୍ବତର ଶିଖର, ଝରଣା ଓ ଗୁହାରେ ତୁମେ ରାବଣ ସହ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବା, ସବୁଠି ଖୋଜିବା। ଏହାପରେ ଏକ ଅଗମ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଆସେ, ଯାହା ଦେବମାନେ ଘେରି ରଖିଛନ୍ତି, ଏଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ଢାକା। ମୁଁ ଯେଉଁସବୁ ପର୍ବତ, ଗୁହା, ନଦୀ ଓ ଅଞ୍ଚଳ ଉଲ୍ଲେଖ କରିନାହିଁ, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଜନକନନ୍ଦିନୀଙ୍କୁ ଖୋଜିବା। ବନରାଜ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠବନ୍ଦୁମାନେ, ଏଠାଏଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିପାରିବ, ଏଠାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଶୂନ୍ୟ, ଅସୀମ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ଯାହା ବିଷୟରେ ଆମେ କିଛି ଜାଣିନାହୁଁ। ତୁମେ ବୈଦେହୀ ଓ ରାବଣଙ୍କ ନିବାସ ମିଳିଲେ, ଏକ ମାସ ଭିତରେ ଉଦୟ ପର୍ବତ ପହଞ୍ଚି ବାପସ ଆସିବା। ଏକ ମାସ ଅତିକ୍ରମ କରି ରୁହିଲେ, ମୋ ରୋଷ ହେବ। ତୁମେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧି ବୈଦେହୀକୁ ମିଳିଲେ, ବାପସ ଆସିବା। ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଓ ତାହାର ଅଟବୀ ଅଞ୍ଚଳ ତଦନ୍ତ କରି, ରଘୁବଂଶର ପ୍ରିୟା ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜି ନେଇ, ତୁମେ ଆନନ୍ଦରେ ବାପସ ଆସିବା।” ଏହିପରି ଉପଦେଶ ଦେଇ, ଏବେ ତୁମେ ଚୁଆଁ, ଏହା ହେଉଛି ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର କିଷ୍କିନ୍ଧାକାଣ୍ଡର ଏକଚଳିଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ତାପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ମହାବଳୀ ବନରସେନାକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ପଠାଇଲେ। ସେ ନୀଳ (ଅଗ୍ନିପୁତ୍ର), ହନୁମାନ, ଜାମ୍ବବାନ୍ (ପ୍ରଜାପତିପୁତ୍ର), ସୁହୋତ୍ର, ଶରରି, ଶରଗୁଲ୍ମ, ଗଜ, ଗବକ୍ଷ, ଗବୟ, ସୁଶେଣ, ବୃଷଭ, ମଇଣ୍ଡ, ଦ୍ୱିବିଦ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ଉଲ୍କାମୁଖ, ଅନଙ୍ଗ, ଓ ଦୁଇ ହୁତାଶନପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ଚୟନ କରିଲେ। ଏହି ଶୂରବୀର ବନରମାନେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ସେଉଁଠି ସୀତାଙ୍କ ସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।